Studie Profeteren

Profeteren is één van de heel grote onderwerpen in de Bijbel. Hoe zou dat komen? Het lijkt mij omdat dit gaat over wat de Schepper van hemel en aarde aan ons kwijt wil. En dat is heel wat. Vroeger, heel vroeger en ook vandaag.

De Bijbel noemt naast profeten, ook zieners of schouwers. Is dat een aparte categorie of zijn zij een soort profeten. En dan zijn er ook nog wachters. Hoe passen die er bij?

En wat ze deden was natuurlijk profeteren, maar er worden ook nog allerlei andere dingen genoemd. Welke en wat zouden wij er aan kunnen hebben. Daar gaan we naar op zoek.  

Deze studie wil een overzicht bieden, een inleiding tot dit onderwerp. Als we alles wat in de Bijbel staat over profeteren zouden willen noemen dan zou dat al gauw een kwart van de dikte van de Bijbel beslaan. Honderden bladzijden.

Uit het Oude Testament

Profeten en profeteren

In het Oude Testament kom je wel 300 keer het woord profeten tegen. Het werkwoord profeteren komt meer dan honderd keer voor. Het woord profetie daarentegen maar drie keer.

Een andere naam voor profeet is ziener, zie het volgende hoofdstuk. De profeten deden nog meer dan profeteren. Zie het hoofdstuk daarna.

Hebreeuws woordSoort woordStrongOpmerkingen:
1נָבִיא nabiy’Zelfstandig naamwoord mannelijkH5030Profeet.
Komt 316 keer voor in 288 verzen.
KJV: prophet (312x), prophecy (1x), them that prophesy (1x), prophet (with H376) (1x), variant (1x).
2נָבָא naba’WerkwoordH5012Profeteren
Komt 115 voor in 102 verzen
KJV: prophesy (111x), prophesying (2x), prophet (2x)
3נְבוּאָה nĕbuw’ahZelfstandig naamwoord vrouwelijkH5016Profetie.
Komt 3 keer voor in 3 verzen.
KJV: prophecy (3x).

De betekenis van het Hebreeuws woord profeteren is spreken, of zingen, onder inspiratie en dat in een  voorspelling of eenvoudige voordracht. [bron: Strong’s Definitions Legend]

Gesenius Hebrew-Chaldee Lexicon geeft nog de volgende toevoegingen in de betekenis. Door mij samengevat in:
1. Spreken door een goddelijke kracht. De profeten worden veronderstelt door een goddelijke kracht bewogen te worden.
2. Zingen als gegrepen door een goddelijke impuls om God te prijzen. 1 Samuel 10:6 en 10, 1 Samuel 19:20-24 en 1 Koningen 18: 29. Zie profetische aanbidding.
3. Rare man. Zie 1 Samuel 18:10, Jeremia 29:26 en 2 Koningen 9:11.

De profeet (navi)

In de eerste vijf boeken van Mozes, de torah komen maar zeven teksten voor waar het woord profeet in voorkomt.

Dit is de eerste keer dat het in de boeken van de Bijbel gaat over een profeet. Het zijn woorden van de HEER in een droom aan Abimelech een inwoner van Kanaän. De profeet is Abraham. En God zegt over hem: hij kan voor je bidden

Genesis 20:7. Maar geef haar nu terug aan haar man, want hij is een profeet en kan voor je bidden, en dan zul je in leven blijven. Maar geef je haar niet terug, dan zul je onherroepelijk sterven, jij en allen die bij je horen.’

En dit zei de HEER tegen Mozes.
Exodus 7:1. Maar de HEER zei: ‘Ik zal ervoor zorgen dat jij als een god voor de farao staat, en je broer Aäron zal je profeet zijn. Jij moet Aäron alles zeggen wat ik je opdraag, en hij moet het woord voeren en de farao vragen de Israëlieten uit zijn land te laten vertrekken.

En hier zegt Mozes tegen iemand, die zijn beklag doet: was iedereen maar profeet.
Numeri 11:29. Doch Mozes zeide tot hem: Wilt gij voor mij ijveren? och, ware het gehele volk des Heren profeten, doordat de Here zijn Geest op hen gave! [NBG] <<>> zie ook hieronder bij profeteren]

En deze tekst gaat er van uit dat er onder het volk profeten waren.
Numeri 12:5-8. Toen daalde de HEER af in de wolkkolom, ging bij de ingang van de tent staan en riep Aäron en Mirjam. Nadat zij beiden naar voren waren gekomen, zei hij: ‘Luister goed. Als er bij jullie een profeet van de HEER is, maak ik mij in visioenen aan hem bekend en spreek ik met hem in dromen. Maar met mijn dienaar Mozes, op wie ik volledig kan vertrouwen, ga ik anders om: met hem spreek ik rechtstreeks, duidelijk, niet in raadsels, en hij aanschouwt mijn gestalte. Hoe durven jullie dan aanmerkingen op mijn dienaar Mozes te maken?’
Toelichting: Het rechtstreeks in gesprek zijn met God is mooier dan dat je via dromen en visioenen beelden ontvangt

In Deuteronomium 13:1-5 gaat het drie keer over een profeet. Als iemand die zich als profeet uitgeeft en het gebeurt ook wat hij had gezegd, maar hij wil jullie verleiden om anderen goden te dienen, breng hem dan ter dood.
Toelichting: zo scherp ligt dit. En dit kan dus. Vervuld met de Geest de woorden van God spreken en toch ook nog oproepen om andere goden te dienen.

Dit zegt Mozes.
Deuteronomium 18:15-20. Hij zal in uw midden profeten laten opstaan, profeten zoals ik (zegt Mozes). Naar hen moet u luisteren. U hebt de HEER daar immers zelf om gevraagd, toen u bij de Horeb bijeen was? U zei: ‘Wij kunnen het stemgeluid van de HEER, onze God, en de aanblik van dit enorme vuur niet langer verdragen; dat overleven we niet.’ De HEER heeft toen tegen mij gezegd: ‘Zij hebben goed gesproken. Ik zal in hun midden profeten laten opstaan zoals jij. Ik zal hun mijn woorden ingeven, en zij zullen het volk alles overbrengen wat ik hun opdraag. Wie niet wil luisteren naar de woorden die zij in mijn naam spreken, zal ik ter verantwoording roepen. Maar als een profeet de euvele moed heeft om in mijn naam iets te zeggen dat ik hem niet heb opgedragen, of om in de naam van andere goden te spreken, dan moet hij ter dood gebracht worden.’

21-22. Misschien vraagt u zich af: Is er een manier om te bepalen of een profetie al dan niet van de HEER komt? Die is er inderdaad: als een profeet zegt te spreken in de naam van de HEER, maar zijn woorden komen niet uit en er gebeurt niets, dan is dat geen profetie van de HEER geweest. Heb geen ontzag voor een profeet die zich dat aanmatigt.
Toelichting: als een profeet iets roept wat niet uitkomt

In dit werd over Mozes gezegd.
Deuteronomium 34:10. Nooit meer heeft Israël een profeet gekend als Mozes, met wie de HEER zo vertrouwelijk omging.

Wat deze teksten ons leren:
De HEER kun je als een profeet beschouwen, in dit geval Abraham, terwijl hij dat zelf niet wist. Zie Genesis 20. Uit dit verhaal komt ook naar voren dat de voorbede van een profeet belangrijk is.

De HEER stelt Aäron aan als een profeet, later zou hij ook de hogepriester zijn. Als je een profeet bent, dan maken je woorden indruk.

In Numeri 11 geeft Mozes als wens dat iedereen zou gaan profeteren in de gemeente. Een woord dat de apostel Paulus in zijn brief aan de Korintiërs gebruikt.

De vertrouwelijke omgang van de HEER met een mens is het ultieme. Daar in de buurt komen mensen die dromen, visoenen en dergelijke ontvangen, om door te geven.

Deuteronomium 18 geeft aan hoe je kunt toetsen of het om een goede profeet gaat. Het is een goede profeet als er in werkelijkheid gebeurt wat hij zegt.

In Deuteronomium 13 staat dat ondanks, als er in werkelijkheid gebeurt wat een bepaalde profeet zegt, hij toch de doodstraf verdient als hij oproept om andere goden te dienen.

Hieronder enkele teksten van de geschiedenis van koning Saul. Een bijzondere geschiedenis is, als de Geest van God zo krachtig is dat Saul gaat profeteren.

1 Samuel 10:9-13. En inderdaad, zodra Saul zich had omgedraaid om zijn weg te vervolgen, maakte God van hem een ander mens. En alle voorspelde gebeurtenissen kwamen diezelfde dag nog uit. Toen ze bij Gibea aankwamen, kwam hun een stoet profeten tegemoet. Saul werd gegrepen door de geest van God en raakte net als zij in vervoering. Allen die hem van vroeger kenden en zagen dat hij zich in vervoering bij de profeten had aangesloten, zeiden tegen elkaar: ‘Wat is er met de zoon van Kis gebeurd? Hoort Saul nu ook al bij de profeten?’ En een van hen merkte op: ‘Wie is hun vader eigenlijk?’ Zo komen we aan de uitdrukking: Hoort Saul nu ook al bij de profeten? Toen zijn vervoering voorbij was, ging Saul naar de offerhoogte.

Er staat hier twee keer in vervoering  terwijl er in het Hebreeuws profeteren staat. Deze vorm van profeteren zou in het Nieuwe Testament, lijkt mij, zingen in de Geest worden genoemd.Misschien waren de mensen toen wel zo sterk in vervoering, dat ze nauwelijks meer bij bewust zijn waren.

<<er is nog verder onderzoek nodig naar de 277 teksten in de andere boeken van het Oude Testament>>

Het profeteren (nava).

Het werkwoord profeteren komt in de torah alleen in Numeri 11 voor. Het lijkt op een opwekking geschiedenis.

Numeri 11:24-30. Mozes ging naar buiten en bracht de woorden van de HEER aan het volk over. Daarna bracht hij zeventig oudsten van het volk bijeen en stelde hen rond de tent op. Toen daalde de HEER af, in de wolk. Hij sprak tot Mozes en droeg een deel van de geest die op hem rustte, op de zeventig oudsten over. Zodra de geest op hen rustte begonnen ze te profeteren. Dat is daarna niet opnieuw gebeurd. Twee mannen, van wie de een Eldad heette en de ander Medad, waren in het kamp gebleven; ze stonden wel op de lijst van zeventig maar waren niet naar de tent gegaan. Zodra de geest op hen rustte begonnen ook zij te profeteren, in het kamp. Een jongeman rende naar Mozes toe en zei: ‘Eldad en Medad zijn in het kamp aan het profeteren!’ ‘Zeg dat ze daarmee ophouden, heer!’ zei Jozua, de zoon van Nun, die van jongs af aan Mozes’ rechterhand was geweest. Maar Mozes zei: ‘Denk je soms dat jij voor mijn belangen moet opkomen? Legde de HEER zijn geest maar op heel het volk! Profeteerde iedereen maar!’ Daarop keerden Mozes en de oudsten van Israël naar het kamp terug.

Dat “profeteerde iedereen maar”  komt weer terug in een brief van de apostel Paulus.

<<er is nog verder onderzoek nodig naar de 98 teksten in de andere boeken van het Oude Testament>>

Profetie (nevoea)

Het woord profetie komt in het Oude Testament drie keer voor. Hieronder staan ze alle drie.

Dit gaat over koning Salomo.
2 Kronieken 9:29-31. Verdere bijzonderheden over Salomo zijn van begin tot eind opgetekend in de geschriften van de profeet Natan, in de profetie van Achia uit Silo en in de visioenen van de ziener Jedo over Jerobeam, de zoon van Nebat. Veertig jaar regeerde Salomo vanuit Jeruzalem over heel Israël, tot hij bij zijn voorouders te ruste ging. Hij werd begraven in de Davidsburcht, en zijn zoon Rechabeam volgde hem op.
Toelichting: de geschriften van Natan, de profetiën van Achia en de visioenen van Jedo kennen we niet. Het woord ziener komen we verderop in de studie tegen.

En dit over de tijd van koning Asa.
2 Kronieken 15:1-8. Azarja, de zoon van Oded, werd gegrepen door de geest van God. Hij ging Asa tegemoet en zei tegen hem: ‘Asa en Juda en Benjamin, luister naar mij! De HEER staat aan uw kant zolang u aan zijn kant staat. Als u hem zoekt, zal hij zich door u laten vinden, maar als u zich van hem afwendt, zal hij zich van u afwenden. Lange tijd hebben de Israëlieten zonder de ware God geleefd, zonder priesters om hun de wet uit te leggen, zonder onderricht. Pas in hun rampspoed keerden ze terug naar de HEER, de God van Israël; ze hebben hem gezocht en hij heeft zich door hen laten vinden. Wie in die tijd maar een voet buiten de deur zette werd belaagd, want overal heerste ontreddering. Volken en steden raakten met elkaar slaags omdat God hen tot ontreddering bracht door hen met allerlei rampen te treffen. Wees dus vastberaden en geef de moed niet op: voor uw inspanningen zult u beloond worden.’ Gesterkt door deze woorden en door de profetie van de profeet Oded liet Asa onmiddellijk alle gruwelijke godenbeelden uit Juda en Benjamin verwijderen en ook uit de steden die hij in het bergland van Efraïm had veroverd. Hij herstelde het altaar voor de HEER tegenover de voorhal van de tempel.

En deze uit de tijd van Nehemia.
Nehemia 6:12. Want ik merkte, en ziet, God had hem niet gezonden; maar hij sprak deze profetie tegen mij, omdat Tobía en Sanballat hem gehuurd hadden. [hier gaat het om een profetie uit een kwade bron]

Wat kunnen we leren van deze teksten?
Lang niet alle profetieën zijn bewaard voor ons. 2 Kronieken 9

Een profetie in een land kan een enorme uitwerking hebben. 2 Kronieken 15.

Nehemia had de gave van onderscheid. Hij merkte op dat de profetie vals was. Zie boek Nehemia.

Verder: er zijn ook woorden in het Hebreeuws, die ook op een profetie duiden. In het Nederlandse vertaling komen we die als ‘visie’, ‘spreuk’ tegen. Een profeet kan ook een ‘last’ hebben. Zie volgende hoofdstukken.

Het ‘zien’ en de ‘ziener’

Ook het woord ziener komt in de Bijbel als begrip voor. Een aanduiding, die overeenkomt met het woord profeet. Ik kwam hier voor het eerst een verschil tegen tussen de weergaven van de Blue Letter Bible en de Biblehub.

Hebreeuws woordSoort woordStrongOpmerkingen:
1חָזָה
ḥāzâ
WerkwoordH2372Zien
Komt 51 keer voor in 47 verzen.
KJV: see (38x), behold (7x), look (3x), prophesy (2x), provide (1x).
חֹזֶה 
chozeh
Zelfstandig naamwoord mannelijkH2374Ziener.
Komt 22 keer voor in 22 verzen.
KJV: seer (16x), see (3x), agreement (1x), prophets (1x), stargazers (1x).
2רָאָה 
ra’ah  
WerkwoordH7200Zien.
Komt 1314 keer voor in 1212 verzen.
KJV: see (879x), look (104x), behold (83x), shew (68x), appear (66x), consider (22x), seer (12x), spy (6x), respect (5x), perceive (5x), provide (4x), regard (4x), enjoy (4x), lo (3x), foreseeth (2x), heed (2x), miscellaneous (74x).
הָרֹאֶ֑ה
ha ro’eh
Zelfstandig naamwoord mannelijkH7203De visie, de ziener.
Komt eenmaal voor.
KJV: vision (1x).

Het woord ziener, chozeh, komt pas vanaf het boek 2 Samuel voor. Het is een begrip uit een wat latere tijd. Uit de tijd van de charismatische koning David.

De wortel van dit woord, het werkwoord chaza, zien. Dit gaat dikwijls meer dan over het normale zien. Dit is dikwijls bovennatuurlijk zien. Dat woord komt al in de boeken van Mozes voor. Dit soort zien was dus al langer bekend.

Het werkwoord ra’ah, zien is een algemeen woord voor ‘zien’. Soms gaat dit zien ook over iets geestelijks zien: “Ze zagen de God van Israël”. <<>>Een enkele keer denken de vertalers dat dit betrekking heeft op een geestelijk soort zien. In de tabel heb ik die inschatting van de KJV vet gedrukt.

Er is ook een woord harro’eh, dat je met ziener kunt vertalen.

Er zijn dus twee verschillende Hebreeuwse woorden waarvoor wij maar één Nederlands woord hebben. In Jesaja 30 staan beide woorden.

Zit er nog een verschil tussen chaza en ro’ah? <<Nog geen idee>>

Zien (chaza)

Kopmt 51 keer voor in 47 verzen.

Allereerst lezen we hier het advies van de schoonvader van Mozes: Jethro.
Exodus 18:21. Jij echter, jij moet daarnaast onder heel het volk omkijken naar bekwame mannen 1), godvrezende, betrouwbare mannen, die een afkeer hebben van winstbejag. Je moet leiders over duizend, leiders over honderd, leiders over vijftig en leiders over tien over hen aanstellen. [HSV. De HSV licht toe dat het gaat om mannen met vermogen]

Dit is de tekst, die gaat over het moment waar een hele groep mensen dichtbij God waren.
Exodus 24:9-11. Vervolgens klommen Mozes en Aäron naar boven, en ook Nadab en Abihu met zeventig van de oudsten van Israël. En zij zagen (ra’ah) de God van Israël. Onder Zijn voeten was er iets als plaveisel van saffier, zo helder als de hemel zelf. Hij strekte Zijn hand niet uit naar de aanzienlijken van de Israëlieten. Nadat zij God gezien hadden, aten en dronken zij. [HSV]

Het is ronduit bizar dat een occulte tovenaar als Bileam deze openbaring van God krijgt.

Numeri 24:3b-4. ‘Zo spreekt Bileam, de zoon van Beor, zo spreekt de man wiens oog geopend is, zo spreekt hij die Gods woorden hoort en ziet wat de Ontzagwekkende toont, in vervoering, met ontsloten ogen:

15b-16. Zo spreekt Bileam, de zoon van Beor, zo spreekt de man wiens oog geopend is, zo spreekt hij die Gods woorden hoort, die weet wat de Allerhoogste weet en ziet wat de Ontzagwekkende toont, in vervoering, met ontsloten ogen: Wat ik zie is niet in het heden, wat ik waarneem is niet nabij. Een ster komt op uit Jakob, een scepter uit Israël. Hij verbrijzelt Moab de slapen, de kinderen van Set slaat hij neer.

Toelichting: de ster uit Jacob in de toekomst. Over wie zou dat gaan? Koning David voldeed daar aan. Jezus zeker ook.

<<er is nog verder onderzoek nodig naar de 43 teksten in de andere boeken van het Oude Testament>>

Ziener (chozeh)

Dit woord komt in 22 verzen voor, hieronder worden de allemaal genoemd.

Eenmaal vertaalt de NBV het woord chozes vertalen met schouwer in Jesaja 30:10. En dat omdat ook het woord ra’ah in de tekst staat, dat je ook met ziener kunt vertalen.

2 Samuel 24:11-12. De HEER richtte zich tot de profeet Gad, de ziener van David: ‘Ga naar David en zeg hem: “Dit zegt de HEER: Drie straffen leg ik je voor. Kies er een uit; die zal ik je opleggen.”’

2 Koningen 17:13. Telkens opnieuw vermaande de HEER Israël en Juda bij monde van de profeten en de zieners: ‘Keer terug van jullie dwaalwegen en houd je aan mijn geboden en bepalingen, aan de wet die ik jullie voorouders heb opgelegd en die jullie door mijn dienaren de profeten is overgeleverd.’

1 Kronieken 25:5. Zij waren de zonen van Heman, de ziener van de koning, die de woorden van God kon duiden en ze kracht bijzetten.
Toelichting: God schonk Heman veertien zonen en drie dochters.)

In deze tekst komt alle drie de verschillende profetische functies voor.
1 Kronieken 29:29. De geschiedenis van koning David is van begin tot eind opgetekend in de geschriften van de ziener (raah) Samuel, de profeet (navi) Natan en de schouwer (chozeh) Gad.

2 Kronieken 33:18-19. Verdere bijzonderheden over Manasse, over zijn gebed tot zijn God en de woorden die de zieners in de naam van de HEER, de God van Israël, tot hem richtten, staan in de kronieken van de koningen van Israël. Zijn gebed en hoe de HEER zich door hem liet vermurwen, maar ook al zijn zonden en overtredingen, hoe hij voordat hij zich verootmoedigde op allerlei plekken offerplaatsen liet bouwen en Asjerapalen en godenbeelden oprichtte, zijn opgetekend in de geschriften van Chozai. [Hier veronderstelt de NBV dat de zieners de naam van zieners, chozai hebben]  

2 Kronieken 35:15. Ook de zangers, de nakomelingen van Asaf, konden op hun post blijven, zoals koning David en zijn zieners aan Asaf, Heman en Jedutun bevolen hadden, evenals de poortwachters die bij alle poorten stonden opgesteld. Er was niets dat hen ervan weerhield hun plicht te vervullen, want hun verwanten, de Levieten, bereidden voor hen het pesachoffer.

Het woord chozeh komt vier keer in het boek Jesaja voor.

Jesaja 28:15. Jullie zeiden: ‘Wij hebben een verbond gesloten met de dood, met het dodenrijk zijn we een verdrag aangegaan. Wanneer de striemende gesel voorbijkomt zal hij ons niet raken. Wij houden ons schuil in bedrog en verbergen ons in leugens.’ <<>>

Jesaja 29:10. Want een geest van diepe slaap heeft de HEER over jullie uitgestort: hij heeft jullie ogen, de profeten, gesloten en jullie verstand, de zieners, verduisterd.

Jesaja 30:10. Tegen de zieners zeggen zij: ‘Voor ons geen visioenen!’ en tegen de schouwers: ‘Schouw niet naar waarheid. Spreek leugens tegen ons en valse profetieën.

Jesaja 47:13. Wat heb je je afgetobd met talloze raadgevers! Laten zij die naar de sterren staren, die de hemel kunnen uitleggen, die je per maand laten weten wat je overkomen zal, laten zij nu aantreden, laten zij je redden!

Micha 3:7. De zieners zullen beschaamd staan en de waarzeggers worden te schande gemaakt: ze zullen hun mond gesloten houden, want God geeft geen antwoord.

Drie keer komt het woord voor in het boek Ezechiël. Dan gaat het over het product van de zieners namelijk gezichten.

En verder wordt in 1 Kronieken 21:9 en 2 Kronieken 29:25 Gad de ziener genoemd. In 2 Kronieken 9:29 en 12:15 wordt Iddo de ziener genoemd. In 2 Kronieken 19:2 wordt Hanini de chozeh genoemd, in de paragraaf hieronder ook een raah. In 2 Kronieken 29:30 wordt Asaph een chozeh genoemd. In Amos 7:12 wordt Amos als chozeh genoemd. 

Ziener (ro-eh)

Het woord or-eh, ziener, Strong H7203, komt volgens Biblehub zes keer voor keer waarvan vijf keer in 1 Samuel 9. De Blue letter bible heeft alleen in Jesaja dit woord en op de andere plaatsen een woord dat ook in de tabel hierboven staat, Strong 7200, dat je ook met ziener kunt vertalen. .

Hier een schets van de profeet Jesaja over andere profeten in die dagen.
Jesaja 28:7. Maar zelfs priesters waggelen van de wijn, profeten wankelen door de drank: ze waggelen door de drank en zijn verward door de wijn; de drank doet hen wankelen, waggelend hebben ze visioenen, zwalkend doen ze hun uitspraken.

In het eerste boek van Samuel geeft hoofdstuk 9 een mooie inkijk in de taak en het leven van een ‘ziener’.

Ik geef drie alinea;s weer. In de eerste en laatste alinea wordt over de ziener gesproken. De middelste alinea heb ik om het verband te kunnen zien ook opgenomen.

1 Samuel 9:9-11. Vroeger zei men in Israël wanneer men God om raad wilde vragen: ‘Kom, laten we naar de ziener gaan,’ want wat nu een profeet heet, werd vroeger een ziener genoemd.) ‘Dat is een goed voorstel,’ zei Saul tegen zijn knecht. ‘Kom, we gaan.’ En ze begaven zich naar de stad waar de godsman woonde. Toen ze de helling naar de stad op gingen, kwamen ze een paar meisjes tegen die op weg waren om water te putten. ‘Is de ziener in de stad?’ vroegen ze.

1 Samuel 9:12-17. ‘Jazeker,’ antwoordden de meisjes. ‘Als u snel bent, treft u hem nog. Hij is juist vandaag naar de stad gekomen ter gelegenheid van het offerfeest. Als u nu de stad binnengaat, treft u hem nog aan voordat hij naar de offerhoogte gaat voor het offermaal. De genodigden wachten namelijk met eten op hem, omdat hij het offer moet zegenen voor ze aan de maaltijd beginnen. Maak voort, dan kunt u hem niet mislopen.’ Ze liepen door naar de stad, en juist toen ze de poort binnen wilden gaan kwamen ze Samuel tegen, die op weg was naar buiten, naar de offerhoogte. Een dag voor de komst van Saul had de HEER aan Samuel bekendgemaakt: ‘Morgen om deze tijd stuur ik je een man uit Benjamin. Hem zul je zalven tot vorst over mijn volk Israël. Hij zal mijn volk bevrijden uit de greep van de Filistijnen, want ik heb me hun lot aangetrokken en hun roep om hulp gehoord.’ Zodra Samuel Saul zag, liet de HEER hem weten: ‘Dit is nu de man over wie ik je gezegd heb: “Hij zal mijn volk beteugelen.”’

1 Samuel 9:18-19. In de stadspoort sprak Saul Samuel aan en vroeg hem: ‘Kunt u mij zeggen waar de ziener woont?’ ‘Ik ben de ziener,’ antwoordde Samuel. ‘Wees mijn gast en ga mee naar de offerhoogte. Vandaag zult u met mij eten en morgenvroeg zal ik u uitgeleide doen. Ik zal u vertellen wat er in u schuilt.

Zien of het zien (ra’ah)

Van de twaalf keer dat de Blue Letter Bible met ‘seer’ vertaalt zijn het vijf keer de teksten van 1 Samuel 9 die hierboven staan afgedrukt.

Het gaat dus om het werkwoord zien dat als zelfstandig naamwoord in de Bijbel is gebruikt. Een als zelfstandig naamwoord gebruikt werkwoord  kan blijkbaar in het Hebreeuws. Het zou dat in het Nederlands moeten klinken? De of het zienen? Degene die ziet?

In 1 Samuel 9:9 staat, zie hierboven ‘want wat nu een profeet heet, werd vroeger een ziener genoemd’. Deze tekst is wel apart. In de Bijbel is het namelijk hier de eerste keer dat het woord ziener is gebruikt. Het woord profeet is in de Bijbel dan al wel 16 keer genoemd.

In de werkelijkheid gebruikte men het woord ziener dus eerst. Dat lijkt mij ook goed aan te sluiten bij de oude occulte praktijken in het Midden Oosten. Latere is men het woord navi profeet gaan gebruiken en is toen ook in de teksten van de torah opgenomen.    

De schrijver van het boek Samuel zal dat oude woord ‘ziener’ nog een keer gebruiken.
2 Samuel 15:27. Verder zei de koning tegen de priester Zadok: Bent u niet een ziener? Keer in vrede terug naar de stad, en de zonen van u beiden met u: uw zoon Ahimaäz en Jonathan, de zoon van Abjathar.

En verder staat het woord in 1 Kronieken 9:22, 26:28, 29:29, deze drie spreken over Samuel de ziener, en in 2 Kronieken 16:7en 10, deze spreken over Hanani de ziener en tenslotte in het boek Jesaja nog een keer.

Jesaja 30:10. Tegen de zieners zeggen zij: ‘Voor ons geen visioenen!’ en tegen de schouwers: ‘Schouw niet naar waarheid. Spreek leugens tegen ons en valse profetieën.

Wachters

Er zijn verschillende boeken over wachters of wachterschap geschreven. Ik ken twee boeken over wachters namelijk “De Wachters” van Tom Hess en “Steen door de ruit” van Bart Repko.

En ik ken ook wel mensen, die zich wachter noemen. Wat zegt de Bijbel over wachters en het wachterschap?

In vertalingen komt het woord ‘wachter’ regelmatig voor namelijk in de NBV in 30 verzen, de NBG in 35 verzen, in de HSV in 37 verzen en in de SV in 38 verzen. En in de KJV staat totaal 31 keer ‘watchman’ en drie keer ‘watcher’.  [De NBV heeft 32 keer het woord wachter of wachters. 30 keer vanuit een woord, twee keer is het voor de duidelijkheid het woord wachter toegevoegd]

Dat lijkt nog redelijk eensgezind, maar als u zich de moeite gestroost om de laatste kolom in de tabel te lezen en in de tekst onder de tabel, dan, is de variatie in de vertaalde woorden best groot.

Het woord wachter als zelfstandig naamwoord komt in de Bijbel alleen in het boek Daniël in het Aramese deel van de tekst voor. Drie keer. Je zou dat woord ook met bewaker kunnen vertalen.

Er zijn wel drie Hebreeuwse werkwoorden, die opletten, bekijken, waken en in het oog houden als activiteit beschrijven.

 Hebreeuws woordSoort woordStrongOpmerkingen:
1שָׁמַר 
shamar
WerkwoordH8104Houden, observeren, bekijken.
Komt 468 keer voor in 440 verzen.
KJV: keep (283x), observe (46x), heed (35x), keeper (28x), preserve (21x), beware (9x), mark (8x), watchman (8x), wait (7x), watch (7x), regard (5x), save (2x), miscellaneous (9x).
2צָפָה
tsaphah
WerkwoordH6822Kijken, waken.
Komt 37 keer voor in 35 verzen.
KJV: watchman (20x), watch (8x), behold (2x), look (2x), espy (1x), look up (1x), waited (1x), look well (1x), variant for Zophim (1x).
3נָצַר
natsar
WerkwoordH5341Bewaken, waken, waken over, houden. Het woord komt 63 keer in 62 verzen voor. KJV: keep (38x), preserve (13x), watchmen (3x), besieged (2x), keeper (1x), monuments (1x), observe (with H7521) (1x), preserver (1x), subtil (1x), hidden things (1x), watchers (1x).
4עִיר 
`iyr (Aramaic)
Zelfstandig
naamwoord
mannelijk
(Aramees)
H5894Wakend, waakzaam, waker, engel.
Komt 3 keer voor in 3 verzen.
KJV: watcher (3x).
5פְּקֻדָּה pĕquddahZelfstandig
naamwoord
vrouwelijk
H6486Degene die overziet.
Komt 32 keer voor in 31 verzen.
KJV: visitation (13x), office (5x), charge (2x), oversight (2x), officers (2x), orderings (1x), account (1x), custody (1x), numbers (1x), miscellaneous (4x).

ad 1. De NBV vertaalt van de 8 ‘watchman’ teksten 3x met wachter. De NBV heeft 10x ‘wachter’ terwijl de KJV dan niet ‘watchman’ heeft. Wat een interpretatie verschil tussen de KJV en de NBV vertaling. Eenmaal heb ik een tekst met dit woord opgenomen, die mij lijkt te gaan over een geestelijke wachter,

ad 2. De NBV vertaalt van de 20 ‘watchman’ teksten 6x met wachter. De NBV heeft 4x ‘wachter’ terwijl de KJV dan niet  ‘watchman’ heeft. Negen teksten hieronder heb ik opgenomen, die mij lijken te gaan over een geestelijke wachter,

ad 3. De KJV vertaalt 3x met  ‘watchman’, de NBV 1x met wachter; de KJV vertaalt 1x met ‘watchers’, de NBV 1x met wachter. Eenmaal heb ik een tekst met dit woord opgenomen, die mij lijkt te gaan over een geestelijke wachter,

ad. 4 Daniel 4: 13,17 en 23. In NBV verzen 10, 14 en 20. Wat de KJV met ‘watcher’vertaalt, vertaalt de NBV met ‘wachter’. Ook de NBG, SV en HSV vertalen dit woord met wachter. Het gaat om een heilige engel in de droom van Nebukadnezar. Dus niet een mens, daarom heb ik deze teksten niet opgenomen in de lijst hieronder.

ad. 5 pequddah. Twee keer vertaalt de NBV dit woord met wachter, terwijl de KJV dat woord dan vertaalt met ‘officer’. Dat lijkt met wachter weinig van doen te hebben. Ik heb geen tekst opgenomen hieronder met dit woord.

Daar waar de NBV met wachter vertaalt, is het meestal degene, die een tuin of een stad bewaakt. Wellicht wijst hert ook naar zijn geestelijke evenbeeld.

Er zijn dus honderden teksten, zie de lijst hierboven waaronder teksten kunnen zijn die over de geestelijke functie van wachter kunnen gaan. Ik heb de lijst vluchtig bekeken <<ik hoop dat er iemand verder onderzoek naar wil doen>>

In de boeken van de profeten.

De profeet Jesaja
In het boek van Jesaja een mooi voorbeeld van de vooroplopers van de wachters. De wachters zien bij de eerste tekst wat anderen nog niet zien. Bij de tweede tekst vervullen de wachters hun taak niet.

Jesaja 52:8. Hoor! Je wachters verheffen hun stem, samen barsten ze uit in gejuich, want ze zien het met eigen ogen: de HEER keert terug naar Sion. [werkwoord 2 tsaphah]

Jesaja 56:10. Want al mijn wachters zijn blind, ze merken niets; ze zijn stom als waakhonden die niet kunnen blaffen: vadsig en hijgend liggen ze daar, ze willen alleen maar luieren. [luieren is de grote fout van bewakers in het algemeen en dus ook van wachters] [werkwoord 2 tsaphah]

De profeet Jeremia
Jeremia 6:17. Ik stel wachters over jullie aan, let op het geluid van hun ramshoorn. [als één van de maatregelen, die de HEER neemt voor het volk van Juda] [werkwoord 2 tsaphah]

Jeremia 31:6. De dag breekt aan dat in Efraïm de wachters op de bergen roepen: “Kom, laten we op weg gaan naar de Sion, naar de HEER, onze God!” [werkwoord 3 natsar]

De profeet Ezechiël
De HEER stelt de profeet Ezechiël ook als als wachter. [Alle teksten hier zijn vertalingen van werkwoord 2 tsaphah]

Ezechiël 3:17. ‘Mensenkind, ik stel jou aan als wachter over de Israëlieten: als je mij hoort spreken, moet je hen namens mij waarschuwen.

Ezechiël 33:2-3. ‘Spreek, mensenkind, zeg tegen je volksgenoten: “Als ik het zwaard op een land afstuur, en het volk dat daar woont heeft iemand als wachter aangesteld, en die wachter ziet het zwaard op het land afkomen en blaast op de ramshoorn om het volk te waarschuwen.

Ezechiël 33:6-7. Wat de wachter betreft: als hij het zwaard ziet komen maar niet op de ramshoorn blaast om het volk te waarschuwen, en als het zwaard dan komt en iemand doodt, dan sterft die mens doordat hij zelf schuld heeft, maar de wachter zal ik voor zijn dood ter verantwoording roepen.” Jou, mensenkind, heb ik als wachter aangesteld voor het volk van Israël. Als je mijn woorden hoort moet je hen namens mij waarschuwen.

De profeten Micha en Habakuk
Micha 7:4b. De dag van straf, door uw wachters aangekondigd, is gekomen, en het volk is in beroering! [werkwoord 2 tsaphah]

Habakuk 2:1. Ik ga nu op mijn wachtpost staan, betrek mijn post op het bolwerk, kijk uit om te zien wat de HEER mij zal zeggen, wat hij mij antwoordt op mijn verwijt. [hier heeft de wachter ook de rol van voorbidder] [werkwoord 2 tsaphah]

De profeet Hosea
Hosea 9:8. De profeet die in dienst van God waakt over Efraïm, vindt op al zijn wegen hinderlagen en stuit tot in het huis van zijn God op vijandigheid. [werkwoord nr. 2 tsaphah]
Opmerking: De vijandigheid was er vroeger voor profeten, die waken. Die vijandigheid is er tegenwoordig ook. Richting klokkenluiders bijvoorbeeld.

Hosea 12:13. Door een profeet leidde de HEER Israël uit Egypte weg, door een profeet werd Israël gehoed.
Toelichting: ‘gehoed’ is te sterk uitgedrukt, ‘geobserveerd’ lijkt me beter, het is namelijk werkwoord nr. 1.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Er zijn wachters bij Jesaja, die iets zien wat de anderen nog niet zien. De HEER komt. Maar andere wachter zijn blind. Dat kan ook dus.

Één van de maatregelen, die de HEER neemt voor het behoud van een volk is wachters aanstellen. Wachter kunnen ook oproepen om iets te doen. Zoals naar de berg Sion gaan. Jeremia.

Je kunt door de HEER als wachter worden aangesteld. Zoals bij Ezechiël. Hij moest blazen op de ramshoorn als er gevaar was. Als hij niet waarschuwt, dan zal de HEER hem verantwoordelijk houden.

Wachter kunnen straffen aankondigen. Micha.

Wachter kijken naar de maatschappij en luisteren wat de HEER zegt. Habakuk,

In onze tijd hebben we ‘klokkenluiders’, die hebben iets geconstateerd wat niet in overeenstemming is met de Nederlandse wet. Vrijwel altijd met wat ook niet in overeenstemming is met Gods geboden. Zij worden meestal ook niet netjes behandeld.

Het heeft verwantschap met profeteren als er sprake is van met een geestelijk oog te dingen bezien en zonodig actie nemen door handelingen of oproepen. Een enkele keer staat er een lidwoord voor een van werkwoord, die voorkomen, dan kun je het als een zelfstandig naamwoord vertalen: bewaker of wachter.

De producten van de profeten

De profeten, zieners, schouwers en wachters krijgen diverse zaken. Ze krijgen zicht op bepaalde zaken, ze spreken dingen uit, een spreuk of een parabel en ze ontvangen een last voor iets.

Hebreeuws woordSoort woordStrongOpmerkingen:
1מַשָּׂא  massa’Zelfstandig naamwoord mannelijk (Eigennaam)H4853Last.
Komt 66 keer voor  in 60 verzen.
KJV: burden (57x), song (3x), prophecy (2x), set (1x), exaction (1x), carry away (1x), tribute (1x).
2חָזָה chazahWerkwoordH2372Zien, aanschouwen. Het woord komt 51 keer voor in 47 verzen. KJV: see (38x), behold (7x), look (3x), prophesy (2x), provide (1x).
3חָזוֹן chazownZelfstandig naamwoord mannelijkH2377Zienswijze. Het woord komt 35 keer voor in 34 verzen. KJV: vision (35x).
4מָשָׁל  mashalZelfstandig naamwoord mannelijkH4912(Orakel)spreuk. Het woord komt 39 keer voor 39 verzen. KJV: proverb (19x), parable (18x), byword (1x), like (1x).

Ad 1. Last מַשָּׂא  massa

Het is opmerkelijk dat het Nederlandse woord massa ook betrekking heeft op last of gewicht. Het woord massa in de Bijbel is gebruikt om de last op je schouders aan te duiden. Of een last die iemand zoals Mozes voor het volk draag. In dit geval een zware verantwoodelijkheid. Bij de profeten Jesaja, Jeremia, Ezechiël, Hosea, Nahum, Habakuk, Zacharia en Maleachi wordt genoemd dat ze een last hebben en dat ze als gevolg daarvan gaan profeteren.

Het woord massa komt in 60 teksten voor. De NBG vertaalt 25 keer het woord massa met het woord Godsspraak. De NBV gebruikt het woord godsspraak één keer, maar dan voor het woord baqar H1239 dat meer zoeken betekent. De HSV en de SV gebruiken het woord Godsspraak helemaal niet.

De HSV en de SV gebruiken het woord ‘last’. De NBV vertaalt steeds met het woord profetie. Daarmee verbergen ze dat een profeet een last kan hebben.

<<enkele voorbeelden van teksten geven>>

Ad 2. Zien חָזָה chaza

Het werkwoord chaza komt in 47 teksten voor. Het betreft soms gewoon het woord kijken of zien, maar soms ook het profetisch zien.

Als eerste heb ik naar de betreffende teksten van de torah bekeken. Het zijn er vier, volgens mij gaat het iedere keer over profetisch zien.

Exodus 18:21a. Maar zoek daarnaast onder het volk een aantal doortastende, vrome mannen, die betrouwbaar zijn en zich niet laten omkopen, en geef hun de leiding over groepen van duizend, van honderd, van vijftig en van tien. [in het Hebreeuws staat het woord zien i.p.v. zoekt. Profetisch zien is het dikwijls. De keuze heeft dus een geestelijke lading. Net zoals Jezus zijn toekomstige apostel Nathanaël onder de vijgeboom ‘zag’]

Exodus 24:9-11. Hierna ging Mozes de berg op, samen met Aäron, Nadab, Abihu en zeventig oudsten van het volk, en zij zagen (ra’ah, zie punt 6) de God van Israël. Onder zijn voeten was er iets als een plaveisel van saffier, helder stralend als de hemel zelf. Deze vooraanstaande Israëlieten werden niet door God gedood: zij zagen (chazah) hem, en zij aten en dronken. [in deze tekst twee verschillende werkwoorden ra’ah en chazah]

Numeri 24:4-6. ‘Zo spreekt Bileam, de zoon van Beor, zo spreekt de man wiens oog geopend is, zo spreekt hij die Gods woorden hoort en ziet wat de Ontzagwekkende toont, in vervoering, met ontsloten ogen: Hoe mooi zijn uw tenten, Jakob, hoe mooi uw woningen, Israël, als palmbomen, overal verspreid, als tuinen langs een rivier, als aloë’s door de HEER geplant, als ceders langs het water.

Numeri 24:15-17. Daarop hief hij deze orakelspreuk (mashal, die paragraaf 4)aan: ‘Zo spreekt Bileam, de zoon van Beor, zo spreekt de man wiens oog geopend is, zo spreekt hij die Gods woorden hoort, die weet wat de Allerhoogste weet en ziet wat de Ontzagwekkende toont, in vervoering, met ontsloten ogen: Wat ik zie is niet in het heden, wat ik waarneem is niet nabij. Een ster komt op uit Jakob, een scepter uit Israël. Hij verbrijzelt Moab de slapen, de kinderen van Set slaat hij neer.

Naast de teksten van de torag vond ik ook deze teksten:

Job 19:26-27. Hoezeer mijn huid ook is geschonden, toch zal ik in dit lichaam God aanschouwen. Ik zal hem aanschouwen, ik zal hem met eigen ogen zien, ik, geen ander, heel mijn binnenste smacht van verlangen.

Een interessante vraag. Zou dat nog steeds zo zijn dat we niet weten wanneer de HEER ingrijpt?
Job 24:1. Waarom kent de Ontzagwekkende de tijd van alle dingen, maar weten zij die hem vereren nooit wanneer hij ingrijpt? [HSV: terwijl zij die Hem kennen, Zijn dagen niet zien?]

Psalmen 11:7b. De oprechte zal zijn gelaat aanschouwen. [SV heeft het andersom: Zijn aangezicht aanschouwt de oprechte. In de zaligsprekingen staat de zachtmoedigen zullen God zien. Misschien is dit ook God ziet de zachtmoedigen]
Psalmen 17:15. Laat mij, recht gedaan, uw gelaat aanschouwen [vergelijkbaar met de vorige tekst]
Psalmen 27:4 de liefde (of schoonheid) van de HEER te aanschouwen.

Psalmen 46:9. Kom en zie wat de HEER heeft gedaan, de werken

Drie keer ziet de profeet Jesaja iets: een gezicht, een woord (dabar) en een last in Jes 1:1, 2:1 en 13:1.

Andere tekst uit het boek Jesaja
Jesaja 26:11. HEER, uw opgeheven hand ziet hij niet. Laat hem dan tot zijn schande zien hoe u ijvert voor uw volk, hoe het vuur uw vijand verteert.

Jesaja 48:6. Je hebt het gehoord, je kunt het allemaal zien – waarom laat je dat niet blijken? Vanaf nu laat ik je nieuwe dingen horen: wat nog verborgen is en jou onbekend.

<<De boeken na het boek Jesaja moet ik nog bekijken>>

Ad 3. Gezicht חָזוֹן chazown

Het zelfstandig naamwoord  chazown  komt voor het eerst voor in 1 Samuel 3:1
Allle 34 teksten heb ik bekeken. Voor zover ze voor onze studie belangrijk zijn heb ik ze opgenomen.

1 Samuel 3:1. De jonge Samuel diende dus de HEER, onder de hoede van Eli. Er klonken in die tijd zelden woorden van de HEER en er braken geen visioenen door. [wat betreft het laatste stukje in deze tekst. SV: er was geen openbaar gezicht. HSV: er was geen visioen dat in de openbaarheid kwam. NBG: gezichten waren niet talrijk]

1 Kronieken 17:15. Geheel overeenkomstig deze woorden en dit gezicht, heeft Natan tot David gesproken. [NBG. Overigens spreekt God in dit hoofdstuk in de droom van Natan alleen woorden van God voor de bouw van de tempel door Salomo en niet door David. In de tekst staat niets over beelden]

Psalmen 89:20. Ooit hebt u in een visioen gesproken tot uw getrouwen en gezegd: ‘Ik heb hulp geboden aan een held, een jongen uit het volk verheven. [deze profetie gaat over David. Hij staat bij mijn weten niet in de Bijbel, maar dat kan natuurlijk, lang niet alles staat in de Bijbel]

Spreuken 29:18. Zonder profetie vervalt het volk tot bandeloosheid, wie de wet in acht neemt, is gelukkig. [NBG: Indien openbaring ontbreekt, verwildert het volk, maar heil hem die de wet bewaart]

Jesaja 1:1. Dit zijn de visioenen die Jesaja, de zoon van Amos, over Juda en Jeruzalem gezien heeft, toen Uzzia, Jotam, Achaz en Hizkia in Juda regeerden. [zo worden dus de profetieën van Jesaja samengevat, de gezichten of visoenen]

Als Jeremia klaagt bij God dat zogenaamde profeten allerlei mooie dingen zeggen, dan staat er:
Jeremia 14:14. De HEER antwoordde: ‘Die profeten verkondigen leugens, en dat in mijn naam. Ik heb hen niet gezonden, hun niets opgedragen, niet tot hen gesproken. De visioenen die ze profeteren zijn leugens, waarzeggerij, holle woorden en eigen verzinsels.

Als Jeremia klaagt over de ondergang van Jeruzalem:
Klaagliederen 2:9. Haar poorten zijn ter aarde gezonken, de grendels stukgeslagen en vernield. Nu haar koning en leiders onder vreemde volken leven, is het onderricht van haar priesters verdwenen; haar profeten ontvangen niet langer visioenen van de HEER. [een dorre tijd is als er geen visioenen zijn van de Heer]

Ezechiël 7:13b. De profetie over dit land wordt niet herroepen, wie schuldig is wordt niet gespaard! [De NBV vertaalt hier ook met profetie terwijl het een gezicht betreft]

In boek Ezechiël staan verder nog zes teksten met het woord chazown.

Daniël 1:17. En God schonk de vier jongemannen wijsheid, kennis en verstand van alle geschriften; bovendien was Daniël bij machte alle mogelijke visioenen en dromen uit te leggen.

Er staan nog dertien teksten in het boek Daniël over gezichten/visioenen die hij zelf kreeg.

Micha 3:5-7. Dit zegt de HEER over de profeten die mijn volk misleiden, die over vrede praten zolang ze maar iets te eten krijgen en die iedereen die hen niet op hun wenken bedient de oorlog verklaren: Voor jullie zal het een nacht zijn zonder visioenen, donker en zonder voorspellingen. Voor die profeten zal de zon ondergaan en zal de dag veranderen in duisternis. De zieners zullen beschaamd staan en de waarzeggers worden te schande gemaakt: ze zullen hun mond gesloten houden, want God geeft geen antwoord.

Habakuk 2:2-3. Dit was het antwoord van de HEER. Schrijf dit visioen op, grif het duidelijk in platen, zodat het snel te lezen is. Het visioen wacht tot zijn tijd gekomen is, het getuigt ervan, het liegt niet. Ook al is het nog niet vervuld, wacht maar, het komt zeker, het zal niet uitblijven.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Gezichten en visioenen hebben een profetische waarde. Zie Jesaja 1:1 (zie ook Obadje 1:1 en Nahum 1:1).
Een alternatief woord voor gezicht of visioen is het woord beeld of beelden of een plaatje.
Leg profetieën vast. En het kan even duren voordat de tijd van het visioen gekomen is (Habakuk).
Zelfs als ze in de naam van HEER worden uitgesproken kunnen profetieën ook leugens zijn (Jeremia).
Als er geen gezichten zijn, dan leven we in een slechte tijd. Dat was zo in de tijd van Samuel en in de tijd van Klaagliederen en de tijd van Micha werd het voorspelt.
Als je op een  valse manier profeteert, dan zijn er ernstige consekwenties (Micha)

Ad 4. Spreuk מָשָׁל  mashal

In 37 teksten komt dit woord voor. De vertalers vertalen dit woord met spreuk. Maar de NBV heeft zeven keer in Numeri 23 en 24 waar het over Bileam gaat, vertaalt met ‘orakelspreuk’. Zijn woorden gaven de plannen van God aan.

Ook in de volgende verzen zou het om een sturende waarde van ons Heer kunnen gaan.
1 Koningen 4:32. Hij (koning Salomo) sprak immers drieduizend spreuken, en liederen van hem waren er duizend vijf. [NBG]

<<nog toevoegen. De KJV vertaalt dikwijls met ‘parable’ wat wij zouden kunnen vertalen met gelijkenis. Zou een parabel ook sturende waarde hebben?>>

Uit het Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament komen woorden rond profeten, profeteren en profetie in bijna 200 teksten voor.

 Grieks
woord
Soort woordStrongOpmerkingen:
1προφήτης prophētēsZelfstandig naamwoord mannelijkG4396 SB3853Profeet. Het woord komt 149 keer voor in 143 verzen. KJV: prophet (149x)
2προφητεύω prophēteuōWerkwoordG4395 SB3852Profeteren. Het woord komt 30 keer voor in 27 verzen. KJV: prophesy (28x).
3προφητεία prophēteiaZelfstandig naamwoord vrouwelijkG4394 SB3851Profetie. Het woord komt 19 keer voor in 19 verzen. KJV: prophecy (16x), prophesying (3x).
4προφητικός prophētikosBijvoeglijk naamwoordG4397 SB3854Profetische. Het woord komt twee keer voor. KJV: of the prophets (1x), of prophecy (1x).
5προφῆτις prophētisZelfstandig naamwoord vrouwelijkG4398 SB3855Profetes. Het woord komt 2 keer voor in 2 verzen. KJV: prophetess (2x).

Over profeten en profeteren

Het gaat in het Nieuwe Testament over profeten en profeteren, over profetie en het profetische. Zelfs over profetessen. Ik ben nog geen woorden tegengekomen, die je met ziener, schouwer of wachter kunt vertalen. Woorden, die we wel in het Oude Testament tegen kwamen.

Profeet προφήτης prophētēs

Het woord profeet komt in 143 verzen voor. Tientallen keren wordt er verwezen naar de geschriften van profeten of naar de woorden van een profeten van het Oude Testament. Bij zeer bekende profetieën in die tijd zie je dat er staat dé profeet. Door die profetieën te noemen versterk je weer hun kracht.

Dit is een mooie tekst:
Matteus 10:41. Wie een profeet ontvangt omdat het een profeet is, zal als een profeet beloond worden, en wie een rechtvaardige ontvangt omdat het een rechtvaardige is, zal als een rechtvaardige beloond worden.

Ook personen in de tijd van Jezus worden profeet genoemd:
Matteus 11:9. Maar wat zijn jullie dan wel gaan zien? Een profeet? Jazeker, zeg ik jullie, en zelfs meer dan een profeet. [het gaat om Johannes de Doper, hij is meer dan een profeet. Dan kan blijkbaar]

Matteus 13:35. Opdat vervuld zou worden, wat gesproken is door den profeet, zeggende: Ik zal Mijn mond opendoen door gelijkenissen; Ik zal voortbrengen dingen, die verborgen waren van de grondlegging der wereld. [NBG wie heeft die profetie gedaan??]

 Matteus 13:57.  En zij werden aan Hem geërgerd. Maar Jezus zeide tot hen: Een profeet is niet ongeeerd, dan in zijn vaderland, en in zijn huis. [NBG, dit schijnt een geestelijk principe te zijn]

<<deze paragraaf moet ik nog aanvullen>>

Profeteren προφητεύω prophēteuō

Het woord profeteren komt in 27 verzen voor in het Nieuwe Testament. We beginnen met de Hieronder komen ze allemaal voor <<?>>

De 1ste brief aan de Korintiërs, de hoofdstukken 11 tot en met 14 bevatten veel onderwijs over profeteren en profetieën. Deze teksten hou ik bij elkaar ook al  gaan ze over profetieën of profeten.

1 Korintiërs 11:3b-5. Christus is het hoofd van de man, de man het hoofd van de vrouw en God het hoofd van Christus. Iedere man die met bedekt hoofd bidt of profeteert, maakt zijn hoofd te schande. Maar een vrouw maakt haar hoofd te schande wanneer ze met onbedekt hoofd bidt of profeteert, want ze is in dat geval precies hetzelfde als een kaalgeschoren vrouw.

[betekenis? Het heeft ook iets met het hoofd zijn van iets te maken]

1 Korintiërs 12:10. En weer anderen de kracht om wonderen te verrichten, om te profeteren (profetieën), om te onderscheiden wat wel en wat niet van de Geest afkomstig is, om in klanktaal te spreken of om uit te leggen wat daar de betekenis van is.
1 Korintiërs 12:28-29. God heeft in de gemeente aan allerlei mensen een plaats gegeven: ten eerste aan apostelen, ten tweede aan profeten en ten derde aan leraren. Dan is er het vermogen om wonderen te verrichten, de gave om te genezen en het vermogen om bijstand te verlenen, leiding te geven of in klanktaal te spreken. Is iedereen soms een apostel? Of een profeet? Is iedereen een leraar? Kan iedereen wonderen verrichten?

Het hoofdstuk 1 Korintiërs 13 geeft vooral de grenzen aan van profeteren. Het hoofdstuk daarna positioneert het profeteren in de gemeente verder.
1 Korintiërs 13:2. Al had ik de gave om te profeteren (profetieën) en doorgrondde ik alle geheimen, al bezat ik alle kennis en had ik het geloof dat bergen kan verplaatsen – had ik de liefde niet, ik zou niets zijn.
1 Korintiërs 13:8-9. De liefde zal nooit vergaan. Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan – want ons kennen schiet tekort en ons profeteren is beperkt.

Profeteren zorgt voor opbouw, troost en bemoediging. Het is ten bate van andere mensen zelf een hele gemeente.
1 Korintiërs 14:1-6. Jaag de liefde na en streef naar de gaven van de Geest, vooral naar die van de profetie. Iemand die in klanktaal spreekt, spreekt niet tot mensen maar alleen tot God. Niemand kan hem verstaan, want door toedoen van de Geest spreekt hij onbegrijpelijke taal. Maar iemand die profeteert spreekt tot mensen, en wat hij zegt is opbouwend, troostend en bemoedigend. Iemand die in klanktaal spreekt is daar alleen zelf bij gebaat; iemand die profeteert doet dat ten bate van de gemeente. Ik zou willen dat u allen in klanktaal kon spreken, maar ik wil nog liever dat u profeteert. Iemand die profeteert is nuttiger dan iemand die in klanktaal spreekt, tenzij hij uitlegt wat hij zegt, zodat de gemeente er baat bij heeft. Broeders en zusters, welk nut zou ik voor u hebben als ik bij u in klanktaal zou spreken zonder u tegelijk iets te openbaren, zonder kennis door te geven of iets te profeteren, of zonder u te onderwijzen?

Hier is aangegeven dat profeteren voor gelovigen is en dat beoordelen en terechtwijzen er ook bij kan horen.
1 Korintiërs 14:22-25. Klanktaal is dus een teken dat niet bestemd is voor gelovigen maar voor ongelovigen, en profeteren is niet voor ongelovigen maar voor gelovigen. Wanneer namelijk de hele gemeente samenkomt en iedereen zich in klanktaal uit, zullen ongelovige buitenstaanders die de samenkomst bezoeken dan niet zeggen dat u krankzinnig bent? Maar profeteert iedereen, dan zal een ongelovige buitenstaander door iedereen worden beoordeeld en terechtgewezen. Alles wat hem heimelijk beweegt zal aan het licht komen en dan zal hij zich ter aarde werpen, God aanbidden en belijden: ‘Werkelijk, God is in uw midden.’

Het volgende deel gaat over hoe je dat in je gemeente organiseert als zowel in klanktaal wordt gesproken als wordt geprofeteerd.
1 Korintiërs 14:26-31. Broeders en zusters, wat betekent dit voor uw samenkomsten? Wanneer u samenkomt draagt iedereen wel iets bij: een lied, een onderwijzing, een openbaring, een uiting in klanktaal of de uitleg daarvan. Laat alles tot opbouw van de gemeente zijn. Er mogen twee, hoogstens drie van u in klanktaal spreken, ieder op zijn beurt en bovendien met iemand die de uitleg geeft. Is er niemand die dit kan, dan moeten ze zwijgen en alleen voor zichzelf tot God spreken. Laat van hen die profeteren er telkens twee of drie spreken; daarna moeten de anderen het beoordelen. Wanneer aan iemand die nog op zijn plaats zit iets geopenbaard wordt, moet degene die op dat moment spreekt verder zwijgen. U kunt ieder op uw beurt profeteren, zodat ieder van u kan worden onderwezen en bemoedigd.

Menselijke gedachten leiden gemakkelijk tot wanorde en verwarring vooral in het geestelijk werk. Als de Heer aan het werk is door de Geest, dan zijn alle woorden een nauw aansluitend geheel.
1 Korintiërs 14:32. En wie profeteert heeft macht over zijn geest, want God is niet een God van wanorde maar van vrede. Zo is het in alle gemeenten van de heiligen.

1 Korintiërs 14:37-40. Wie van u denkt te kunnen profeteren of in het bezit van de Geest te zijn, dient te erkennen dat wat ik u schrijf een bevel van de Heer is. Doet hij dat niet, dan wordt hij zelf niet erkend. Kortom, broeders en zusters, streef ernaar te profeteren en verhinder niet dat er in klanktaal gesproken wordt. Alles moet op gepaste wijze en in goede orde gebeuren.

<<De 17 teksten van de andere boeken van het Nieuwe Testament moet ik nog toevoegen>>

Profetie προφητεία prophēteia

Het woord profetie komt 19 keer voor in het Nieuwe Testament. Hieronder worden alle teksten genoemd.

De tekst in Matteüs 13:14 verwijst naar een profetie van Jesaja.

Romeinen 12:6-7. En nu hebben wij genadegaven, onderscheiden naar de genade die ons is gegeven: hetzij profetie, naar de mate van het geloof; hetzij dienstbetoon, in het dienen; hetzij wie onderwijst, in het onderwijzen. [HSV]

De vijf teksten van 1 Korintiërs waarin het woord profetie voorkomt is in de vorige paragraaf op genomen.

1 Tessalonicenzen 5:19-20. Doof de Geest niet uit en veracht de profetieën niet die hij u ingeeft.

1 Timoteüs 1:18-19a. Timoteüs, mijn kind, ik vertrouw je deze opdracht toe op grond van de profetische woorden die destijds over jou zijn uitgesproken. Laten die je tot steun zijn in de goede strijd die je toegerust met geloof en een zuiver geweten, moet voeren

1 Timoteüs 4:14. Veronachtzaam de genadegave niet die in u is en die u gegeven is door profetie, met handoplegging door de raad van ouderlingen. [HSV]

2 Petrus 1:20-21. Besef daarbij vooral dat geen enkele profetie uit de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat, want nooit is een profetie voortgekomen uit menselijk initiatief: mensen die namens God spraken werden daartoe altijd gedreven door de heilige Geest.

Het boek Openbaringen van Johannes noemt het geschrift zelf een profetie.
Openbaringen 1:3. Gelukkig is wie dit voorleest, en gelukkig zijn zij die deze profetie horen en zich houden aan wat hier gezegd wordt. Want de tijd is nabij.

Ook andere teksten in dit boek gaan over deze uitspraak.
Openbaringen 22:7. Zie, Ik kom haastiglijk zalig is hij, die de woorden der profetie dezes boeks bewaart.
10. En hij zeide tot mij: Verzegel de woorden der profetie dezes boeks niet; want de tijd is nabij.
18. Want ik betuig aan een iegelijk, die de woorden der profetie dezes boeks hoort: Indien iemand tot deze dingen toedoet, God zal hem toedoen de plagen, die in dit boek geschreven zijn.
19. En indien iemand afdoet van de woorden des boeks dezer profetie, God zal zijn deel afdoen uit het boek des levens, en uit de heilige stad, en uit hetgeen in dit boek geschreven is. [alle NBG vertaling]

Nog twee opvallende teksten in Openbaringen. Over Jezus vertellen en het heil dat hij vertegenwoordigt is in wezen profeteren. Dat is denk ik de betekenis van de tekst.
Openbaringen 9:10b. Want getuigen van Jezus is profeteren.
Toelichting: de NBG en SV vertalen “Want het getuigenis van Jezus is de geest der profetie”.

Het lijkt er op alsof deze twee getuigen zelf deze enorme gevolgen mogen bepalen. Net zoals Elia bad dat het droog zou zijn en het regende niet meer.
Openbaringen 11:6. Zij hebben de macht om de hemel te sluiten, zodat er geen regen valt zolang zij profeteren. Ook hebben ze de macht om water in bloed te veranderen. Verder kunnen ze de aarde treffen met alle mogelijke plagen, zo vaak ze maar willen.

Profetisch  woord en profetische geschriften

Slechts tweemaal heb ik in de Bijbel een bijvoeglijk naamwoord gevonden, die verbonden is met profetie.

Dit gaat over de profetische geschriften.
Romeinen 16:25-26. Aan hem die bij machte is u kracht te geven, overeenkomstig het evangelie van Jezus Christus dat ik verkondig, overeenkomstig de onthulling van het geheim waarover eeuwenlang gezwegen is, maar dat nu is geopenbaard en op bevel van de eeuwige God door de geschriften van de profeten bij alle volken bekend is geworden om ze tot gehoorzaamheid en geloof te brengen

En deze over profetische woorden.
1 Petrus 1:19-21. Ons vertrouwen in de woorden van de profeten is daardoor alleen maar toegenomen. U doet er goed aan uw aandacht altijd daarop gericht te houden, als op een lamp die in een donkere ruimte schijnt, totdat de dag aanbreekt en de morgenster opgaat in uw hart. Besef daarbij vooral dat geen enkele profetie uit de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat, want nooit is een profetie voortgekomen uit menselijk initiatief: mensen die namens God spraken werden daartoe altijd gedreven door de heilige Geest.
Toelichting: de NBG, HSV en SV vertalen het eerste onderstreepte met ‘profetische woord’

Profetes  προφῆτις prophētis

Er worden twee mensen in het Nieuwe Testament profetessen genoemd. Twee tegenpolen namelijk de profetes Anna in Lukas 2:36 en Isebel in Openbaringen 2:20.

Andere bronnen

Er zijn veel boeken over profetie geschreven.

Hier wat mij  de belangrijkste leken. In volgorde van de leeftijd van de schrijvers. En met soms wat opmerkelijke uitspraken met mijn commentaar.

Dr Bill Hamon schreef “Profeten en persoonlijke profetie” en <<>>

Cindy Jacobs: The Voice of God (1995). De stem van God (2001). Bladzijde 35: “De soevereine God zal het mensdom zeker niet betrekken bij de besluitvorming”. Dat lijkt mij niet correct.

Mike Bikle schreef “Groeien in de profetische bediening”. Uitgave 1996 en nieuwe versie 2008

Kris Valloton schreef ” De Profetenschool”. Het is best een goed boek, maar er staan, naar mijn idee, incorrect opvattingen in over het Oude Testament

Bladzijde 127. “Onder het oude verbond woonde de Geest van de Heer niet in de mensen en was er geen verbinding tussen hun menselijke geest en God”. Dit zijn twee krasse uitspraken, die niet juist zijn. Er zijn vele voorbeelden uit het OT dat dit niet zo is.

Zelfde bladzijde. “De mensen, die de profetische uitspraken ontvingen, in de tijd van het OT, waren geestelijk gezien immers dood”. Wat een rare uitspraak.

Op bladzijde 148 wordt de tweede tempel genoemd “het duurste herbouwproject uit de wereld geschiedenis”. Deze uitspraak kan niet veel kwaad, maar is echt onzin.

Van bladzijde 75 tot 78 gaat het over de geschiedenis van Annanias en Saffira. Dit is een uitzondering op de overtuigingen van Kris en daar wordt hij dan wel eens mee geconfronteerd schrijft hij. Hij had het ook kunnen gebruiken om een stap dieper te graven. Maar Kris doet het af als een uitzondering. Jammer.

Bij Kris opmerking dat het “de goddelijke opdracht” zou zijn “om alle heidenen te doden” zou het goed zijn om daarbij te zeggen dat het om de zeven volken ging die in Kanaän woonden. Hij baseert die “opdracht” op teksten op bladzijde 59, maar geen enkele tekst ondersteunt zijn uitspraak.

Bladzijde 67 “Bedenk nogmaals wel dat de Joden meer dan veertienhonderd jaar lang gehoord hadden, dat ze de heidenen moesten haten en vernietigen”. Deze uitspraak gaat veel te ver. De kant van de ontferming van God voor de volken komt in zijn boek niet aan de orde.

Het boek van Shawn Boltz. Translating God. In 2018 is de Nederlandse vertaling uitgekomen met titel Gods hart vertolken. Profeteren moet Gods liefde voor de mensen laten zien. Je kunt hooggeplaatste personen tegenkomen als je een profeet bent. Een mooie uitleg over het profetische boek Openbaringen (hoofdstuk 2).

Graham Cooke, Alan Ross zijn bekende sprekers. Van bovenstaande mensen zijn veel toespraken op You Tube te vinden. Een voordeel bij het lezen van boeken is dat je hele stukken soms zelfs hele hoofdstukken kan overslaan zonder de belangrijke dingen te missen. Preken op You Tube kijken kosten veel meer tijd.

Er zijn ook Nederlandse schrijvers. Zo schreef drs. M.D. Geuze het boekje: Streef om te profeteren! (42 blz). Het is een leerboekje om drie lessen met een groep te doen. De drie lessen gaan over: De Bijbel het profetische Woord (1), Jezus Christus de hoogste profeet (2) Christus gemeente een profetische gemeenschap (3)

Les 1 is gebaseerd op het begrip “profetisch woord” . Het is echter een uitdrukking die maar eenmaal in de Bijbel voorkomt. Geuze doet de aanname dat het profetisch woord onze Bijbel is. Het lijkt mij dat o.a. in de Bijbel profetische woorden voorkomen. Hij schrijft ook dat woorden in de Bijbel het hoogste gezag zijn, daar moeten onze nieuwe profetische woorden  aan worden getoetst. Dat is correct natuurlijk.

Er is een kwartaalblad “Profetisch Perspectief”. Het kijkt naar profetieën in de Bijbel en het interpreteren van die woorden in onze tijd.

Abraham Joshua Heschel: The prophets, uitgave 1962. De Nederlandse uitgave van de Profeten in 2013.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.