Studie Moed

Dit artikel geeft aan wat er in de boeken van de Bijbel staat over het onderwerp moed. Daar hoort vrijmoedigheid ook bij. <nog aanvullen met lafheid, lafhartigheid>

<Deze studie ga ik nog aanvullen met kracht en zwakheid>.

<nog aanvullen met gegevens Oude Testament>

Moed

Er zijn diverse woorden in het Grieks, die je met moed zou kunnen vertalen. Het zijn geen veel gebruikte woorden.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1θαρρέω tharreōWerkwoordG2292Moedig zijn
Komt 6 keer voor in 6 verzen
KJV: be bold (2x), be confident (1x), confident (1x), have confidence (1x), boldly (1x).
2θαρσέω tharseōWerkwoordG2293Vol moed zijn
Komt 8 keer voor in 8 verzen
KJV:be of good cheer (5x), be of good comfort (3x).
3θάρσος tharsosZelfstandig
naamwoord
onzijdig
G2294Moed
Komt eenmaal voor.
KJV: courage (1x).
4εὐθυμέω euthymeōWerkwoordG2114Moed houden.
Komt 3 keer voor in 3 verzen
KJV: be of good cheer (2x), be merry (1x).
5εὔθυμος euthymosBijvoeglijk naamwoordG2115Moed gevende
Komt 2 keer voor in 2 verzen.
KJV: of good cheer (1x), more cheerfully (1x).

Het gaat in de Bijbel niet dikwijls om moed.

G2292

Opmerking: vertalers vertalen ditkwijls met meer dan het woord ‘moed’ namelijke met ‘goede moed’ en ‘vol goede moed’.

2 Korintiërs 5:6-8. Dus blijven wij altijd vol goede moed, ook al weten we dat zolang dit lichaam onze woning is, we ver van de Heer wonen. We leven nu immers vanuit vertrouwen, zonder al echt te zien. Ook al zouden we ons lichaam liever verlaten om onze intrek te nemen bij de Heer, toch blijven we vol goede moed.

2 Korintiërs 7:16. Het verheugt me dat ik in alles op u kan vertrouwen.

2 Korintiërs 10:1-2. Ik nu, Paulus zelf, roep u op door de zachtmoedigheid en welwillendheid van Christus – ik, die volgens sommigen in uw tegenwoordigheid wel schuchter ben, maar in mijn afwezigheid flink tegen u doe – ja, ik smeek u dat ik, wanneer ik aanwezig ben, niet flink hoef te doen met de vrijmoedigheid waarmee ik meen het te moeten opnemen tegen sommigen die van mening zijn dat wij naar het vlees wandelen. [HSV]
Opmerking: hier is het woord met ‘flink’vertaald.

Hebreeën 13:6. Daarom zeggen wij met goede moed: De Heere is voor mij een Helper en ik zal niet vrezen. Wat zal een mens mij doen? [HSV]
Opmerking: de NBV vertaalt met ‘vol vertrouwen’.

G2293

Matteüs 9:2. Daar brachten een paar mensen een verlamde bij Hem op een draagbed. Toen Jezus hun geloof zag, zei Hij tegen de verlamde: ‘Houd moed, mijn kind, uw zonden zijn u vergeven.’

Matteüs 9:22. Jezus draaide zich om, en toen Hij de vrouw zag zei Hij: ‘Houd moed, mijn dochter, uw geloof heeft u gered.’ En vanaf dat moment was de vrouw genezen.

Matteüs 14:27. Meteen sprak Jezus hen aan: ‘Houd moed! Ik ben het, wees niet bang!’

Marcus 6:50. Ze hadden Hem allemaal gezien en raakten in paniek. Maar Hij sprak hen meteen aan en zei: ‘Houd moed! Ik ben het, wees niet bang.’

Marcus 10:49. Jezus bleef staan en zei: ‘Roep hem.’ Ze riepen de blinde en zeiden tegen hem: ‘Houd moed, sta op, Hij roept u.’

Lukas 8:48. Hij zei tegen haar: Heb goede moed, dochter, uw geloof heeft u behouden; ga heen in vrede! [HSV]
Opmerking: er zijn ook handschriften waar ‘heb goede moed’ ontbreekt.

Johannes 16:33. Ik heb dit gezegd opdat jullie vrede vinden bij Mij. Jullie zullen het zwaar te verduren krijgen in de wereld, maar houd moed: Ik heb de wereld overwonnen.’

Handelingen 23:11. Die nacht kwam de Heer bij Paulus en zei: ‘Houd moed! Want zoals je in Jeruzalem getuigenis van Mij hebt afgelegd, zo moet je ook in Rome van Mij getuigen.

Met woord Strong G2294
Handelingen 28:15. De leerlingen, die van onze komst hadden gehoord, kwamen ons vanuit Rome tegemoet tot Forum Appii en Tres Tabernae, en toen Paulus hen zag dankte hij God en vatte moed.

Met woord Strong G2114

Handelingen 27:22. Maar toch roep ik jullie op om moed te houden, want niemand van jullie zal omkomen, alleen het schip zal verloren gaan.
Handelingen 27:25. Houd dus moed, mannen, want ik vertrouw op God dat het zo zal gaan als me gezegd is.

Jakobus 5:13. Is iemand onder u in lijden? Laat hij bidden. Heeft iemand goede moed? Laat hij lofzingen. [HSV]

Met woord Strong G2115

Handelingen 24:10. Toen de procurator Paulus toeknikte ten teken dat hij het woord mocht voeren, sprak hij als volgt: ‘Ik weet dat u al vele jaren rechtspreekt over het Joodse volk, en daarom verdedig ik mijn zaak in goed vertrouwen
Handelingen 27:36. Dat gaf de anderen moed, zodat ook zij gingen eten.

Durven talmao

In het Grieks is er een woord dat je met durven kan vertalen. Hier een overzicht.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1τολμάω tolmaōWerkwoordG5111
SB<>
Durven
Komt 16 keer in 15 verzen voor.
KJV: durst (7x), dare (4x), be bold (4x), boldly (1x).

Het woord talmao, Strong G5111 komt in vijftien verzen voor maar meestal gaat het over het niet durven.

Matteüs 22:46. En niemand was in staat Hem een antwoord te geven, noch durfde iemand Hem vanaf die dag nog een vraag te stellen.

Marcus 12:34. Jezus vond dat hij verstandig had geantwoord en zei tegen hem: ‘U bent niet ver van het koninkrijk van God.’ En niemand durfde Hem nog een vraag te stellen.

Marcus 15:43. kwam Josef van Arimatea, een vooraanstaand raadsheer, die zelf ook de komst van het koninkrijk van God verwachtte. Hij raapte al zijn moed bijeen en ging naar Pilatus, die hij om het lichaam van Jezus vroeg.

Lucas 20:40. En niemand durfde Hem nog een vraag te stellen.

Johannes 21:12. Jezus zei tegen hen: ‘Kom, eet iets.’ Geen van de leerlingen durfde Hem te vragen wie Hij was, ze begrepen dat het de Heer was.

Handelingen 5:13. … en ofschoon niemand zich daar bij hen durfde te voegen, sprak het volk vol lof over hen.

Hier gaat het over een oude geschiedenis toen God zich openbaarde aan Mozes bij de braamstruik.
Handelingen 7:32. Ik ben de God van uw vaderen, de God van Abraham, de God van Izak en de God van Jakob. En Mozes begon erg te beven en durfde het niet te bekijken. [HSV]

Romeinen 5:7. Er is bijna niemand die voor een rechtvaardig mens wil sterven; slechts een enkeling durft voor een goed mens zijn leven te geven.

Romeinen 5:18-19. Ik mis de vrijmoedigheid om over iets anders te spreken dan wat Christus met het oog op de gehoorzaamheid van de volken door mij tot stand heeft gebracht – door wat ik heb gezegd en gedaan, door krachtige tekenen en wonderen die ik heb verricht door de macht van Gods Geest.

1 Korintiërs 6:1. Hoe durft u onderlinge rechtsgeschillen voor ongelovigen te brengen in plaats van voor de gelovigen!
2 Korintiërs 10:2. Het ontbreekt mij allerminst aan zelfvertrouwen om, eenmaal bij u, streng te durven optreden tegen die paar mensen die denken dat we uit zwakheid handelen. Maar ik vraag u ervoor te zorgen dat dat niet nodig zal zijn.
2 Korintiërs 10:12. We zouden niet durven ons te vergelijken met degenen die zichzelf aanprijzen, laat staan ons aan hen gelijk te stellen. Maar ja, zij nemen zichzelf als maatstaf en zien zichzelf als norm, en tonen daarmee dat ze er niets van begrijpen.

2 Korintiërs 11:21. Tot mijn schande moet ik bekennen dat wij daarvoor te zwak zijn geweest. Als anderen over zichzelf durven op te scheppen, durf ik het ook. Ik ben toch maar een dwaas.

Filippenzen 1:14. Bovendien durven de meeste broeders en zusters, omdat ze door mijn gevangenschap vertrouwen in de Heer hebben gekregen, de boodschap nu nog onbevreesder te verkondigen.

Judas 1:9. Zelfs de aartsengel Michaël waagde het niet de duivel te beschimpen en te veroordelen toen hij met hem twistte over het lichaam van Mozes. Hij zei alleen: ‘Moge de Heer u straffen.’

Aanspreken parakaleō

Er is ook nog een woord παρακαλέω (parakaleō), dat 108 keer in 104 verzen voorkomt dat je met aanspreken, smeken, soebatten, vermanen, troosten en ook met bemoedigen kunt vertalen.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1παρακαλέω parakaleōWerkwoordG3870
SB<>
Durven
Komt 108 keer in 104 verzen voor.
KJV: beseech (43x), comfort (23x), exhort (21x), desire (8x), pray (6x), intreat (3x), miscellaneous (4x), variations of ‘besought’ (1x).

Als voorbeeld twee bekende teksten in vier verschillende vertalingen.

1 Tesselonicenzen 4:18. Troost elkaar met deze woorden. [NBV] Zo dan, troost elkaar met deze woorden. [HSV] Vermaant elkander dus met deze woorden. [NBG] Zo dan, vertroost elkander met deze woorden. [SV]

1 Tessalonicenzen 5:11. Dus troost elkaar en wees elkaar tot steun, zoals u trouwens al doet. [NBV] Bemoedig elkaar daarom, en bouw de één de ander op, zoals u trouwens al doet. [HSV] Vermaant daarom elkander en bouwt elkander op, gelijk gij dit ook doet. [NBG] Daarom vermaant elkander, en sticht de een de ander, gelijk gij ook doet. [SV]

Vrijmoedig

Er zijn woorden en uitdrukkingen, die je met vrijmoedigheid zou kunnen vertalen voorkomt. Daarnaast zijn er natuurlijk verhalen die laten zien dat mensen vrijmoedig zijn.

In het Oude Testament zijn het een twee keer een tweetal Hebreeuwse woorden, die je gezamenlijk met vrijmoedig kunt vertalen. In het Griekse Nieuwe Testament is er wel één woord dat je met vrijmoedig of vrijmoedigheid kunt vertalen hoewel het wel een samengesteld woord is.

In het Oude Testament spreekt men zeker vrijmoedig, denk maar aan Mozes en de profeten, maar ik heb  geen woord of woorden kunnen vinden, die precies hetzelfde betekenen. Wel is er een aardige overeenkomst met de Hebreeuwse samenstelling רָ֤חַב פִּי֙ rahab pi, dat je kunt vertalen met “vergroot mijn mond”.

In het Hebreeuwse deel van de Bijbel noemt men de mensen, die de dingen zeggen, die gezegd moeten worden “krachtig, sterk”.  

In Nederland kennen we het woord ‘lef’, dat een synoniem is voor het woord moed. Lef komt van het Hebreeuwse woord voor hart. De oorsprong van moed en lef  is inderdaad het hart. Door een overtuiging, die in je hart zit, krijg je moed.

In het Oude Testament

Ik heb vier keer het woord ‘vrijmoedig’ en eveneens vier keer het woord ‘vrijmoedigheid’ kunnen vinden in vertalingen van het Oude Testament.

1) en 2) In de SV/HSV vertaling: Numeri 13:30. Toen bracht Kaleb het volk tegenover Mozes tot bedaren, en zei: Laten wij vrijmoedig optrekken, wij zullen het land in bezit nemen, want wij zullen het zeker overmeesteren. [hier tekst HSV, er staat letterlijk in het Hebreeuws: laten we zeker opgaan]
3) In de NBV vertaling: 1 Samuel 2:1 uit het gebed van Hanna:  “Mijn mond spreek vrijmoedig tegen mijn vijanden”. [er staat letterlijk vergroten van je mond, zie nummer 1 in de tabel]
4) In de Willibrord vertaling : Ezechiël 16:15. Maar uw schoonheid maakte u al te vrijmoedig en u ging munt slaan uit uw faam; uw bekoorlijkheid bood u aan iedere voorbijganger die maar wilde te koop aan. [Er staat letterlijk: je vertrouwde op je schoonheid].

1) In de HSV vertaling. 2 Samuel 7:27. Want U, HEERE van de legermachten, God van Israël, U hebt voor het oor van Uw dienaar onthuld: Ik zal voor u een huis bouwen. Daarom heeft Uw dienaar vrijmoedigheid  gevonden dit gebed tot U te bidden. . [er staat letterlijk in het Hebreeuws daarom vond uw knecht in zijn hart dit gebed om te bidden. Ik kan me wel voorstellen dat de vertaler het woord vrijmoedigheid heeft toegevoegd.]

2) In de HSV vertaling. 1 Kronieken 17:25. Want U, mijn God, hebt voor het oor van Uw dienaar onthuld dat U voor hem een huis zult bouwen. Daarom heeft Uw dienaar vrijmoedigheid gevonden dit gebed voor Uw aangezicht te bidden. [er staat letterlijk in het Hebreeuws daarom vond uw dienst knecht dit gebed om te bidden]
3) In de HSV vertaling. Psalmen 51:14. Geef mij de vreugde over Uw heil terug, ondersteun mij met een geest van vrijmoedigheid. [er staat hier een vrije geest …  a right spirit is de tekst van het lied Create in me a clean heart O God]. In de KJV: Restore unto me the joy of thy salvation; and uphold H5564 me with thy free H5081 spirit.

4) In de NBG vertaling. Ezechiël 29:21. Te dien dage zal Ik voor het huis Israëls een hoorn doen uitspruiten, en aan u zal Ik vrijmoedigheid geven om te midden van hen te spreken. En zij zullen weten, dat Ik de Here ben. [hier staat in het Hebreeuws maak je mond groot, zie nummer 2 van de tabel hieronder]

Overzicht woorden, die je met vrijmoedig kunt vertalen

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1רָ֤חַב פִּי֙ 
rahab pi
Werkwoord  zelfstandig naamwoordH7337 H6310
Vergroten van de mond. Komt vijf keer. voor in het Oude Testament, waarvan twee keer in de goede betekenis.
2פִּתְחֽוֹן־ פֶּ֖ה pittoon pehUitdruking met 2x zelfstandig naamwoord H6610 H6310Opening van de mond. Komt twee keer voor.

1. רָ֤חַב פִּי֙  rahab pi

In het gebed van Hanna.
1 Samuel 2:1. Mijn mond spreek vrijmoedig tegen mijn vijanden.

Psalm 35:21. Ze roepen spottend, hun mond wijd open: ‘Zie hém daar!’ Opmerking: hier vergroten de vijanden hun mond.

Psalm 81:10.  Ik ben de HEER, je God, die je wegleidde uit Egypte – open wijd je mond, ik zal hem vullen.
Opmerking: in de NBV is dit vers 11, de aansporing is vergroot je mond en ik zal hem vullen.

In Jesaja 5:14 gaat het over het dodenrijk, die zijn mond vergroot.
In Jesaja 57:4  gaat ook over tegenstanders.

2. פִּתְחֽוֹן־ פֶּ֖ה pittoon peh
Ezechiël 16: 63. .. en overdenken wat je gedaan hebt; je zult je schamen, en zwijgen omdat je vernederd bent – maar ik vergeef je alles wat je hebt gedaan. Zo spreekt God, de HEER.’
Opmerking: niet meer je mond openen namelijk omdat je schuldig bent en schaamt.

Ezechiël 29:21  Te dien dage zal Ik voor het huis Israëls een hoorn doen uitspruiten, en aan u zal Ik vrijmoedigheid geven om te midden van hen te spreken. En zij zullen weten, dat Ik de Here ben. [NBG]
Opmerking: je mond openen is met vrijmoedigheid vertaalt.

In het Nieuwe Testament


De Griekse woorden, die je met vrijmoedig of vrijmoedigheid kunt vertalen komen 41 keer voor in het Nieuwe Testament. Totaal 40 keer gaat het om woorden die zijn samengesteld uit het woord ‘pas’. Dat kan alle, allen, iedereen, alle dingen, betekenen. In combinatie met het woord ‘reo’ dat spreken en praten betekent. Het is dus om alle dingen spreken. Oftewel: Alles zeggen wat moet worden gezegd.

In het overzicht hieronder staan ook de nummers, die je in de Studie bijbel kunt vinden.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1παρρησία parrēsiaVrouwelijk zelfstandig naamwoordG3954
SB3430
Vrije spraak
Komt 31 keer voor in 31 verzen.
KJV  boldness (8x), confidence (6x), openly (4x), plainly (4x),openly (with G1722) (2x), boldly (with G1722) (1x), miscellaneous  (6x).
2παρρησιάζομαι  parrēsiazomaiWerkwoordG3955
SB3431
Moedig spreken
Komt 9 keer voor in 9 verzen
KJV: speak boldly (4x), preach boldly (1x), be bold (1x), wax bold (1x), boldly (1x), freely (1x).
3τολμηρός  tolmērosBijvoeglijk naamwoordG5112 SB4472Komt eenmaal voor.
KJV: : the more boldly (1x)

1. παρρησία parrēsia

Het woord παρρησία (G3954) komt van πᾶς (G3956), alle, ieder, iedereen alle dingen  en ῥέω (G4483) spreken, praten. Zeg maar alles spreken wat zou moeten. Je houdt niets achter. Je verzwijgt geen dingen voor de lieve vrede.

Het woord komt 31 keer voor in het Nieuwe Testament. Het woord komt tien keer voor in de evangeliën maar de teksten van het boek Handelingen zijn het meest sprekend.

Uit de toespraak van Petrus op de Pinksterdag.
Handelingen 2:29. Broeders en zusters, u zult mij wel toestaan dat ik over de aartsvader David zeg dat hij gestorven en begraven is; zijn graf bevindt zich immers nog steeds hier.

Dit is een verbluffend voorbeeld wat moed en wonderen en tekenen kunnen doen.
Handelingen 4:13 Toen de leden van het Sanhedrin zagen hoe vrijmoedig Petrus en Johannes optraden en begrepen dat het gewone, ongeletterde mensen waren, stonden ze verbaasd, en ze realiseerden zich dat beiden in Jezus’ gezelschap hadden verkeerd.

Dit werd in de kring gezegd nadat de Petrus en Johannes waren vrijgelaten.
Handelingen 4: 29-31. Welnu, Heer, sla ook nu acht op hun dreigementen en stel ons, uw dienaren, in staat om vrijmoedig over uw boodschap te spreken door ons bij te staan, zodat zieken genezing vinden en er tekenen en wonderen gebeuren in de naam van Jezus, uw heilige dienaar.’ Toen ze hun gebed beëindigd hadden, begon de plaats waar ze bijeen waren te beven, en allen werden vervuld van de heilige Geest en spraken vrijmoedig  over de boodschap van God.  

Handelingen 28:31. Hij verkondigde het koninkrijk van God en onderrichtte vrijmoedig over de Heer Jezus Christus, zonder dat hem iets in de weg werd gelegd. [zelfstandig naamwoord]

Teksten uit de evangeliën:
Mar 8:32. And he spake that saying openly. G3954 And Peter took him, and began to rebuke him.
 Jhn 7:4. For there is no man that doeth any thing in secret, and he himself seeketh to be known openly. G3954 If thou do these things, shew thyself to the world.
 Jhn 7:13 Howbeit no man spake openly G3954 of him for fear of the Jews.
 Jhn 7:26 But, lo, he speaketh boldly, G3954 and they say nothing unto him. Do the rulers know indeed that this is the very Christ?
 Jhn 10:24.Then came the Jews round about him, and said unto him, How long dost thou make us to doubt? If thou be the Christ, tell us plainly. G3954
Jhn 11:14 Then said Jesus unto them plainly, G3954 Lazarus is dead.
Jhn 11:54. Jesus therefore walked no more openly G3954 among the Jews; but went thence unto a country near to the wilderness, into a city called Ephraim, and there continued with his disciples.
Jhn 16:25. These things have I spoken unto you in proverbs: but the time cometh, when I shall no more speak unto you in proverbs, but I shall shew you plainly G3954 of the Father.

Jhn 16:29. His disciples said unto him, Lo, now speakest thou plainly, G3954 and speakest no proverb.
Jhn 18:20. Jesus answered him, I spake openly G3954 to the world; I ever taught in the synagogue, and in the temple, whither the Jews always resort; and in secret have I said nothing.

Teksten in de brieven:
2 Korintiërs 3:11-13. Wanneer wat verdwijnt al luister bezit, geldt dat des te meer voor wat blijft. Dit is onze hoop, en daarom handelen we in alle openheid en zijn we niet als ​Mozes​, die zijn gezicht met een sluier bedekte, zodat de Israëlieten niet konden zien dat de glans verdween.

2 Korintiërs 7:4. Hoe openhartig kan ik tegen u spreken, hoe trots kan ik op u zijn! In al mijn ellende ben ik vervuld van troost en word ik overweldigd door vreugde.

Efeziërs 3:10-12. Zo zal nu door de kerk de wijsheid van God in al haar schakeringen bekend worden aan alle vorsten en heersers in de hemelsferen, naar het eeuwenoude plan dat hij heeft verwezenlijkt in ​Christus​ ​Jezus​, onze ​Heer​,  in wie wij vrijelijk toegang hebben tot God, vol vertrouwen door ons geloof in hem.

Efeziërs 6:18-20. En ​bidt​ daarbij met aanhoudend ​bidden​ en smeken bij elke gelegenheid in de Geest, daartoe wakende met alle volharding en smeking voor alle ​heiligen​; ook voor mij, dat mij bij het openen van mijn mond het woord geschonken worde, om vrijmoedig het geheimenis van het ​evangelie​ bekend te maken, waarvoor ik een gezant ben in ketenen. Dan zal ik daartoe vrijmoedig kunnen optreden (werkwoord), zoals ik behoor te spreken. [NBG]

Opmerking: de NBG heeft hier ‘bidden in de Geest’, de NBV hieronder heeft ‘leiden door de Geest’

Vertaling in NBV van Efeziërs 6:19-20. Bid ook voor mij, dat mij de juiste woorden gegeven worden wanneer ik verkondig, zodat ik met vrijmoedigheid het mysterie mag openbaren van het evangelie waarvan ik gezant ben, ook in de gevangenis. Bid dat ik daarbij zo vrijmoedig spreek als nodig is.

Filippenzen 1:20. Het is mijn stellige hoop en verwachting dat ik mij nergens voor zal hoeven te schamen, maar dat ​Christus​ bij alles wat mij overkomt in alle openheid geëerd zal worden, of ik nu in leven blijf of moet sterven. [KJV boldness]

Kolossenzen 2:13-15. U was dood door uw ​zonden​ en door uw onbesneden staat, maar God heeft u samen met ​Christus​ levend gemaakt toen hij ons al onze ​zonden​ kwijtschold. Hij heeft het document met voorschriften waarin wij werden aangeklaagd, uitgewist en het vernietigd door het aan het ​kruis​ te nagelen. Hij heeft zich ontdaan van de machten en krachten, hij heeft hen openlijk te schande gemaakt en in ​Christus​ over hen getriomfeerd.

1Timoteüs 3:13. Degenen die hun ​dienst​ goed verrichten, verwerven aanzien en kunnen door hun geloof in ​Christus​ ​Jezus​ vrijuit spreken. [gaat over aan te stellen diakenen]

Filemon1:8. In mijn verbondenheid met ​Christus​ heb ik het volste recht u te zeggen wat u moet doen.

Hebreeën 3:6. ​Christus​ echter is trouw als Zoon die over dat huis is aangesteld. Wij vormen dat huis, mits we trots en zonder schroom vasthouden aan datgene waarop wij hopen.
Hebreeën 4:16. Laten we dus zonder schroom naderen tot de troon van de Genadige, waar we telkens als we hulp nodig hebben ​barmhartigheid​ en ​genade​ vinden. [NBG met vrijmoedigheid. KJV Let us therefore come boldly G3954 unto the throne of grace, that we may obtain mercy, and find grace to help in time of need]
Hebreeën 10:19. Broeders en zusters, dankzij het ​bloed​ van ​Jezus​ kunnen we zonder schroom binnengaan in het ​heiligdom​.
Hebreeën 10:35. Leg die onbeschroomdheid dus niet af, u zult er ruim voor worden beloond.

In onderstaande teksten gaat het over de vrijmoedigheid, die we tegenover God hebben.
1 Johannes 2:28. And now, little children, abide in him; that, when he shall appear, we may have confidence, G3954 and not be ashamed before him at his coming.
1 Johannes 3:21. Beloved, if our heart condemn us not, then have we confidence G3954 toward God.
1 Johannes 4:17. Herein is our love made perfect, that we may have boldness G3954 in the day of judgment: because as he is, so are we in this world.
1 Johannes 5:14. And this is the confidence G3954 that we have in him, that, if we ask any thing according to his will, he heareth us:

2. παρρησιάζομαι  parrēsiazomai

Het werkwoord παρρησιάζομαι parrēsiazomai, Strongnummer G3955, komt 9 keer voor in 9 verzen, waarvan zeven keer in het boek Handelingen. Het woord heeft de betekenis van vrij spreken.

Handelingen 9:27-28. Barnabas nam hem echter onder zijn hoede en bracht hem naar de apostelen, aan wie hij vertelde dat Saulus onderweg de Heer had gezien, dat hij met hem had gesproken en dat hij in Damascus vrijmoedig de naam van Jezus had verkondigd. Saulus liep nu openlijk met de apostelen in Jeruzalem rond en verkondigde vrijmoedig de naam van de Heer. [tweemaal het werkwoord alles spreken]
Handelingen 13:46. Maar Paulus en Barnabas zeiden onomwonden: ‘De boodschap van God moest het eerst onder u worden bekendgemaakt, maar aangezien u die afwijst en uzelf het eeuwige leven niet waardig acht, zullen we ons tot de heidenen wenden. [G3955 Paulus en Barnabas in Antiochië in Pisidië]
Handelingen 14:3. Paulus en Barnabas bleven geruime tijd in de stad en spraken vrijmoedig over Gods woord, vol vertrouwen in de Heer, die de verkondiging van zijn genade kracht bijzette door hen tekenen en wonderen te laten verrichten.  [Paulus en Barnabas in Ikonium]

Handelingen 18:24-26. Intussen arriveerde er in Efeze een uit Alexandrië afkomstige Jood, die Apollos heette. Hij was een ontwikkeld man, die goed onderlegd was in de Schriften. Hij had onderricht gekregen in de Weg van de Heer en verkondigde geestdriftig de leer over Jezus, die hij zorgvuldig uiteenzette, ook al was hij alleen bekend met de doop zoals Johannes die had verricht. In de synagoge begon hij nu vrijmoedig het woord te voeren. Toen Priscilla en Aquila hem hoorden, namen ze hem terzijde en legden hem uit wat de Weg van God precies inhield.
Handelingen 19:8. De volgende drie maanden ging hij regelmatig naar de synagoge, waar hij vrijmoedig met de bezoekers sprak over het koninkrijk van God en hen met zijn uiteenzettingen trachtte te overtuigen. [Paulus in Efeze]

Handelingen 26:26. Bovendien weet de koning waarover het gaat, en daarom kan ik vrijuit tegen hem spreken. Ik denk niet dat iets hiervan hem is ontgaan, het heeft zich immers niet in een uithoek afgespeeld. [Paulus in gesprek met koning Agrippa]

Efeziërs 6:18-20. En ​bidt​ daarbij met aanhoudend ​bidden​ en smeken bij elke gelegenheid in de Geest, daartoe wakende met alle volharding en smeking voor alle ​heiligen​; ook voor mij, dat mij bij het openen van mijn mond het woord geschonken worde, om vrijmoedig (zelfstandig naamwoord) het geheimenis van het ​evangelie​ bekend te maken, waarvoor ik een gezant ben in ketenen. Dan zal ik daartoe vrijmoedig kunnen optreden (werkwoord), zoals ik behoor te spreken. [NBG, die heeft ‘bidden in de Geest’, de NBV heeft ‘leiden door de Geest’]

Efeziërs 6:20, zie punt 3.

1Tessalonicenzen 2:1-2. U weet zelf, broeders en zusters, dat ons bezoek aan u niet tevergeefs is geweest. Ondanks de mishandelingen en beledigingen die wij, zoals u bekend is, in Filippi te verduren hadden, vonden we in vertrouwen op onze God de moed u bekend te maken met zijn ​evangelie​. Daarvoor hebben we ons tot het uiterste ingespannen. [letterlijk: wij waren vrijmoedig in de God van ons te spreken tot u het evangelie]

KJV: But even after that we had suffered before, and were shamefully entreated, as ye know, at Philippi, we were bold in our God to speak unto you the gospel of God with much contention.

3.  τολμηρός  tolmēros

Dit woord komt eenmaal voor in Romeinen 15:15. Gedufd. De NBV vertaalt die ene keer met vrijmoedig. Er is ook een werkwoord tolmao dat durven, de moed hebben, wagen betekent.

Hier de tekst in twee vertalingen.

Romeinen 15:15 Toch heb ik u hier en daar bij wijze van herinnering ietwat vrijmoedig geschreven, krachtens de mij van God geschonken ​genade​ [NBG]
Romeinen 15:15. Ik heb u hier en daar nogal vrijmoedig geschreven, maar alleen om u te herinneren aan wat u al weet. Ik doe dat vanwege de genade die God mij geschonken heeft. [NBV]

Verhalen die vrijmoedigheid laten zien

Abraham die pleit voor Sodom en Gomorra, Mozes, de pleit voor het volk Israël, Elisa die een dubbel deel vraagt en God ter verantwoording roept.

2 Koningen 2:8-14. ​Elia​ deed zijn ​mantel​ af en vouwde hem dubbel. Hij sloeg ermee op het water, waarop het naar links en naar rechts wegvloeide en zij tweeën droog konden oversteken. Terwijl ze overstaken vroeg ​Elia​ aan ​Elisa​: ‘Wat kan ik nog voor je doen voor ik van je word weggenomen? Vraag het maar.’ ​Elisa​ antwoordde: ‘Laat mij dubbel in uw geest delen.’ ‘Je vraagt iets heel moeilijks,’ zei ​Elia​. ‘Als je ziet hoe ik van je word weggenomen, zal je wens vervuld worden, maar als je het niet ziet, gebeurt het niet.’ En terwijl ze liepen te praten, werden ze plotseling uit elkaar gedreven door een wagen van vuur, met paarden van vuur ervoor, en ​Elia​ werd in een stormwind meegevoerd naar de hemel. ​Elisa​ zag het gebeuren en riep uit: ‘Vader, vader! ​Strijdwagen​ en ruiterij van Israël!’ Toen hij ​Elia​ niet meer kon zien, scheurde hij zijn ​kleren​. Hij raapte ​Elia​’s ​mantel​, die was afgegleden, op, en liep terug. Bij de oever van de rivier hield hij stil. Hij sloeg met ​Elia​’s ​mantel​ op het water en riep uit: ‘Waar is de HEER, de God van ​Elia​?’ Dus ook hij sloeg op het water en opnieuw vloeide het naar links en naar rechts weg, zodat ​Elisa​ kon oversteken.

Samenvatting

Paulus spreekt vrijmoedig in de synagoge, voor Agrippa en hij vraagt of men wil bidden dat hij ook vrijmoedig zal spreken voor de keizer.

Naast vrijmoedigheid tegenover mensen, is er ook vrijmoedigheid tegenover God.

Soms is er ook vrijmoedigheid om in eigen kring iets te zeggen. Bijvoorbeeld Jezus die de pijnlijke waarheid zegt tegen zijn discipelen dat Lazarus is gestorven.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.