Studie Yom Kippur

Yom Kippur is het tweede feest van de najaarsfeesten. In Nederland is deze dag bekend als de Grote Verzoendag. Het is een dag van vasten, reflectie op je leven, schuldbelijdenis, verzoening en heiliging.

De Hebreeuwse naam van deze dag is Yom Kippur, uit te spreken als Joom Kipoer. Die naam is bekend geworden omdat op die dag in 1973 het Egyptische leger gebruik maakte van deze bijzondere dag om Israël aan te vallen. Deze oorlog wordt daarom wel de Yom Kippur oorlog genoemd.

Het is in huidige Israël nog steeds een belangrijke misschien wel de belangrijkste dag in het jaar.

In deze studie gaat het over de Grote Verzoendag en verder ook over wat er over verzoening in de Bijbel staat en ook over de specifieke attibruten en de specifieke handelingen, die op de Grote Verzoendag werden uitgevoerd. En ook over de overeenkomst met het verzoeningswerk van Jezus, degene, die ons heil bracht en brengt. De brief aan de Hebreeën in het Nieuwe Testament informeert ons hierover.

Introductie Yom Kippur

Yom Kippur wordt gevierd op de 10de dag van de 7de maand van de kalender, die de Bijbel hanteert.

Deze dag wordt vooraf gegaan door een bijzondere dag op de 1ste  dag van die maand. Die dag heet Rosh Hashana. En na Yom Kippur begint, vijf dagen later, het Loofhuttenfeest dat dus op de 15de dag van de maand begint.

Yom Kippur was in Oude Tijden, die ene dag in het jaar dat de hogepriester de heilige ruimte achter het voorhangsel in de tempel in Jeruzalem mocht betreden om de verzoeningshandeling te doen voor zijn volk.

Het volk Israël is met deze dag destijds in de woestijn begonnen en heeft deze dag eeuwenlang gevierd, zoals de HEER had aangegeven.

De viering van Yom Kippur was gekoppeld met de dienst eerst in de tabernakel en daarna in de tempel.

Nadat de tweede tempel in het jaar 70 is verwoest heeft het joodse volk en ook de kerk nog eeuwenlang dit feest gevierd. Het bleef een dag van vasten, schuldbelijdenis en het beleven van verzoening.

Maar de kerk is nu al weer eeuwenlang afgehaakt. Hoe is dat gekomen? Zit er een goede reden achter? Of is het ons zomaar overkomen?Verzoening en heiliging voor christenen toch ook belangrijk?

Wat zegt de Bijbel over Grote Verzoendag?

Er is in de Bijbel een heel lang hoofdstuk van 34 verzen waarin wordt beschreven welke handelingen de hogepriester die dag moest uitvoeren. En dat is Leviticus 16. Hieronder staat dit hoofdstuk opgeknipt in onderdelen <<moet ik nog conform de Hebreeuwse Bijbel maken>>

Aanleiding en achtergrond.
Leviticus 16:1-2. Na de dood van de twee zonen van Aäron die stierven toen ze in de nabijheid van de HEER kwamen, zei de HEER tegen Mozes: ‘Zeg tegen je broer Aäron dat hij niet zomaar de heilige ruimte achter het voorhangsel mag binnengaan. Het zou zijn dood betekenen, want daar, boven de verzoeningsplaat die op de ark ligt, is de plaats waar ik in een wolk verschijn.

Wat Aäron bij zich moet hebben als hij de heilige ruimte binnengaat
Leviticus 16:3-5. Dit moet Aäron bij zich hebben wanneer hij de heilige ruimte betreedt: een stier voor een reinigingsoffer en een ram voor een brandoffer. Hij moet een heilige linnen tuniek aantrekken en een linnen broek dragen. Hij moet een linnen gordel om zijn middel binden en zijn hoofd met een linnen tulband bedekken. Dat is heilige kleding; voordat hij die aantrekt, moet hij zijn lichaam met water wassen. Van de Israëlieten moet hij twee bokken voor een reinigingsoffer in ontvangst nemen en een ram voor een brandoffer.

Leviticus 16:6-10. De stier biedt Aäron aan als reinigingsoffer namens zichzelf, om voor zichzelf en zijn familie verzoening te bewerken. De beide bokken moet hij naar de ingang van de ontmoetingstent brengen, en daar, ten overstaan van de HEER, moet hij door loting vaststellen welke bok bestemd is voor de HEER en welke voor Azazel. De bok die door het lot voor de HEER bestemd is, moet hij als reinigingsoffer opdragen; de bok die door het lot bestemd is voor Azazel moet levend voor de HEER blijven staan om verzoening mee te bewerken, en daarna de woestijn in worden gestuurd, naar Azazel.

Leviticus 16:11-14. Aäron moet de stier voor zijn eigen reinigingsoffer aan de HEER opdragen, om voor zichzelf en zijn familie verzoening te bewerken. Hij moet de stier slachten en een vuurbak vullen met gloeiende houtskool van het altaar dat bij de ingang van de ontmoetingstent staat. Hij moet twee handen fijngestampt geurig reukwerk nemen en dat alles naar de heilige ruimte achter het voorhangsel brengen. Daar moet hij het reukwerk ten overstaan van de HEER op het vuur leggen opdat de wolk van het reukwerk de verzoeningsplaat op de ark met de verbondstekst aan het oog onttrekt, anders sterft hij. Hij moet met zijn vinger wat bloed van de stier op de verzoeningsplaat sprenkelen en zevenmaal wat bloed op de grond ervoor. 

Leviticus 16:15-19. Daarna moet hij de bok voor het reinigingsoffer van het volk slachten, en het bloed naar de heilige ruimte achter het voorhangsel brengen. Met het bloed moet hij hetzelfde doen als met het bloed van de stier: hij moet het op de verzoeningsplaat en op de grond ervoor sprenkelen. Zo voltrekt hij aan de heilige ruimte de verzoeningsrite voor de onreinheden en overtredingen van de Israëlieten, voor al hun zonden. Hetzelfde moet hij doen met het voorste deel van de ontmoetingstent, die in hun kamp staat, te midden van alle onreinheid van het volk. Er mag niemand in de ontmoetingstent zijn, vanaf het moment dat hij die binnengaat om de verzoeningsrite te voltrekken tot het ogenblik waarop hij de tent verlaat. Nadat hij voor zichzelf en zijn familie en voor de hele gemeenschap van Israël de verzoeningsrite heeft voltrokken, moet hij naar buiten gaan, naar het altaar dat bij de ingang staat. Ook daaraan moet hij de verzoeningsrite voltrekken. Hij moet wat bloed van de stier en van de bok aan de horens van het altaar strijken, en vervolgens met zijn vinger het altaar zevenmaal met het bloed besprenkelen. Zo reinigt hij het van de onreinheid van de Israëlieten en heiligt hij het weer.

Leviticus 16:20-22. Nadat Aäron de verzoeningsrite heeft voltrokken aan de heilige ruimte, het voorste deel van de ontmoetingstent en het altaar, moet hij de andere, nog levende bok laten brengen. Hij legt dan zijn beide handen op de kop van de bok en spreekt alle wandaden en vergrijpen van de Israëlieten openlijk uit, alle zonden die ze hebben begaan. Zo legt hij alle zonden op de kop van de bok. Daarna moet hij het dier de woestijn in sturen, onder de hoede van iemand die daarvoor is aangewezen. De bok neemt alle zonden van het volk met zich mee, naar een verlaten gebied.

Leviticus 16-22b-28. Nadat de bok in de woestijn is losgelaten, moet Aäron de ontmoetingstent binnengaan. Hij moet de linnen kleren uitdoen die hij had aangetrokken toen hij de heilige ruimte binnenging, en ze daar laten liggen. Op een heilige plaats moet hij zijn lichaam met water wassen en zijn gewone kleren weer aantrekken. Dan gaat hij naar buiten en brengt zijn eigen brandoffer en het brandoffer van het volk, om voor zichzelf en voor het volk verzoening te bewerken. Het vet van de reinigingsoffers moet hij op het altaar verbranden. De man die de bok naar Azazel heeft gestuurd, moet zijn kleren en zijn lichaam met water wassen voordat hij het kamp weer in mag. De stier en de bok voor het reinigingsoffer, waarvan het bloed het heiligdom is binnengebracht voor de verzoeningsrite, worden buiten het kamp gebracht, waar de huid en het vlees en de ingewanden moeten worden verbrand. Degene die ze verbrand heeft, moet zijn kleren en zijn lichaam met water wassen voordat hij het kamp weer in mag.

Leviticus 16:29-34. De volgende bepaling blijft voor jullie voor altijd van kracht: De tiende dag van de zevende maand moeten jullie in onthouding doorbrengen en je mag dan geen enkele bezigheid verrichten, geboren Israëlieten evenmin als de vreemdelingen die bij jullie wonen. Want op die dag wordt voor jullie de verzoeningsrite voltrokken opdat jullie van al je zonden gereinigd worden en de HEER weer rein tegemoet kunnen treden. Die dag moet in volstrekte rust en onthouding worden doorgebracht; deze bepaling blijft voor altijd van kracht. De priester die gezalfd is en tot opvolger van zijn vader is aangesteld, zal dan de verzoeningsrite voltrekken. Gehuld in zijn heilige linnen kleding 33moet hij de verzoeningsrite voltrekken aan de heilige ruimte in het heiligdom, en ook aan het voorste deel van de ontmoetingstent en aan het altaar. Zo bewerkt hij verzoening voor de priesters en de hele gemeenschap. Deze bepaling blijft voor jullie voor altijd van kracht: eenmaal per jaar moet voor de Israëlieten verzoening bewerkt worden voor al hun zonden.’ Mozes deed wat de HEER hem had opgedragen.

Opvallend is dat in dit hoofdstuk de naam van het feest, Yom Kippur of Grote Verzoendag, niet wordt genoemd.

Deze naam wordt wel in drie andere teksten in de Bijbel genoemd. Deze staan hieronder.

Leviticus 23:26-32. De HEER zei tegen Mozes:  ‘Neem dit in acht: De tiende dag van de zevende maand is het Grote Verzoendag, een dag die jullie als heilige dag samen moeten vieren. Jullie moeten die dag in onthouding doorbrengen en de HEER een offergave aanbieden. Je mag dan geen enkele bezigheid verrichten, want het is Grote Verzoendag, waarop voor jullie ten overstaan van de HEER, jullie God, de verzoeningsrite zal worden voltrokken. Wie deze dag niet in onthouding doorbrengt, zal uit de gemeenschap gestoten worden. Wie die dag enige bezigheid verricht, zal ik zelf uit de gemeenschap wegvagen. Je mag die dag geen enkele bezigheid verrichten; deze bepaling geldt voor jullie voor altijd, generatie na generatie, waar je ook woont. Het zal voor jullie een dag van volstrekte rust zijn, die je in onthouding moet doorbrengen. Deze dag moet in volstrekte rust worden doorgebracht, vanaf de avond van de negende dag van die maand tot aan de avond daarop.’

Hier wordt de koppeling aangegeven van de Grote Verzoendag met het jubeljaar.
Leviticus 25:8-10. Na verloop van zeven sabbatsjaren, na zeven maal zeven jaar, wanneer er negenenveertig jaren verstreken zijn, moeten jullie op de tiende dag van de zevende maand de ramshoorn luid laten schallen. Op Grote Verzoendag moet in heel het land de ramshoorn schallen. Elk vijftigste jaar zal voor jullie een heilig jaar zijn, waarin kwijtschelding wordt afgekondigd voor alle inwoners van het land. Dit is het jubeljaar, waarin ieder naar zijn eigen grond en zijn eigen familie kan terugkeren. 

We komen ook nog een keer in een andere tekst de 10de dag van de 7de maand tegen. Hier gaat het dus ook over Grote Verzoendag.
Numeri 29:7-11. Ook de tiende dag van de zevende maand moet u als heilige dag samen vieren. U moet die dag in onthouding doorbrengen en mag geen enkele bezigheid verrichten. Bied de HEER die dag als brandoffer, als een geurige gave, een stier aan, een volwassen ram en zeven eenjarige rammen, alle zonder enig gebrek, met het bijbehorende graanoffer van tarwebloem vermengd met olijfolie: drie tiende efa bij de stier, twee tiende efa bij de volwassen ram en één tiende efa bij elk van de zeven jonge rammen. Als reinigingsoffer moet u een bok aanbieden. Deze offers komen niet in mindering op het reinigingsoffer waarmee de verzoeningsrite voltrokken wordt, en ook niet op het dagelijkse brandoffer en de daarbij horende graan- en wijnoffers.

Toelichting: het gaat hier er vooral om welke offers moeten worden gebracht. Ieder soort offer heeft natuurlijk een specifieke betekenis. Zie verder de studie over offers.

<<het deel over het Nieuwe Testament nog toevoegen>>

Verzoenen in Oude Tijden

In de Bijbel wordt over verzoenen en verzoening gesproken en zelfs over een dag van verzoening.

Hebreeuws
woord
Soort
woord
Strong Opmerkingen:
1כָּפַר 
kaphar
WerkwoordH3722Verzoenen, bedekken.
Het woord komt 102 keer
voor in 94 verzen.
KJV: atonement (71x), purge (7x), reconciliation (4x), reconcile (3x), forgive (3x), purge away (2x), pacify (2x), atonement…made (2x),
merciful (2x), cleansed (1x), disannulled (1x), appease (1x), put off (1x), pardon (1x), pitch (1x).
2כִּפֻּר
kippur
Meervoudig
zelfstandig
naamwoord
H3725Verzoening.
Het woord komt 8 keer
voor in 8 verzen.
KJV: atonement (8x).
3כִּפֻּר יוֹם
Yom Kippur
CombinatieH3117
H3725
Dag verzoening.
Komt drie keer voor.
KJV: day of atonement (3x)
4כַּפֹּרֶת
kapporeth
Zelfstandig
naamwoord
vrouwelijk
H3727Verzoeningsplaat
Komt 27 keer voor in 22
verzen
KJV: mercy seat (26x),
mercy seatward (1x).


Bij 2. In Gesenius komt ook het woord kippurim voor <<nog uitleggen>>
Bij 3: Dit is in het voorgaande hoofdstuk aan de orde geweest.

Kaphar

In de Bijbel komt 92 keer dit woord voor dat je met verzoenen of bedekken kan vertalen.

<<dit moet nog verder worden uitgewerkt>>

Kippur

In de Bijbel komt acht keer het zelfstandig naamwoord kippur voor dat je met verzoening kan vertalen. Drie van de acht keer gaat het over de dag van verzoening, de Grote Verzoendag, eenmaal in de beschrijving van de offers voor de dag van verzoening, Numeri 29:11, maar vier keer gaat het daar niet over. Hieronder staan die vier teksten.

Exodus 29:36. U moet ook elke dag een jonge stier als zondoffer ter verzoening bereiden en het altaar van zonde reinigen door er verzoening voor te doen; u moet het dan zalven om het te heiligen. [HSV].

De handelingen van Grote Verzoendag zijn een verbijzondering van de verzoening die iedere dag plaatsvindt. Deze handeling was een stier offeren op een altaar dat daar voor was geschikt gemaakt. In deze tekst staan alle woorden rond verzoening: offer, offering, verzoening (kippur), zonde, altaar, verzoenen, zalven en  heiligen]  

Exodus 30:10. Aäron moet dan eenmaal per jaar aan de horens van het altaar verzoening doen met een deel van het bloed van het zondoffer ter verzoening. Eenmaal per jaar moet hij aan de horens verzoening doen, al uw generaties door; het is allerheiligst voor de HEERE. [HSV. De NBV spreekt van verzoeningsrite, dat woord spreekt me niet aan. Hier gaat het dus ook over Grote Verzoendag]

Exodus 30:16. U moet het geld ter verzoening van de Israëlieten nemen en het bestemmen voor de dienst van de tent van ontmoeting. Het moet een herinnering voor de Israëlieten zijn voor het aangezicht van de HEERE, om voor uw leven verzoening te doen. [HSV. Het gaat hier om het betalen van losgeld als je een registratie doet. Waarom je bij een registratie dit moet doen, heb ik niet uitgezocht]

Numeri 5:8. Maar als die man geen losser heeft om aan hem de schuld te vergoeden, is de schuld die vergoed moet worden aan de HEERE, voor de priester, naast de ram van verzoening waarmee hij voor zichzelf verzoening moet doen. [HSV.]

Toelichting. Het gaat hier om een vergoeding die iemand moet geven als hij schuldig is. Is er niemand aan wie hij kan betalen, dan is het voor de priester. Evenals het ram dat hij heeft aangeboden.

Attributen

Bij de dienst voor Grote Verzoendag kwamen allerlei specifieke middelen aan de orde en ook allerlei specifieke handelingen. Deze komen in dit hoofdstuk aan de orden.

<<hier alleen nog maar de verzoeningsplaat>>

Verzoeningsplaat.

Eerst werd door Israël een ‘ark’ gemaakt. Een houten kist van pakweg 1,7 bij 1 bij 1 meter. Op deze kist kwam een plaat te liggen. De kapporeth.

Deze kist wordt in Nederlandse vertalingen ark genoemd. In het Hebreeuws gebruikt men dit woord voor een kist waarin je dingen bewaard of overleden mensen. Jozef de zoon van Jacob werd na zijn dood gelegd in zo’n kist. Genesis 50:26.

Het woord kapporeth komt 27 keer in 22 verzen voor. De SV, HSV en NBG vertalen met verzoendeksel. De NBV heeft gekozen voor verzoeningsplaat. Een deksel veronderstelt dat de bovenkant open was zonder dat deksel. De plaat zou op het houten deksel kunnen zijn aangebracht.

De KJV gaat een heel andere kant op bij de vertaling, een mercy seat, een genadetroon. Dit woord kom je in Nederland wel in liederen tegen.

Je zou ook wel de woorden bedekken of besmeren kunnen gebruiken. Er werd bloed op gesmeerd.

Exodus 25:17-21. Je moet ook een verzoeningsplaat maken van zuiver goud, twee-en-een-halve ​el​ lang en anderhalve ​el​ breed. Maak aan de beide uiteinden daarvan een cherub, eveneens van goud, één aan het ene uiteinde en één aan het andere uiteinde. Het moet drijfwerk zijn, de twee cherubs moeten één geheel met de plaat vormen. Ze moeten tegenover elkaar staan, met het gezicht naar de verzoeningsplaat gekeerd, en hun vleugels moeten gespreid zijn zodat ze zich daar beschermend over uitstrekken. Leg de verzoeningsplaat op de ​ark; leg de verbondstekst die ik je zal geven in de ​ark. Daar zal ik je ontmoeten, en vanaf die plaats, boven de verzoeningsplaat, tussen de twee ​cherubs​ op de ​ark​ met de verbondstekst, zal ik met je spreken en je alles zeggen wat ik van de Israëlieten verlang.

Exodus 37:6-9. Ook maakte hij (Basaleël) de verzoeningsplaat van zuiver goud, twee-en-een-halve ​el​ lang en anderhalve ​el​ breed. Aan de beide uiteinden daarvan maakte hij een cherub, eveneens van goud, één aan het ene uiteinde en één aan het andere uiteinde. Het was drijfwerk, de twee cherubs vormden één geheel met de plaat. Ze stonden tegenover elkaar, met het gezicht naar de verzoeningsplaat gekeerd, en hun vleugels waren gespreid zodat ze zich daar beschermend over uitstrekten.

“Laten wij dus met vrijmoedigheid naderen tot de troon van de genade, opdat wij barmhartigheid ontvangen en genade vinden tot hulp op de juiste tijd” (Hebr. 4:16).

Verzoening in de Nieuwe Tijd

<<moet nog worden toegevoegd>>

Samenvatting en conclusies

<<moet nog worden opgesteld>>

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.