Waarzeggen en toveren zijn voorbeelden van het kwaad. Degenen voor wie men het doet willen hulp van geestelijke machten en degenen die het doen lenen zich ervoor om een middel daarbij te zijn.

Met waarzeggen en toveren gebruikt men en steunt men geestelijke machten die rebelleren tegen God. Terwijl het de bedoeling is dat wij aan God zelf hulp vragen en dat Hij ons helpt.

In de Bijbel kom je 70 teksten tegen die gaan over zaken zoals waarzeggerij en tovenarij. Hieronder zijn ze allemaal geciteerd. Nog meer inzicht zal geven als de geschiedenissen worden gelezen die rond deze teksten staan. En ook die waar deze woorden niet worden genoemd maar waar heel wat wordt afgetoverd zoals wanneer Mozes in Egypte komt om het volk Israël te bevrijden.

In de Studie Goden, Demonen en Geesten gaat het over die geestelijke machten waar men bij waarzeggen en toveren contact mee heeft, zie link.

De teksten komen uit de NBV21 vertaling, tenzij anders is aangegeven.

Studievragen

Bij dit onderwerp zou je de volgende vragen kunnen stellen.

Wat is waarzeggen en wat is toveren en hebben ze met elkaar te maken?

Hoe kan iemand waarzeggen of toveren?
Klopt het dat iemand de toekomst kan voorspellen?
Klopt het dat iemand kan toveren?

Wat is de omvang geweest van waarzeggen en toveren in de loop van de geschiedenis van de mensheid?

Zijn de woorden in onze vertalingen goed vertaald?
Heeft de christelijke wereld dit onderwerp goed begrepen?

Wat begrijp ik nog niet?

In het laatste hoofdstuk Lessen staan antwoorden op deze vragen.

Oude Testament

In het Oude Testament komt één tekst voor met een opsomming van wat er in het kader van waarzeggen en toveren werd gedaan en wat dus nuet goed was voor het volk Israël.

Hieronder staat die tekst met tussen haakjes de Strongnummer van de begrippen. Het is uit de NBG vertaling omdat ik vond dat die de mooiste opsomming geeft.

Deuteronomium 18:9-15. 9 Wanneer gij gekomen zijt in het land dat de Here, uw God, u geven zal, dan zult gij niet leren doen naar de gruwelen van die volken. 10 Onder u zal er niemand worden aangetroffen, die zijn zoon of zijn dochter door het vuur doet gaan (H5674 en H784), die waarzeggerij (H7080 en H7081) pleegt, geen wichelaar (H6049), uitlegger van voortekenen (H5172), of tovenaar (H3784), 11 geen bezweerder (H2266) en H2267), niemand, die de geest van een dode of een waarzeggende geest ondervraagt (H7592, H178 en H3049) of die de doden raadpleegt (H1875 en H4191). 12 Want ieder die deze dingen doet, is de Here een gruwel, en ter wille van deze gruwelen drijft de Here, uw God, hen voor u weg. 13 Gij zult onberispelijk staan tegenover de Here, uw God; 14 want deze volken, die gij verdrijven zult, luisteren naar wichelaars (H6049) en waarzeggers (H7080), maar u heeft de Here, uw God, dit niet toegelaten. 15 Een profeet uit uw midden, uit uw broederen, zoals ik ben, zal de Here, uw God, u verwekken; naar hem zult gij luisteren.

In de volgende hoofdstukken zal ieder begrip aan de orde komen.

Nachash, betoveren

Dit zijn de gegevens van de woorden rond nachasj.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	נָחַשׁ nachash	Werkwoord	H5172	Betoveren Komt 11 keer in 9 verzen voor. KJV: enchantment (4x), divine (2x), enchanter (1x), indeed (1x), certainly (1x), learn by experience (1x), diligently observe (1x).
2	נַחַשׁ nachash	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H5173	Betovering Komt 2 keer in 2 verzen voor KJV: enchantment (2x)

Ad. 1. Nachash, betoveren
Het Engelse enchantment betekent betovering. Het woordenboek ‘outline of Biblical Usage’ geeft aan ’to practice divination, divine, observe signs, learn by experience, diligently observe, practice fortunetelling, take as an omen”. ‘(Divination’ is inspired by a god). (‘Omen’ is een teken)

Hieronder alle elf teksten waar het woord nachash in voorkomt.

Genesis 30:27. Laban antwoordde: ‘Neem me vooral niet kwalijk – ik heb uit verschillende tekenen opgemaakt dat de HEER mij omwille van jou heeft gezegend.

Opmerking: hier lijkt nachash geen negatieve invloed te hebben. Zou de geestelijke wereld hem dat duidelijk hebben gemaakt. Het gaat om inzicht en niet om de toekomst voorspellen.

Genesis 44:5. Uitgerekend de beker waaruit mijn heer [Jozef] altijd drinkt en waarmee hij kan voorspellen wat nog verborgen is! Hoe hebt u dat kunnen doen!”

Opmerking: er staat nachash jenachash in deze zin.

Genesis 44:15. Wat hebben jullie gedaan?’ verweet Jozef hun. ‘Beseften jullie niet dat een man als ik kan zien wat voor anderen verborgen is?’

Opmerking: in deze zin staat ook nachash jenachash

Leviticus 19:26. Gij zult niets met het bloed eten; gij zult niet aan waarzeggerij of toverij doen.
Opmerking: dit is een uitspraak in een stuk tekst dat over een ander onderwerp gaat, een zgn. zwerfsteen opmerking, die vooral bedoeld is voor het volk om hen nog aan iets belangrijks te herinneren.

Deuteronomium 18:10. Onder u zal er niemand worden aangetroffen, die zijn zoon of zijn dochter door het vuur doet gaan, die waarzeggerij pleegt, geen wichelaar, uitlegger van voortekenen, of tovenaar. [NBG]

1 Koningen 20:33. De mannen vatten dit op als een gunstig teken en haastten zich zijn woorden te bevestigen. ‘Ja, Benhadad is uw vriend,’ zeiden ze. ‘Ga hem halen,’ beval de koning. Toen Benhadad bij koning Achab kwam, liet deze hem bij zich op de strijdwagen plaatsnemen.
Opmerking: dit was een teken van een mens. Deze tekst komt niet terug in de analyse hieronder.

2 Koningen 17:17. Ze verbrandden hun zonen en dochters als offer, deden aan waarzeggerij en probeerden voortekens te lezen. Zo tergden ze de HEER door zich erop toe te leggen te doen wat slecht is in zijn ogen. 
Opmerking: dit gebeurt tegen de tijd van de ondergang van het Noordelijke rijk van Israël.

2 Koningen 21:6. Hij verbrandde zijn zoon als offer en liet zich in met toekomstvoorspelling, waarzeggerij, geestenbezwering en het raadplegen van schimmen. Hij tergde de HEER door voortdurend te doen wat slecht is in zijn ogen. 

Opmerking 1: dit was in de tijd van koning Manasse.
Opmerking 2: dezelfde tekst staat in 2 Kronieken 33:6.

Ad. 2. Nachash, bezwering.
Dit woord komt in twee teksten voor, hier staan ze.

Numeri 23:23. Een bezwering schaadt Jakob niet, waarzeggerij doet Israël geen kwaad.

Numeri 24:1. Toen Bileam zag dat het in de ogen van de HEERE goed was dat hij Israël zegende, ging hij niet, zoals de andere keren, over op bezweringen, maar richtte hij zijn gezicht naar de woestijn.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Bij het werkwoord ‘nachash’ gaat het om een bovennatuurlijk weten. Laban kreeg een keer inzicht en Jozef had zelfs een beker als hulpmiddel dat hem inzicht gaf. Genesis.

Het is duidelijk dat uitspraken waarbij je de geestelijke wereld betreft niet goed zijn voor het volk Israël. Hun God verbood het.

Bezweringen zijn een soort van vloeken waarbij men de kracht van de geestelijke wereld inzet. Numeri 23:23 en 24:1.

Qacam, waarzeggen

Dit zijn de gegevens van de woorden rond qacam.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	קָסַם qacam	Werkwoord	H7080	Waarzeggen Komt 20 keer in 20 verzen KJV: divine (7x), diviners (7x), use (3x), divination (1x), prudent (1x), soothsayer (1x).
2	קֶסֶם qecem	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H7081	Waarzeggerij Komt 11 keer in 11 verzen KJV: divination (9x), witchcraft (1x), divine sentence (1x).

Ad. 1 Qasam waarzeggen
Het werkwoord qasam betekent van origine verspreiden, je zou kunnen zeggen goddelijkheden verspreiden. In de vertalingen is het dikwijls een zelfstandig naamwoord geworden.

Dit woord komt twee keer in de Tora voor namelijk in Deuteronomium 18: 10 en 14. Hieronder alle andere teksten waarin het woord voorkomt.

Jozua 13:22. Bovendien hadden de Israëlieten de waarzegger Bileam, de zoon van Beor, gedood.

Opmerking: hier wordt Bileam een qasam, een verspreider van geestelijkheden, genoemd.

In de geschiedenis toen de ark bij de Filistijnen was staat deze tekst.

1 Samuel 6:2-6. Nu riepen ze ook de priesters (כֹּהֵן kohen) en de waarzeggers erbij en legden hun de vraag voor: ‘Wat moeten we doen met de ark van de HEER? Hoe kunnen we hem het beste terugsturen?’ Het antwoord luidde: ‘Als u de ark van de God van Israël terugstuurt, laat hem dan niet zonder meer weggaan. Geef in ieder geval een schadeloosstelling mee, dan zult u genezen en te weten komen waarom u al die tijd zo hard bent aangepakt.’ ‘Waaruit moet die schadeloosstelling bestaan?’ vroeg men, en het antwoord luidde: ‘Er zijn vijf vorstendommen. Geef daarom vijf gouden gezwellen mee en vijf gouden muizen. Alle vorstendommen hebben immers onder dezelfde plaag geleden, ook de stadsvorsten zelf. Maak beeldjes van uw gezwellen en van de muizen die uw land hebben geteisterd, om zo eer te bewijzen aan de God van Israël. Misschien laat hij u dan met rust, en ook uw goden en uw land. Waarom zou u zich tegen hem blijven verzetten, zoals Egypte en de farao hebben gedaan? Toen hij zijn woede op hen botvierde, moesten zij de Israëlieten toch ook laten gaan?

Opmerking: dit is een voorbeeld van priester en waarzeggers, die met een uitspraak komen die verstandig is en ook een goed resultaat tot gevolg heeft. De priesters van de Filistijnen heten trouwens ook kohen.

1 Samuel 28:7b-8. Toen zijn dienaren hem vertelden dat er in Endor nog een dodenbezweerster woonde, vermomde hij zich door andere kleren aan te trekken en ging hij met twee dienaren op pad. Midden in de nacht kwamen ze bij de vrouw aan. ‘Wilt u voor mij de geest van een dode raadplegen?’ verzocht hij haar. ‘Ik zal u zeggen wie u moet oproepen.’

Opmerking 1: dit verhaal loopt nog door tot en met vers 25. Als je weet dat ‘qasam’ is gebruikt is ‘raadplegen’ een fletse vertaling, Saul wilde meer, hij was wanhopig, hij wilde, denk ik, kracht ontvangen.
Opmerking 2: een בַּעֲלָה אוֹב ba`alah ‘owb is een voorouder god of geest.

2 Koningen 17:17. Ze verbrandden hun zonen en dochters als offer, deden aan waarzeggerij en probeerden voortekens te lezen.

Jesaja 3:1-3. Voorwaar, God, de HEER van de hemelse machten, ontneemt Jeruzalem en Juda hun stut en steun: alle steun van brood en water, van krijgsheld en soldaat, rechter en profeet, waarzegger en oudste, bevelhebber, man van aanzien en raadsheer, tovenaar en bezweerder.

Jesaja 44:24-26. Dit zegt de HEER, je bevrijder, die je al in de moederschoot heeft gevormd: Ik, de HEER, ben het die alles gemaakt heeft, de enige die de hemel heeft uitgespannen, die zelf de aarde heeft uitgespreid. Die de tekenen van orakelpriesters verstoort en waarzeggers ontmaskert, die wijzen naar de achtergrond dringt en hun kennis bespottelijk maakt, die het woord van zijn dienaar gestand doet en vervult wat zijn boden hebben voorzegd.

Jeremia 27:9-10. Luister niet naar je profeten, waarzeggers, droomuitleggers, toekomstvoorspellers en tovenaars, die jullie steeds oproepen je niet aan de koning van Babylonië te onderwerpen. Hun profetieën zijn leugens; ze bereiken er slechts mee dat jullie uit je land worden verdreven. Ik zal jullie uiteenjagen en jullie zullen omkomen.

Jeremia 29:8. Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël: Laat je niet misleiden door je profeten en waarzeggers. Hecht geen geloof aan de droomuitleggers die in opdracht van jullie dromen. 

Opmerking: er staat een werkwoord, je zou ook kunnen vertalen met ‘hen die waarzeggen’.

Ezechiël 13:9. Ik hef mijn hand op tegen de profeten met hun bedrieglijke leugens en valse voorspellingen. Ze zullen uit de gemeenschap worden gestoten. Ze zullen niet meer ingeschreven staan in de boeken van het volk van Israël, en het land van mijn volk zullen ze niet meer binnengaan. Dan zullen jullie beseffen dat Ik God, de HEER, ben.

Ezechiël 13:23. Daarom zullen jullie geen bedrieglijke visioenen meer hebben en geen voorspellingen meer doen. Ik zal mijn volk aan jullie greep ontrukken, en dan zullen jullie beseffen dat Ik de HEER ben.”

Ezechiël 21:21-23. Want de koning van Babel zal bij de splitsing van de weg staan, aan het begin van de twee wegen, om waarzeggerij te plegen. Hij zal zijn pijlen schudden, hij zal de afgodsbeeldjes om raad vragen en de lever bezien. In zijn rechterhand zal de waarzeggerij over Jeruzalem zijn: om er stormrammen neer te zetten, de mond te openen met een strijdkreet, luid geschreeuw aan te heffen, stormrammen neer te zetten tegen de poorten, een belegeringsdam op te werpen, een schans te bouwen. [HSV]

Opmerking: als ik het Midden Oosten een leger op weg ging werden ze geestelijk actief om het beste inzicht te verkrijgen. Het inzicht dat de koning van Babel kreeg was: ga op weg naar Jeruzalem. Later zal men naar Ammon gaan.

Ezechiël 21:28-29. En u, mensenkind, profeteer, en zeg: Zo zegt de Heere HEERE over de Ammonieten en over hun gesmaad. Zeg dan: Het zwaard, het zwaard is getrokken voor een slachting, gepolijst om toe te slaan, om te glinsteren, terwijl men voor u een vals visioen zag, terwijl men u leugen voorspelde, om u op de nek te zetten van onheilige goddelozen, van wie de dag gekomen is in de tijd van uiterste ongerechtigheid. [HSV]

Opmerking: dit is de uitspraak over het volk Ammonieten. In de NBV21 is dit vers 33-34.

Ezechiël 22:27-28. Zijn vorsten zijn in zijn midden als wolven die een prooi verscheuren om bloed te vergieten, om mensen om te brengen, omdat zij uit zijn op winstbejag. Zijn profeten bepleisteren hen met witkalk. Zij zien valse visioenen en voorspellen hun leugens door te zeggen: Zo zegt de Heere HEERE. En de HEERE heeft niet gesproken!

Opmerking: het gaat om leugens met geestelijke kracht.

Micha 3:5-7. Dit zegt de HEER over de profeten die mijn volk misleiden, die over vrede praten zolang ze maar iets te eten krijgen en die iedereen die hen niet op hun wenken bedient de oorlog verklaren: Voor jullie zal het een nacht zijn zonder visioenen, donker en zonder voorspellingen. Voor die profeten zal de zon ondergaan en zal de dag veranderen in duisternis. De zieners zullen zich schamen, de waarzeggers te schande staan; ze zullen beschaamd hun mond bedekken, want God geeft geen antwoord.

Micha 3:11. De leiders spreken er recht in ruil voor geschenken, de priesters geven onderricht tegen betaling, de profeten voorspellen voor geld, terwijl ze zich op de HEER beroepen en zeggen: ‘De HEER is toch in ons midden? Ons zal geen onheil treffen.’

Zacharia 10:1-2. Wanneer het voorjaar wordt, vraag dan de HEER om regen. Hij is het die onweerswolken maakt, Hij schenkt de mensen stortregens en gewas op het veld. Orakels zijn bedrog en waarzeggers vertellen leugens: wat zij dromen komt niet uit, hun troost bestaat uit holle woorden. De mensen dolen rond als schapen, ontredderd, want een herder is er niet.

Ad. 2 Qesem, waarzeggerij
Dit zelfstandig naamwoord komt drie keer in de Torah voor. In Numeri 22:7 als afgevaardigden van koning Balak bij Bileam komen. In Numeri 23:23 zie hierboven en in Deuteronomium 18: 10 zie hierboven.

1 Samuel 15:22-23. Daarop zei Samuel: ‘Schept de HEER meer behagen in offers dan in gehoorzaamheid? Nee! Gehoorzaamheid is beter dan offers, volgzaamheid is beter dan het vet van rammen. Weerspannigheid is even erg als toverij, en eigenzinnigheid is even slecht als afgodendienst. U hebt de opdracht van de HEER verworpen; daarom verwerpt Hij u als koning!’ 

Opmerking: dit is wat Samuël zegt tegen koning Saul.

2 Koningen 17:17. Zie vorige paragraaf.

Spreuken 16:10. De koning spreekt Gods oordeel uit, wanneer hij rechtspreekt, faalt hij niet.

Jeremia 14:14. De HEER antwoordde: ‘Die profeten verkondigen leugens, en dat in mijn naam. Ik heb hen niet gezonden, hun niets opgedragen, niet tot hen gesproken. De visioenen die ze profeteren zijn leugens, waarzeggerij, holle woorden en eigen verzinsels.

Ezechiël 13:23 en Ezechiël 21:21-22, zie vorige paragraaf.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
De woorden qasam en qesam betekenen meer dan de toekomst voorspellen of raadplegen. Het gaat om macht uit te oefenen die gevolgen heeft voor de toekomst. Eenmaal vertaalt de NBV21 met ’toverij’, dat kan ook.

Mensen die door zichzelf of door anderen profeten worden genoemd spreken dingen uit in de naam van God buiten God om tegen de wil van God. Jeremia 14:14, Micha 3:11. Overigens is weerspannigheid even erg als dit. 1 Samuel 15:22-23.

Waarom doen die profeten dat? Voor eten. Micha 3:5-7. Voor geld. Micha 3:11

Wat is het gevolg voor dit soort profeten? Duisternis, schande, beschaamd staan. Micha 3:5-7

Dit soort werk gaat vaak gepaard met mooie praatjes. Ezechiël 22:27-28. Leugen en bedrog, Micha 3:5-7.

Mensen buiten het volk van God kunnen ook de waarheid spreken. Bileam, Numeri, en de priesters van de Filistijnen. 1 Samuel 6:2-6

Als je wel naar God luistert en dan spreekt, dan faal je niet. Spreuken 16:10.

Anan, wolkenschouwen

Dit zijn de gegevens van de woorden rond anan.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	עָנַן `anan	Werkwoord	H6049	Wolken schouwen Komt 11 keer in 11 verzen voor KJV: observer of times (5x), soothsayer (2x), bring (1x), sorceress (1x), enchanter (1x)[1].
2	עָנָן ʿānān	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H6051	Wolk Komt 87 keer voor in 80 verzen KJV: cloud (81x), cloudy (6x).

Ad. 1. ‘Anan, wolken, misten
In Nederland kennen we geen werkwoord bij wolk. Wel bij mist, dan zeggen we bijvoorbeeld: “Het miste gisteravond”. De NBV21 en HSV gebruiken het Nederlandse woord mist niet.

Hier alle elf teksten waarin het woord voorkomt.

Genesis 9:14-15. Wanneer Ik dan wolken over de aarde breng en de boog in de wolken verschijnt, zal Ik mijn verbond gedenken, dat tussen Mij en u en alle levende wezens van alle vlees bestaat, zodat de wateren niet weer tot een vloed zullen worden om al wat leeft te verderven.

Opmerking: hier is het werkwoord anan iets van God. De tekst is onderdeel van het teken van God.

Leviticus 19:26. Laat je niet in met waarzeggerij en wolkenschouwerij.[het is een zogenaamde zwerfsteen opmerking in de tekst).

In zowel Deuteronomium 18:10 en 14 worden wolkenschouwers genoemd in een heel rijtje met afkeurende bezigheden. Alleen de NBV vertaalt met wolkenschouwers. De NBG vertaalt ‘anan’ in Deuteronomium met wichelaar.

Richteren 9:37. Maar Gaäl hield vol: ‘Nee, kijk maar, er komt een leger aanzetten vanaf de berg in het midden van het land, en daarginds komt nog een eenheid aan van de kant van de Waarzeggerseik.’

2 Koningen 21:6. Verder bouwde hij altaren in het huis van de HEERE, waarvan de HEERE gezegd had: In Jeruzalem zal Ik Mijn Naam vestigen. Verder bouwde hij altaren voor heel het leger aan de hemel in beide voorhoven van het huis van de HEERE. Hij liet zijn zoon door het vuur gaan, duidde wolken en deed aan wichelarij. Ook stelde hij dodenbezweerders en waarzeggers aan. Hij deed zeer veel kwaad in de ogen van de HEERE, om Hem tot toorn te verwekken. [HSV]

Opmerking 1: het gaat hier om koning Manasse.
Opmerking 2: dezelfde tekst staat in 2 Kronieken 33:6

Jesaja 2:6. Maar U hebt Uw volk verlaten, het huis van Jakob, want zij zijn vol goddeloosheid uit het Oosten, en zij duiden wolken, net als de Filistijnen, en met buitenlanders  slaan zij de handen ineen. [HSV]

Jesaja 57:3. Maar jullie, kom dichterbij, kinderen van een waarzegster, nageslacht uit ontucht en overspel.

Jeremia 27:9. U dan, luister niet naar uw profeten, naar uw waarzeggers, naar uw dromers, naar uw wolkenduiders en naar uw tovenaars, die tegen u zeggen: U mag de koning van Babel niet dienen.

Micha 5:11-13. Ik zal de toverijen uit uw hand uitroeien en u zult geen wolkenduiders meer hebben. Ik zal uw afgodsbeelden en uw gewijde stenen uit uw midden uitroeien, zodat u zich niet meer zult neerbuigen voor het werk van uw handen. Ik zal uw gewijde palen uit uw midden wegrukken en uw steden wegvagen.

Ad. 2. ‘Anan, wolk
Het zelfstandig naamwoord ‘anan’ wolk komt 78 keer voor en heeft soms ook een geestelijke betekenis. Ik heb alleen goede betekenissen gevonden. Denk aan de regenboog in de wolken, een beeld dat vier keer in Genesis 9 is vermeld, de wolkkolom die het volk Israël in de woestijn voorging als het dag was en de wolk waarin God tegenwoordig was in het heilige van het heilige zoals dat staat in 1 Koningen 8 en 2 Kronieken 5. Soms wordt de glorie van de Heer genoemd, die in de wolk is te zien Exodus 16:10.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Er zijn verschillende middelen, die je kunt gebruiken voor waarzeggen. Het zelfstandig naamwoord is wolk, het werkwoord zou je dan kunnen vertalen wolken kijken. Naar wolken kijken werd blijkbaar destijds gebruikt voor waarzeggen.

Wel een grappige overeenkomst met onze voorspellingen van het weer. Maar daar zit geen geheimzinnigheid en macht krijgen over de toekomst achter.

Sha’al owb, familiegeest inzetten

Dit zijn de gegevens van de woorden rond ba`alah en sha’al owb.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	בַּעֲלָה אוֹב ba`alah ‘owb	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk en mannelijk	H1172 H178	Bazin van een familiegeest Komt 2 keer voor in 1 vers. KJV: hath a familiar spirit,
2	שָׁאַל אוֹב sha’al ‘owb	Werkwoord en Zelfstandig naamwoord mannelijk	H7592 H178	Raadplegen familiegeest Komt 2 keer voor in 2 verzen KJV: consulter with familiar spirits (1x), asking counsel of one that had a familiar spirit (1x)

Voor meer informatie over familiegeesten zie link. Het gaat hier om mensen die de familiegeesten willen inzetten voor eigen voordeel.

1 Samuel 28:6-7. En Saul raadpleegde de HEERE, maar de HEERE antwoordde hem niet; niet door dromen, niet door de urim, en ook niet door de profeten. Toen zei Saul tegen zijn dienaren: Zoek een vrouw voor mij die geesten van doden kan bezweren, zodat ik naar haar toe kan gaan en door haar raad kan vragen. Zijn dienaren zeiden tegen hem: Zie, er is in Endor een vrouw die geesten van doden bezweert. [HSV]

Deuteronomium 18:11. … geen bezweerder, niemand, die de geest van een dode of een waarzeggende geest ondervraagt of die de doden raadpleegt.

1 Kronieken 10:13. Zo stierf Saul vanwege zijn trouwbreuk, die hij tegenover de HEERE had gepleegd, vanwege het woord van de HEERE, dat hij niet in acht had genomen, en ook omdat hij een dodenbezweerder had geraadpleegd. [HSV]

Darash muth, spiritist

Dit zijn de gegevens van de uitdrukking ‘darasj muth’.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	דָּרַשׁ מוּת darash muwth	Werkwoord Zelfstandig naamwoord	H1875 H4191	Raadpleger van doden, spiritist Komt eenmaal voor KJV: necromancer (1x)

Deuteronomium 18:11. … geen bezweerder en, niemand, die de geest van een dode of een waarzeggende geest ondervraagt of die de doden raadpleegt.

Opmerking: een raadpleger van doden, een spiritist probeert te communiceren met zielen of geesten die niet meer leven om zo boodschappen van de onzichtbare wereld te ontvangen.

Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament gaat het veel minder over toverij en waarzeggen dan in het Oude Testament. Er is spraken van de magiërs uit het Oosten ook bekend als de wijzen uit het Oosten en van een tweetal andere tovenaars waarvan we lezen in het boek Handelingen.

Het gaat eenmaal over waarzeggen ook in het boek Handelingen. En er wordt ook wel een viertal keren iemand verweten dat hij onzin uitslaat zoals een waarzegger.

Magos, magiër

Dit zijn de gegevens van de woordfamilie met magos.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	μάγος magos	Zelfstandig naamwoord mannelijk	G3097 SB2745	Magiër, tovenaar. Komt 6 keer in 5 verzen voor KJV: wise man (4x), sorcerer (2x).
2	μαγεύω mageuō	Werkwoord	G3096 SB2744	Toveren Komt eenmaal voor KJV: use sorcery (1x).
3	μαγεία mageia	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G3095 SB2743	Komt eenmaal voor KJV: sorcery (1x).

Matteüs 2:1. Toen Jezus geboren was, in Betlehem in Judea, tijdens de regering van koning Herodes, kwamen er magiërs uit het Oosten in Jeruzalem aan.

Matteüs 2:7. Daarop riep Herodes in het geheim de magiërs bij zich; hij wilde precies van hen weten wanneer de ster zichtbaar geworden was

Matteüs 2:16. Toen Herodes begreep dat hij door de magiërs misleid was, werd hij verschrikkelijk kwaad, en afgaande op het tijdstip dat hij van de magiërs had gehoord, gaf hij opdracht om in Betlehem en wijde omgeving alle jongetjes van twee jaar en jonger om te brengen

Handelingen 13:6. En toen zij het eiland doorgegaan waren tot Pafos toe, troffen zij een zekere tovenaar aan, een valse profeet, een Jood van wie de naam Barjezus was. [HSV]

Handelingen 13:8. Maar Elymas, de tovenaar (want zo wordt zijn naam vertaald), ging tegen hen in en probeerde de stadhouder van het geloof af te houden. [HSV]

De andere twee woorden staan in onderstaande tekst.

Handelingen 8:9. Voordien had een zekere Simon in de stad magie bedreven en de bevolking versteld doen staan. Hij beweerde over bijzondere gaven te beschikken, en iedereen, van groot tot klein, keek vol ontzag naar hem op omdat ze werkelijk meenden dat de grote macht van God in hem zichtbaar werd. Hij boezemde de bevolking ontzag in omdat hij hen geruime tijd verbaasd had met zijn magische kunsten.

Opmerking: de HSV vertaalt respectievelijk met ‘bedreef toverij’ en ’tovenarij’.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Tussen de verschillende magiërs zit wel een verschil. De magiërs uit het Oosten ontdekten iets goeds en werden zelfs door de HEER gebruikt in zijn dienst. De magiërs Simon en Bar-Jezus brachten de mensen op een dwaalspoor.

Manteuomai, waarzeggen

Dit zijn de gegevens van het woord manteuomai, waarzeggen en de wortel van dit woord mainomai

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	μαντεύομαι manteuomai	Werkwoord	G3132 SB2771	Waarzeggen. Komt eenmaal voor. KJV: by soothsaying (1x).
2	μαίνομαι mainomai	Werkwoord	G3105 SB2749	Razen, woeden, waanzinnig zijn Komt 5 keer voor in 5 verzen KJV: be mad (4x), be beside (one’s) self (1x).

Ad. 1. Manteuomai, waarzeggen.
Dit is die ene tekst waarin het woord voorkomt.

Handelingen 16:16. En het gebeurde toen wij naar de plaats van het gebed gingen, dat een zekere slavin die een waarzeggende geest had, ons tegemoetkwam. Zij verschafte haar meesters veel inkomsten met waarzeggen.

Opmerking: een geest van Puthon, SB0445, staat er in het Grieks, maar omdat wij de Griekse mythologie niet kennen hebben onze vertalingen het uitgelegd met ‘waarzeggende geest’.

Ad. 2. Mainomai, wartaal uitslaan
Dit woord komt in de onderstaande teksten voor.

Johannes 10:20. Veel mensen zeiden: ‘Hij is bezeten, Hij is gek. Waarom luisteren jullie nog naar Hem?’

Handelingen 12:15. ‘Je bent niet goed wijs,’ zeiden ze tegen haar, maar ze bleef volhouden dat het echt zo was. ‘Dan moet het zijn engel zijn,’ zeiden ze ten slotte. 

Handelingen 26:24-25. Toen Paulus dat tot zijn verdediging aanvoerde, riep Festus: ‘U slaat wartaal uit, Paulus! Het vele studeren drijft u tot waanzin!’ Maar Paulus zei: ‘Het is geen wartaal, excellentie. Integendeel, wat ik zeg is waar en getuigt van gezond verstand.

1 Korintiërs 14:23. Stel nu dat de hele gemeente samenkomt en iedereen zich in klanktaal uit. Zullen ongelovige buitenstaanders die de samenkomst bezoeken dan niet zeggen dat u krankzinnig bent?

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Het waarzeggen zal door bepaalde mensen zijn gewaardeerd maar lang niet door iedereen. Zo werden Jezus, het meisje dat Petrus bij de deur zag en de apostel Paulus uitgescholden als iemand met een waarzeggende geest. En zelfs de hele gemeente van Korinthe als ze samen aan het spreken in tongen waren.

Andere bronnen

Wikipedia vermeld dat er meer soorten waarzeggerij bestaan namelijk die inzicht geven in de huidige situatie of in een toekomstige situatie.

Hoe kan het dat sommige mensen de stemmen van doden horen? De wetenschap zocht het uit

De titel van dit artikel belooft meer dan het kan waarmaken. Het gaat in dit onderzoek alleen maar over hoe mensen dit beleven.

Overwegingen

Is de geestelijke wereld gescheiden in een goed en slechte wereld of is het één wereld zoals wij op aarde samenleven met mensen die het goede doen en mensen die het kwaad doen.

Uit de teksten in deze studie, zie de teksten rond Jacob en Jozef en Bileam lijkt dat laatste meer het geval.

Is het mogelijk om in de toekomst te kijken? Als we de teksten in deze studie in de context bekijken is dat niet het geval. Het is eerder dat men de toekomst in een bepaalde richting wil dwingen.

Lessen

Hier staan antwoorden op vragen die in het eerste hoofdstuk Studievragen staan.

Wat is waarzeggen en wat is toveren en hebben ze met elkaar te maken?
Er zijn dit soort bezigheden die meer gaan om een bepaalde waarheid te onthullen, dat kun je waarzeggen noemen. En er zijn tovertrucjes waarbij er iets bijzonders gebeurt. Dat kun je toverij noemen.

Hoe kan iemand waarzeggen of toveren?
Dit persoon die dat doet heeft een lijntje met een god of een geest die wel dingen weten en kunnen. En ook iemand kracht kunnen geven.

Klopt het dat iemand de toekomst kan voorspellen?
Nee dat is onmogelijk. Je kunt wel proberen de toekomst te beïnvloeden.

Klopt het dat iemand kan toveren?
Zeker, een geestelijke macht kan een mens kracht geven.

Wat is de omvang geweest van waarzeggen en toveren in de loop van de geschiedenis van de mensheid?
Mijn indruk is dat waarzeggen en toveren in de oude wereld omvangrijk aanwezig was. Daarom ook de verboden voor het volk Israël. In de tijd van het Nieuwe Testament was het er ook maar minder. In de Westerse wereld nog minder.

Zijn de woorden in onze vertalingen goed vertaald?
Er is heel rommelig vertaald. Binnen één vertaling gebruikt men allerlei verschillende woorden en tussen vertalingen onderling zijn de verschillen nog groter.

Heeft de christelijke wereld dit onderwerp goed begrepen?
Het is een onbekend onderwerp in de kerk. Men weet niet meer dan ‘je er niet mee bezig houden’. En niet hoe je in een maatschappij met dit soort dingen moet omgaan.

Wat begrijp ik nog niet?
Als je voorouder of familiegeesten raadpleeg of probeer in te schakelen, heb je dan te maken met de zielen van voorouders of zijn het bepaalde geesten die niets met de familie te maken hebben. Dat is mijn vraag.