Dit is een studie over wat in de Bijbel staat over allerlei tijdaspecten.
De tijdafbakeningen die te maken hebben met zoals deze wereld, de schepping is gemaakt: de dagen en nachten, de maanden en de jaren. En de tijdafbakeningen die door mensen zijn aangebracht: de uren en de weken. Zouden deze tijdafbakeningen ook een geestelijke betekenis hebben?
Daarnaast is er aandacht voor allerlei bijzondere soorten tijden: vastgestelde tijden, in het Hebreeuws ‘mo-ed’ en de Griekse ‘kairos, ‘chronos’ en ‘aion’. Deze hebben zeker een geestelijke betekenis.
Uit de overweldigende overvloed aan informatie over deze onderwerpen in de Bijbel geeft deze studie slechts een beperkte selectie. Nochtans een goede ’tijd oriëntatie’ toegewenst.
Studievragen
Bij dit onderwerp zou je de volgende vragen kunnen stellen.
Hebben de tijden als dag en nacht, maanden en jaren en uren en weken een geestelijke betekenis? Zo ja, welke.
Welke geestelijke betekenis hebben die bijzondere tijdafbakeningen?
Zijn de teksten wel goed vertaald in onze vertalingen?
Zijn deze onderwerpen wel voldoende bekend in de christelijke wereld?
In het hoofdstuk Lessen staan antwoorden op deze vragen.
Oude Testament
Hoe het nu is, zoals het is gemaakt, is bepalend voor onze tijdindelingen. Dat komt door de bewegingen van de zon, de maan en de aarde.
In deze studie eerst de tijd dingen die direct met de schepping te maken hebben: dagen, maanden en jaren. Daarna wat God heeft ingesteld voor de mensen: de weken. En tenslotte de bijzondere tijdinstellingen.
De aarde draait. In 24 uur een volledige draaiing, 360 graden. De zon schijnt op de aarde. Tenminste op de kant van de aarde, die naar de zon is toegekeerd. Omdat de aarde draait verschuift de belichting op het aardoppervlakte. We noemen de tijd, die voor een volledige draaiing nodig is, een dag.
De maan volgt de draaiing van de aarde, maar loopt qua snelheid achter. In ruim 29 dagen heeft de maan een achterstand opgelopen van een volledige cyclus. Op de aarde ziet men door die oplopende achterstand steeds een ander deel van de maan door de zon beschenen. De periode van ruim 29 dagen is een maanmaand.
De aarde maakt een omloop om de zon. In 365 1/4 dag ongeveer. Aangezien de as van de aarde schuin staat t.o.v. de baan van de omloop schijnt de zon de ene helft van deze cyclus van pakweg 21 september tot 21 maart meer op dat deel van de aarde, die we de zuidkant noemen. En de andere helft van deze cyclus meer op wat wij de noordkant noemen. Onze zomer.
In het Oude Testament heb ik geen woord voor uur gevonden. Men had wel een tijd besef van de dag: morgen, middag en avond.
Yom layil, dag nacht
Dat rond middernacht onze nieuwe dag komt, dat komt van de Romeinen. Ook in andere landen zoals in Egypte hanteerde men deze dagindeling.
In het Oude Testament begint de nieuwe dag ’s avonds nadat de zon is ondergegaan en de sterren aan de hemel verschijnen. De dag loopt door, wanneer de zon weer opkomt totdat aan het eind van de middag de zon weer ondergaat. Dan begint de volgende dag.
Hier de gegevens van de Hebreeuwse woorden voor dag en nacht.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | יוֹם yôm | Zelfstandig naamwoord mannelijk | H3117 | Dag Komt 2304 keer voor in 1930 verzen KJV: day (2,008x), time (64x), chronicles (with H1697) (37x), daily (44x), ever (18x), year (14x), continually (10x), when (10x), as (10x), while (8x), full (8x), always (4x), whole (4x), alway (4x), miscellaneous (44x). |
| יוֹמָם yômām | Bijwoord | H3119 | Dagelijks Komt 51 keer voor in 50 verzen KJV: day (41x), daytime (7x), daily (2x), time (1x). | |
| 2 | לַיִל layil | Zelfstandig naamwoord mannelijk | H3915 | Nacht Komt 235 keer voor in 223 verzen KJV: night (205x), nights (15x), midnight (with H2677) (4x), season (3x), midnight (with H2676) (2x), night (with H1121) (2x), midnight (1x), midnight (with H8432) (1x) |
Boek Genesis.
In het boek Genesis komen de woorden dag en nacht voor het eerst voor. Hier de eerste twee teksten uit het boek Genesis waarin deze woorden voorkomen.
Genesis 1:3-5. God zei: ‘Laat er licht zijn,’ en er was licht. God zag dat het licht goed was, en Hij scheidde het licht van de duisternis; het licht noemde Hij dag, de duisternis noemde Hij nacht. Het werd avond en het werd morgen. De eerste dag.
Opmerking 1: hier zie je het woord dag in twee betekenissen. De hele cyclus is een dag, maar een dag bestaat uit een nacht, als het donker is en een dag als het licht is.
Opmerking 2: De laatste twee zinnen ‘Het werd avond en het werd morgen de eerste dag’ is een soort refrein. Het refrein gaat door tot en met de zesde dag. Voor de laatste, de zevende dag, is er een andere tekst.
Genesis 2:2:3. Op de zevende dag had God zijn werk voltooid. Op de zevende dag rustte Hij van het werk dat Hij gedaan had. God zegende de zevende dag en heiligde die, want op die dag rustte Hij van heel zijn scheppingswerk.
Boek van de Psalmen.
Hieronder de teksten tot en met Psalm 34 waar zowel de woorden voor dag, dagelijks als nacht in voorkomen. Het zijn totaal 19 teksten.
Psalm 1:1-2. Welzalig de man die niet wandelt in de raad der goddelozen, die niet staat op de weg der zondaars, noch zit in de kring der spotters; maar aan des Heren wet zijn welgevallen heeft, en diens wet overpeinst bij dag en bij nacht.
Opmerking: het woord yomam is eigenlijk bij daglicht. Mediteren overdag en ’s nachts. Dat geeft inspiratie.
Psalm 2:7. Het besluit van de HEER wil ik bekendmaken. Hij sprak tot mij: ‘Jij bent mijn zoon, Ik heb je vandaag verwekt.
Psalm 6:7. Moe ben ik van zuchten, elke nacht is mijn kussen nat, mijn bed doorweekt van tranen.
Psalm 7:12. God is een rechtvaardige rechter, Hij bestraft het kwaad, elke dag.
Psalm 13:3. Hoe lang nog wordt mijn ziel gekweld door zorgen en mijn hart door verdriet overstelpt, dag aan dag? Hoe lang nog houdt mijn vijand de overhand?
Opmerking: ook hier het woord yomam.
Psalm 16:7. Ik prijs de HEER die mij inzicht geeft, zelfs in de nacht spreekt mijn geweten.
Psalm 17:3. Beproeft en peilt U mijn hart, onderzoekt U mij in de nacht, U zult niets in mijn nadeel vinden, geen kwaad kwam uit mijn mond.
Psalm 18:1. Voor de koorleider. Van de knecht des Heren , van David, die tot de Here de woorden van dit lied sprak, ten dage dat de Here hem verlost had uit de greep van al zijn vijanden en uit de hand van Saul. Hij zeide: Ik heb U hartelijk lief, Here, mijn sterkte. [HSV]
Psalm 18:19. Op de dag van mijn ondergang vielen zij aan, maar de HEER was mij tot steun.
Psalm 19:2-3. De hemel verhaalt van Gods majesteit, het uitspansel roemt het werk van zijn handen, de dag zegt het voort aan de dag die komt, de nacht vertelt het door aan de volgende nacht.
Psalm 20:2-3. Moge de HEER u antwoorden in dagen van nood en de naam van Jakobs God u beschermen, moge Hij hulp zenden uit zijn heiligdom, uit Sion u bijstaan.
Psalm 20:9. HEER, schenk de koning de overwinning, antwoord ons wanneer wij U aanroepen.
Opmerking: de HSV vertaalt met ten dage.
Psalm 21:5. Leven heeft hij gevraagd, U hebt het hem gegeven, lengte van dagen, voor eeuwig en altijd.
Psalm 22:3. ‘Mijn God!’ roep ik overdag, en U antwoordt niet, ’s nachts, en ik vind geen rust.
Opmerking: het woord yomam is vertaald met ‘overdag’.
Psalm 23:6. Geluk en genade volgen mij alle dagen van mijn leven, ik verblijf in het huis van de HEER tot in lengte van dagen.
Psalm 25:5. Wijs mij de weg van uw waarheid en onderricht mij, want U bent de God die mij redt, op U blijf ik hopen, elke dag weer.
Psalm 27:4-5. Ik vraag aan de HEER één ding, het enige wat ik verlang: wonen in het huis van de HEER alle dagen van mijn leven, om de liefde van de HEER te aanschouwen, Hem te ontmoeten in zijn tempel. Hij laat mij schuilen onder zijn dak op de dag van het kwaad, Hij verbergt mij veilig in zijn tent, Hij tilt mij hoog op een rots.
Psalm 32:3-4. Zolang ik zweeg, teerden mijn botten weg, kreunend leed ik, de hele dag. Zwaar drukte uw hand op mij, dag en nacht, mijn kracht smolt weg als in de zomerhitte. sela.
Opmerking: yomam is in vers 4 met dag vertaalt.
Psalm 34:12. Wie is de man die het leven begeert, vele dagen wenst om het goede te genieten?
Overweging: Ik las ergens over het beginnen van de nieuwe dag met de avond. Het idee hiervan is: het leven is eerst moeilijk, je hebt te maken met de duisternis van de nacht. Daarna wordt het dag, het leven krijgt weer glans. Je kunt dat ook in het pastoraat tegenkomen. Eerst doorbijten in een moeilijke tijd. Maar als je getrouw blijft, dan komen daarna de zegeningen.
Chodes, maand
In Israël komen de maanden overeen met de start en einde van een periode van de maan. De nieuwe maand begint, zodra het eerste zilveren streepje van de maan zichtbaar wordt. Afhankelijk van de tijd kan de maan een of twee nachten volledig onzichtbaar zijn.
De dag van de nieuwe maan noemt het Oude Testament ook een mo’ed, een hoogtijdag. Zie het hoofdstuk in deze studie met die naam.
Er zit een bepaalde tegenstelling tussen nieuwemaan en sabbat. De nieuwemaan is het begin van de maand en de sabbat is het einde van de week. De nieuwemaan is de eerste dag van de maand en de sabbat de laatste dag van de week. Nieuwemaan en sabbat worden vaker samen in Bijbelteksten genoemd, dan welke andere combinatie van feestdagen ook. .
Namen van de maanden
Van de meeste maanden van het jaar kunnen we in het Oude Testament een naam vernemen, zie de tabel. De maanden hebben in ieder geval een nummer. Hieronder is dat in de eerste kolom aangegeven. Later tijdens de ballingschap in Babel ontstonden nieuwe namen voor de maanden.
| Nr. mnd | Naam maand (en vindplaats) | Latere naam (en vindplaats) | Hebr. | Aantal dagen |
| 1 | Abib (Deuteronomium) | Nisan (Nehemia, Esther) | ניסן | 30 |
| 2 | Ziw (1 Koningen 6:1) | Ijar (Nehemia, Esther) | אייר | 29 |
| 3 | 3de maand | Siwan (Esther 8:9) | סיון | 30 |
| 4 | 4de maand | Tammuz (Ezechiël) | תמוז | 29 |
| 5 | 5de maand | Av, alleen bekend van Tisha be Av herdenkingsfeest | אב | 30 |
| 6 | 6de maand | Elul (Nehemia, Zacharia) | אלול | 29 |
| 7 | Etanim (1 Koningen 8:2) | Tisjri (geen vindplaats in de Bijbel) | תשרי | 30 |
| 8 | Bul (1Koningen 6:38) | Chesjvan (geen vindplaats in de Bijbel) | חשון | 30 (29) |
| 9 | 9de maand | Kislew (Nehemia Zacharia) | כסלו | 29 (30) |
| 10 | 10de maand | Tebet (Esther) | טבת | 29 |
| 11 | 11de maand | Sjewat (Zacharia) | שבת | 30 |
| 12 | 12de maand | Adar (Ezra en Esther) | אדר א | 30 |
| 13 | 13de maand | Adar sjeni | אדר א | 29 |
De eerste maand die je Abib of Nisan kunt noemen moet in de lente vallen, de tweede helft van maart of in april. Halverwege die maand moet de eerste oogst van de gerst binnengehaald kunnen worden. Om die oogst dan ook na het Pesach feest te kunnen offeren. Zie het onderwerp Pesach.
Voordat het Pesach feest was ingesteld, bij de uittocht van het volk Israël uit Egypte was de maand Tisjri de eerste maand. De maand Nisan is nu de eerste maand, maar nieuwjaarsdag Rosh Hashana is op haar plek in de kalender gebleven. Dat is nu de eerste van de zevende maand. En ook de jaartelling is vanaf de zevende maand.
Als na het verstrijken van twaalf maanden het nieuwe jaar te vroeg lijkt te vallen, dan wordt een extra maand ingevoegd. Een dertiende maand dus, die maand heet dan hetzelfde als de twaalfde maand met de toevoeging sjeni dat tweede betekent.
Er worden ook nog wat aanpassingen doorgevoerd om andere redenen. Zo mag de start van het feest Rosh Hashana niet leiden tot een feestdag op de sabbat en ook Yom Kippur mag ook niet op een sabbat vallen. Deze randvoorwaarden realiseert men door de maand Cheswan te verkorten en de maand Kislew te verlengen.
Er is tegenwoordig een kalender lange tijd vooruit. De dertiende maand wordt in het algemeen 7 maal toegepast in een periode van 19 jaren.
Sjana, jaar
Dit zijn de gegevens rond het woord sjana.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | שָׁנָה šānâ | Zelfstandig naamwoord vrouwelijk | H8141 | Periode van 7 dagen of jaren Komt 880 keer voor in 647 verzen. KJV: year (797x), not translated (55x), yearly (3x), yearly (with H8141) (2x), year (with H1121) (1x), live (with H2416) (1x), old (with H2416) (with H3117) (1x), miscellaneous (4x). |
Ik heb slechts een kleine selectie van de 647 verzen bekeken en hieronder als citaten opgenomen. Ik heb gekozen voor de eerste twee teksten uit het boek Genesis en alle teksten met dit woord uit het boek van de Psalmen.
Boek Genesis
Dit zijn de eerste twee teksten waarin het woord jaar voorkomt in het boek Genesis. Het woord sjana komt totaal 161 keer voor in dit boek.
Genesis 1:14-15. God zei: ‘Er moeten lichten aan het hemelgewelf komen om de dag te scheiden van de nacht. Ze moeten de seizoenen aangeven en de dagen en de jaren, en ze moeten dienen als lampen aan het hemelgewelf, om licht te geven op de aarde.’ En zo gebeurde het.
Daarna zijn er heel veel teksten die gaan over hoe oud iemand is geworden. Zoals de volgende tekst en velen daarna.
Genesis 5:3. Toen Adam 130 jaar was, verwekte hij een zoon die op hem leek, die zijn evenbeeld was. Hij noemde hem Set.
Boek van de Psalmen
In 13 verzen komt het woord sjana in het boek van de Psalmen voor.
Psalm 31:10. Want mijn leven vergaat in kommer en mijn jaren in zuchten, mijn kracht struikelt door mijn ongerechtigheid, en mijn gebeente verkwijnt. [HSV]
Psalm 61:6. Voeg dagen toe aan de dagen van de koning, dat zijn jaren duren van geslacht op geslacht.
Psalm 65:12. U kroont het jaar met uw goede gaven, waar uw voeten gaan, druipt het van overvloed.
Psalm 77:6-8. ik zie terug op voorbije tijden, op de dagen en jaren van vroeger, bij nacht denk ik aan mijn spel op de snaren, mijn hart zoekt, mijn geest vraagt: Zou de Heer voor eeuwig verstoten, zou Hij niet langer liefhebben?
Psalm 77:10. En ik zeg: ‘Ik weet wat mij kwelt, de hand van de Allerhoogste is niet meer dezelfde.’
Opmerking 1: in de grondtekst die de NBV21 en de HSV gebruikt staat niet het woord sjana. In die de KJV gebruikt staat wel het woord sjana.
Opmerking 2: The Passion Bible die blijkbaar dezelfde grondtekst gebruikt staat dit: “Lord, what wounds me most is that it’s somehow my fault that you’ve changed your heart toward me and I no longer see the years of the Mighty One or your right hand of power.
Psalm 78:32-33. Toch bleven zij zondigen, op zijn wonderen vertrouwden zij niet. En hun dagen eindigden in leegte, hun jaren liepen uit op een verschrikking.
Psalm 90:4. Duizend jaar zijn in uw ogen als de dag van gisteren die voorbij is, niet meer dan een wake in de nacht.
Psalm 90:9-10. Al onze dagen gaan heen door uw woede, wij beëindigen onze jaren in een zucht. Zeventig jaar duren onze dagen, of tachtig als wij sterk zijn. Het beste daarvan is moeite en leed, het gaat snel voorbij en wij vliegen heen.
Psalm 90:15. Geef ons vreugde, vergoed de dagen dat U ons kwelde, de jaren dat wij ellende doorstonden.
Psalm 95:10. Veertig jaar voelde Ik weerzin tegen hen. Ik zei: “Het is een stuurloos volk dat mijn wegen niet wil kennen.”
Psalm 102:25-28. Ik smeek: Mijn God, neem mij niet midden in het leven weg, uw jaren duren van geslacht op geslacht. Vóór alle tijden hebt U de aarde gegrondvest, de hemel is het werk van uw handen. Zij zullen vergaan, maar U houdt stand, zij zullen als kleren verslijten, U verwisselt ze als een gewaad en zij verdwijnen,maar U blijft dezelfde, uw jaren nemen geen einde.
Wat kunnen we van deze teksten leren?
Het ritme voor langere perioden in ons leven wordt aangegeven door de jaren. De korte perioden door de dagen. De hemellichten bepalen deze ritmes. Genesis 1:14-15.
Als het er om gaat hoe lang iemand al geleefd heeft noemen we de jaren. Genesis 5:3. Je leven kun je relateren aan je jaren. Psalm 31:10.
Als je terugkijkt zie je hoe God ons zegent. Psalm 65:12. Terugkijken op een jaar is ook goed voor bezinning. Psalm 77:6-8. Soms zie je de hand van God niet meer. Psalm 77:10. Benoem dat.
Het kan een langere periode niet goed met je gaan of kun je op het verkeerde spoor zitten. Psalm 78:32-33. Let op: een korte periode kan gebeuren maar een lange periode kan leiden tot langdurige ellende.
God kan lange tijden overzien alsof ze kort zijn. Psalm 90:4. Voor ons lijken de jaren ook snel zijn gegaan. Psalm 90:9-10.
God kijkt niet alleen naar onze jaren maar ook die van de geslachten voor en na ons. Psalm 102:25. Voor de koning geldt dat de jaren verder gaan bij zijn volgende geslachten. Psalm 61:6.
Je kunt jarenlang een moeizame taak krijgen. Psalm 95:10. Na jarenlang lijden is het goed om te bidden om vreugde. Psalm 90:15.
Voor God blijven de jaren maar doorgaan, hij is niet beperkt in aantal jaren. Psalm 102:28.
Boqer, tsohar, ‘erev, morgen, middag, avond
Dit zijn de gegevens rond deze woorden.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | בֹּקֶר bōqer | Zelfstandig naamwoord mannelijk | H1242 | Morgen Komt 214 keer voor in 189 verzen KJV: morning (191x), morrow (7x), day (3x), days (with H6153) (1x), early (3x). |
| 2 | צֹהַר ṣōhar | Zelfstandig naamwoord mannelijk of vrouwelijk | H6672 | Middag Komt 24 keer voor in 24 verzen KJV: noon (11x), noonday (9x), day (1x), midday (1x), noontide (with H6256) (1x), window (1x). |
| 3 | עֶרֶב ʿereḇ | Zelfstandig naamwoord mannelijk | H6153 | Avond Komt 134 keer voor in 125 verzen KJV: even (72x), evening (47x), night (4x), mingled (2x), people (2x), eventide (2x), eveningtide (with H6256) (2x), Arabia (1x), days (1x), even (with H996) (1x), evening (with H3117) (1x), evening (with H6256) (1x), eventide (with H6256) (1x). |
Avond en morgen (incl. middag?) zijn een dag. In de Westerse wereld begint de nieuwe dag om 12:00 uur ’s nachts. Dat zal wel de tegenhanger zijn van 12:00 uur overdag want een relatie heeft met de schepping. Het is immers de hoogste stand van de zon overdag.
In de Bijbel tref je geen omschrijving wanneer de morgen overgaat in de middag. In Nederland houden callcenters en winkels 12:00 uur aan om daarna goede middag en niet meer goede morgen te zeggen.
De start van de morgen en van de avond verschuift gedurende de seizoenen afhankelijk van welke plek van de aarde je bevindt. Een andere hoogtegraad op de wereldbol levert bij dezelfde breedtegraad een ander begin van de dag op. Op de internetsite van bijvoorbeeld Buienradar is er een pagina waarop je kan zien waar op aarde het licht en donker is. Daar waar het donker wordt begint dus de nieuwe dag in de taal van de Bijbel.
Sabua, zeven dagen
In het Hebreeuws is er geen woord voor een periode van zeven dagen. Dat zouden wij een week noemen. Alleen, onze week begint op zondag of maandag, maar in het Hebreeuws is de periode niet aan een vaste dag gebonden.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | שָׁבוּעַ šāḇûaʿ | Zelfstandig naamwoord mannelijk | H7620 | Periode van 7 dagen of jaren Komt 20 keer voor in 17 verzen. KJV: week (19x), seven (1x) |
Het woord sjavoea’ komt van het woord voor het getal zeven en van een woord dat zweren of een eed afleggen betekent. Dat laatste zal wel te maken hebben met de sjabbath die men beloofde te gedenken.
Het meervoud van dit woord is sjavoeot. Dat is de naam voor wat wij het Pinksterfeest noemen. Zeven perioden van zeven perioden. En dan de vijfstigste dag is het feest.
Namen van de dagen?
Na 6 dagen van werken komt er een 7de dag, die een rustdag is. Die 6 dagen hebben geen naam maar worden eenvoudigweg genummerd. De eerste dag , de tweede dag, enzovoorts.
De 7de dag heeft wel een naam, namelijk rustdag, in het Hebreeuws sabbat. Die dag is het ultieme hoogtepunt van de week.
| Hebreeuws woord | Transliteratie | Nederlands |
| יום ראשון | Yom Risjon | Dag eerste (zondag) |
| יום שני | Yom Sjeini | Dag tweede (maandag) |
| יום שלישי | Yom Sjlisji | Dag derde (dinsdag) |
| יום רבעי | Yom R’vi’i | Dag vierde (woensdag) |
| יום חמישי | Yom Chamisji | Dag vijfde (donderdag) |
| יום ששי | Yom Sjisji | Dag zesde (vrijdag) |
| יום שבת | Yom Sjabbat | Sabbat (zaterdag) |
De Westerse wereld heeft ook een indeling van de tijd in weken van 7 dagen. Alleen, wij werken, althans de meesten van ons, vijf dagen, daarna is de vrije zaterdag en daarna de zondag. Ook is de tijd een kleine halve dag verschoven met de Bijbelse indeling vanwege het andere begrip van de dagen.
In de zomer is dat minder. Als het in Nederland in de zomer om 11 uur donker wordt, dan scheelt het nog maar een uurtje met de Bijbelse indeling.
De dag waar de hele week naar toe werkt: de rustdag is een apart verhaal. Waar die dag primair voor is bedoeld dat is een apart onderwerp op deze site.
Nog interessant om te vermelden is dat de communisten destijds in Rusland hebben geprobeerd, vanwege hun aversie tegen de kerk, een tiendaagse werkweek in te voeren. Dat mislukte jammerlijk. Mensen waren daar niet tegen bestand.
Bij ons heeft iedere dag van week een naam. Die is nog gekoppeld aan onze vroegere godsdienst. De zon- en de maandag verwijzen indirect naar de zon- en de maangod, die op die dagen werden vereert. Dinsdag, waarschijnlijk afkomstig van de god Tyr, de god van het recht. Woensdag van Wodan, de hoofdgod van de Germanen. Donderdag van Donar, de god van de macht, geweld en oorlog. Vrijdag van Freija, de godin van de seks/vruchtbaarheid. Zaterdag van Saturnus de god van de landbouw.
Mo’ed, vastgestelde tijd.
In de Bijbel kom je het begrip ‘mo-ed’ tegen, dat je met vastgestelde of vast te stellen tijd zou kunnen vertalen. De vertalers hebben diverse woorden gekozen voor de vertaling.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | מוֹעֵד mow`ed | Zelfstandig naamwoord mannelijk | H4150 | Vastgestelde tijd Komt 223 keer voor in 213 verzen. KJV: congregation (150x), feast (23x), season (13x), appointed (12x), time (12x), assembly (4x), solemnity (4x), solemn (2x), days (1x), sign (1x), synagogues (1x). |
In dit hoofdstuk staan alle verzen uit de eerste drie boeken van de Bijbel waarin het woord mo-ed voorkomt.
Genesis 1:14-15. God zei: ‘Er moeten lichten aan het hemelgewelf komen om de dag te scheiden van de nacht. Ze moeten de seizoenen aangeven en de dagen en de jaren, en ze moeten dienen als lampen aan het hemelgewelf, om licht te geven op de aarde.’ En zo gebeurde het.
Opmerking: God maakt het dus zo dat wij op aarde vastgestelde tijden krijgen zoals dagen en nachten.
Genesis 17:21. Mijn verbond echter zal Ik met Izak maken, de zoon die Sara u volgend jaar op deze vastgestelde tijd zal baren. [HSV]
Opmerking: de NBV vertaalt met ‘omstreeks deze tijd’. De NBV vertaling lijkt aan te geven dat God het ongeveer aangeeft. Maar God zegt juist dat Sara op de tijd die God heeft vastgesteld zal baren. God zet soms paaltjes in de geschiedenis. Die zijn vast en zeker en nauwkeuring bepaald. Het is zeker niet iets uit de losse pols zoals de NBV vertaling suggereert.
Deze tekst geeft dat nogmaals aan, dus de tweede getuige.
Genesis 18:14. Is ook maar iets voor de HEER onmogelijk? Op de vastgestelde tijd, over precies een jaar, kom Ik bij je terug en dan heeft Sara een zoon.’
En hier de derde getuige.
Genesis 21:1-2. De HEER zag om naar Sara zoals Hij had beloofd, Hij gaf haar wat Hij had toegezegd: Sara werd zwanger en baarde Abraham op zijn oude dag een zoon, op de vastgestelde tijd, die God hem had genoemd.
Exodus 9:1-5. De HEER zei tegen Mozes: ‘Ga naar de farao en zeg tegen hem: “Dit zegt de HEER, de God van de Hebreeën: Laat mijn volk gaan om Mij te vereren. Weiger je dat en houd je hen nog langer vast, dan zal de HEER in alle hevigheid de pest laten uitbreken onder je vee, onder de paarden, ezels, kamelen, runderen, schapen en geiten. De HEER zal onderscheid maken tussen het vee van de Israëlieten en dat van de Egyptenaren: de Israëlieten zullen geen enkel dier verliezen. De HEER heeft het tijdstip al vastgesteld: morgen zal Hij Egypte met deze plaag treffen.”’
Exodus 13: 8-10. En vertel uw kinderen die dag: “Zo gedenk ik wat de HEER voor mij heeft gedaan toen ik wegtrok uit Egypte.” Laat dit gebruik zijn als een herinneringsteken om uw arm en op uw voorhoofd, zodat de wetten van de HEER voortdurend op uw lippen zijn. De HEER heeft u immers met sterke hand uit Egypte bevrijd. Ieder jaar opnieuw moet u dit gebruik op de vastgestelde tijd in acht nemen.
Opmerking: hier is door God voor het volk Israël en de vreemdelingen die meetrokken opdracht gegeven om ieder jaar opnieuw het Pesach feest te vieren.
Exodus 23:14-15. Driemaal per jaar moet u voor Mij een feest vieren. Het Feest van de ongezuurde broden moet u in acht nemen. Zeven dagen lang moet u ongezuurde broden eten, zoals Ik u geboden heb, op de vastgestelde tijd in de maand Abib, want in die maand bent u uit Egypte vertrokken.
Opmerking 1: de NBV vertaalt met ‘vastgestelde dagen’, het woord ‘dagen’ lijkt me niet correct.
Opmerking 2: door God wordt een eerder gebod voor het volk Israël en de vreemdelingen die meetrokken uitgebreid met nog twee feesten.
Exodus 27:20-21. Draag de Israëlieten op om je voor de verlichting zuivere olijfolie te brengen: er moeten in de ontmoetingstent, voor het voorhangsel dat de ark met de verbondstekst afschermt, altijd lampen branden. Aäron en zijn nakomelingen moeten ervoor zorgen dat ze de hele nacht voor de HEER blijven branden. Dit voorschrift blijft voor de Israëlieten voor altijd van kracht, voor alle komende generaties.
Opmerking 1: er staat letterlijk ‘de tent van de vastgestelde tijden’. Dit is de eerste tekst waar deze uitdrukking in voorkomt. Deze uitdrukking komt 150 keer in de Bijbel voor. De KJV vertaalt in het boek Exodus steeds met ’the tent of the congregation’. Het woord ‘congregation’ lijkt me niet correct.
Het fikse aantal van deze uitdrukking worden in het boek Exodus nog eenmaal onderbroken door deze tekst die gaat over het houden van feesten.
Exodus 34:18. Het Feest van de ongezuurde broden moet u in acht nemen. Zeven dagen lang moet u ongezuurde broden eten, zoals Ik u geboden heb, op de vastgestelde tijd in de maand Abib, want in de maand Abib bent u uit Egypte vertrokken.
‘In het boek Leviticus komt de uitdrukking ‘de tent van de vastgestelde tijden’ ook dikwijls voor. De KJV vertaalt dan vreemd genoeg steeds met het woord ’tabernacle’ in plaats van’tent’. Er staat dus steeds ’the tabernacle of the congregation’In het boek Leviticus komt de uitdrukking ‘de tent van de vastgestelde tijden’ ook dikwijls voor. De KJV vertaalt dan vreemd genoeg steeds met het woord ’tabernacle’ in plaats van’tent’. Er staat dus steeds ’the tabernacle of the congregation’.
In het boek Leviticus hoofdstuk 23 gaat het voor het eerst over een ander betekenis van het woord mo-ed.
Leviticus 23:1-5. De HEER zei tegen Mozes: ‘Zeg tegen de Israëlieten: “Dit zijn de hoogtijdagen van de HEER, die je als heilige dagen samen moet vieren. Dit zijn mijn hoogtijdagen: Zes dagen kun je werken, maar de zevende dag is het sabbat, een dag van volstrekte rust, die je als heilige dag samen moet vieren. Je mag die dag geen enkele bezigheid verrichten. Waar je ook woont, het moet een rustdag zijn die aan de HEER gewijd is. Dit zijn de hoogtijdagen van de HEER, die je als heilige dagen samen moet vieren, elk op de aangewezen tijd: Op de veertiende dag van de eerste maand wordt ter ere van de HEER het pesachoffer bereid, in de avondschemer.
Opmerking : de HSV vertaalt steeds met ‘samenkomsten’. Daar zit het tijdbegrip niet meer in, dat is er nog wel met hoogtijdagen.
Na deze tekst volgt in dit hoofdstuk een opsomming van de hoogtijdagen.
Leviticus 23:37-38. Dit zijn de hoogtijdagen van de HEER, die je als heilige dag samen moet vieren en waarop jullie de HEER een offergave moeten aanbieden, brandoffers, graanoffers, vredeoffers en wijnoffers, al naargelang voor een bepaalde dag is voorgeschreven. Deze offers vallen buiten wat jullie de HEER elke sabbat geven en buiten je wijgeschenken, gelofteoffers en vrijwillige gaven.
Dit is het laatste vers van dit hoofdstuk.
Leviticus 23:44. En Mozes maakte de hoogtijdagen van de HEER aan het volk bekend.
Wat kunnen we van deze teksten leren?
Wij hebben wellicht de indruk dat we als mensen zelf de tijdindeling kunnen bepalen, maar dat is niet zo. De geschapen draaiingen van de aarde en de omgang van de aarde om de zon bepalen onze tijdindelingen. Genesis 1:14-15
Drie keer gaat het om de vastgestelde tijd dat Sara een zoon zal baren. Genesis 17:21, 18:14 en 21:2. Wat willen de woorden van God hier benadrukken? Dat het niet om een natuurlijk proces gaat. Een zwangerschap is korter dan een jaar. Het gaat om een besluit van de allerhoogste Koning.
In de boeken Exodus en Leviticus gaat het tientallen keren om de tent van de vastgestelde tijden. De NBV vertaalt met ontmoetingstent en de HSV met tent van de ontmoeting. Die vertalingen maken het vrijblijvend. Men werd geacht op vastgestelde tijden in de tent of tabernakel de offers te brengen. Eerst doen wat God vraagt, daarna komt de ontmoeting wel.
De feesten vallen op een vastgestelde tijd in het jaar. Leviticus 23:4-5.
God houdt van een vaste structuur en flexibiliteit. De mo-ed zijn een deel van de vaste structuur. Laten we de HEER volgen in gehoorzaamheid.
Owlam, eeuwigheid
Wij beschouwen de eeuwigheid als een tijd zonder einde, een oneindig lange tijd. Voor Westerse mensen, die wiskundig zijn geschoold, is oneindig enigszins te begrijpen, maar voor anderen is het begrip oneindig veel te abstract en onwerkelijk. En ach, misschien is het dat ook wel.
Het Hebreeuwse woord dat de vertalers met eeuwigheid hebben vertaalt is עוֹלָם owlam. Het is een veel gebruikt woord in de Bijbel. Het Hebreeuwse owlam is een afgebakende periode. Dus niet ‘altijd’ of ‘een tijd zonder een einde’ of ‘een oneindig lange tijd’.
Beloften die God zou doen voor een oneindig lange tijd klinken als een ‘blanco check’ en dat soort onvoorwaardelijke toezeggingen ben ik nog niet tegengekomen in de Bijbel. De HEER belooft enorme dingen maar er is ook van onze kant trouw en gehoorzaamheid nodig.
| Woord | Strong | Soort woord | Opmerkingen: | |
| 1 | עוֹלָם `owlam | Mannelijk zelfstandig naamwoord | H5769 | Eeuwigheid Komt 439 keer voor in 414 verzen KJV: ever (272x), everlasting (63x), old (22x), perpetual (22x), evermore (15x), never (13x), time (6x), ancient (5x), world (4x), always (3x), alway (2x), long (2x), more (2x), never (with H408) (2x), misc (6x). |
Het woord owlam komt van een werkwoord dat verzegelen, verbergen, verborgen worden, verzegeld zijn, geheim zijn betekent. Het gaat over perioden die nog verborgen zijn omdat het over de toekomst gaat of uit een ver verleden. En ook als we terugkijken moeten we zoeken hoe die tijd ook al weer was.
Hier citaten van de eerste vijf keer dat het woord owlam in het boek Genesis voorkomt.
Genesis 3:22. Toen dacht God, de HEER: Nu is de mens aan ons gelijk geworden, nu heeft hij kennis van goed en kwaad. Nu wil ik voorkomen dat hij ook vruchten van de levensboom plukt, want als hij die zou eten, zou hij eeuwig leven.
Genesis 6:3-4. Toen dacht de HEER: Mijn levensgeest mag niet voor altijd in de mens blijven, hij is immers niets dan vlees; hij mag niet langer dan honderdtwintig jaar leven. In die tijd en ook daarna nog, zolang de zonen van de goden gemeenschap hadden met de dochters van de mensen en kinderen bij hen kregen, leefden de giganten op aarde. Dat zijn de befaamde helden uit het verre verleden.
Genesis 9:12-13. En dit,’ zei God, ‘zal voor alle komende generaties het teken zijn van het verbond tussen Mij en jullie en alle levende wezens bij jullie: Ik plaats mijn boog in de wolken; die zal het teken zijn van het verbond tussen Mij en de aarde
Genesis 9:16. Als Ik de boog in de wolken zie verschijnen, zal Ik denken aan het eeuwigdurende verbond tussen God en al wat op aarde leeft.
Jesaja 46:9. Denk terug aan wat eertijds is gebeurd.
Opmerking: dit gaat om een vorige lange periode. Zou vanuit de tijd van Jesaja om een tijd van de aartsvaders kunnen gaan.
‘Owlam we’ad ‘owlam
Dit is een soort meevoud. Als owlam een oneindig lange tijd zou zijn, is er geen meervoud mogelijk. Oneindig lang in het enkelvoud is al maximaal lang. In het Engels is dit dikwijls vertaald met ‘for ever and ever’.
Deze uitdrukking komt negen keer voor. Hier wordt een bijzonder lange periode bedoeld. Hieronder de citaten van alle teksten. Met twee keer een vermelding van de Hebreeuwse woorden tussen haakjes.
1 Kronieken 16:36. Geprezen zij de HEER, de God van Israël, van eeuwigheid tot eeuwigheid. (ha-‘owlam we’ad ha’owlam).
1 Kronieken 29:10. Toen loofde David de HEER, ten aanhoren van de hele gemeenschap. Hij zei: ‘Geprezen bent U, HEER, God van onze voorvader Israël, voor altijd en eeuwig.
Nehemia 9:5. De Levieten Jesua, Kadmiël, Bani, Chasabneja, Serebja, Hodia, Sebanja en Petachja zeiden: ‘Sta op, prijs de HEER, uw God, voor eeuwig en altijd: “Moge uw luisterrijke naam, die verheven is boven alle lof en roem, geprezen zijn.
Psalm 41:14. Geprezen zij de HEER, de God van Israël, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen, amen.
Opmerking: dit is het laatste vers van de Psalm.
Psalm 90:1-2. Een gebed van Mozes, de godsman. Heer, U bent ons een toevlucht geweest van geslacht op geslacht. Nog voor de bergen waren geboren, voor U aarde en land had gebaard –U bent, o God, van eeuwigheid tot eeuwigheid.
Psalm 103:17-18. Maar de HEER is trouw aan wie hem vrezen, van eeuwigheid tot eeuwigheid. (me’owlam we’ad owlam) Hij doet recht aan de kinderen en kleinkinderen van wie zich houdt aan zijn verbond en naar zijn geboden leeft.
Psalm 106:48. Geprezen zij de HEER, de God van Israël, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Laat het hele volk antwoorden: ‘Amen!’ Halleluja!
Opmerking: dit is het laatste vers van de Psalm.
Jeremia 7:5-7. Als jullie je leven werkelijk beteren, als jullie elkaar rechtvaardig behandelen, vreemdelingen, wezen en weduwen niet onderdrukken, in dit land geen onschuldig bloed vergieten en niet achter andere goden aan lopen, jullie onheil tegemoet, dan mogen jullie hier blijven wonen, in het land dat Ik jullie voorouders gegeven heb, voor altijd en eeuwig.
Jeremia 25:5. Ze zeiden: “Geef je verdorven levenswandel op en breek met je kwalijke praktijken. Dan mogen jullie in het land blijven wonen dat de HEER jullie en je voorouders gegeven heeft, voor altijd en eeuwig.
Opmerking: dit is wat de profeten van God tegen het volk zeiden.
Wat kunnen we van deze teksten leren?
Deze teksten zijn alleen te begrijpen als owlam een tijdperk is. De HEER zij geprezen van het ene tijdperk tot en met het volgende tijdperk.
Et, tijd
Dit zijn de gegevens van het Hebreeuwse woord ‘et’
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | עֵת `eth | Zelfstandig naamwoord vrouwelijk | H6256 | Tijd. Komt 296 keer voor in 258 verzen. KJV: time (257x), season (16x), when (7x), always (4x), eveningtide (with H6153) (2x), miscellaneous (10x). |
Het woord tijd komt voor het eerst voor in het boek Genesis.
Genesis 8:11. En de duif kwam naar hem toe tegen de avond; en zie, er was een afgebroken olijfblad in haar snavel; daaraan merkte Noach dat het water op de aarde afgenomen was. [HSV]
Opmerking: de tijd van de avond is hier vertaalt met ’tegen de avond’.
Nieuwe Testament
In het Nieuwe Testament komen we ook verschillende begrippen voor en van de tijd tegen.
Hemera, uur
Voor de mens is er ook nog een nadere indeling van de tijd gemaakt, namelijk die van een dag in uren. En dat na een groep van zeven dagen, we met een nieuwe groep van zeven dag, een week verdergaan.
Om te beginnen de uren. Voor het bepalen van de uren gebruikte men de stand van de zon. Als de zon opgaat begint men met tellen totdat de zon ondergaat.
De Joden verdeelden de dag in twaalf uren ongeacht de lengte van de dag. De uren hadden dus door het jaar heen een variabele lengte. Zomers waren de uren langer en ’s winters waren de uren korter. Naar de zomer toe “lengden” de uren dus.
Het voordeel van dit omgaan met de uren was dat de gebedstijden keurig verdeeld bleven over de dag. Het derde, het zesde uur en het negende uur waren vastgestelde tijdstippen op een dag. Die tijden kon je schatten door naar de stand van de zon te kijken. Horloges waren er niet.
Soms wordt er in de Bijbel naar deze momenten verwezen. Zo was het het derde uur toen ze Jezus kruisigden. En het zesde uur, tussen de middag dus, toen kwam er duisternis op aarde terwijl Jezus aan het kruis hing (Matteüs 27:45) en op het negende uur stierf Jezus aan het kruis. Op dat moment scheurde ook het voorhangsel in de tempel.
Over het derde, zesde en negende uur kon ik tot nu toe alleen teksten vinden in het Nieuwe Testament. <<zoeken in het Oude Testament>>
Tegenwoordig gebruikt men trouwens in Israël gewoon de tijdsindeling, die we ook in het Westen gebruiken. Een uur is altijd even lang.
Ik las nog ergens: De Joodse dag begint op het moment van zonsondergang. Dit moment varieert door het jaar heen en ligt in Nederland tussen ca. 17.15 en 23.14 uur. De dag heeft 24 uren en 60 minuten per uur. De minuut is niet verdeeld in zestig seconden, maar in achttien chalakiem (delen). Iedere chelek bestaat uit het equivalent van 3 1/3 seconde[i]. <<uitzoeken of dit nog wordt gebruikt, in de synagoge wellicht?>>
Aion, deze eeuwen
Dit zijn de gegevens rond het woord aion.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | αἰών aiōn | Zelfstandig naamwoord mannelijk | G165 | Deze eeuw(en) Komt 128 keer voor in 102 verzen KJV: ever (71x), world (38x), never (with G3364) (with G1519) (with G3588) (6x), evermore (4x), age (2x), eternal (2x), misc (5x). |
| 2. | αἰώνιος aiōnios | Bijvoeglijk naamwoord | G166 | Eeuwig (in de betekenis van eeuwen) Komt 71 keer voor in 61 verzen. KJV: eternal (42x), everlasting (25x), the world began (with G5550) (2x), since the world began (with G5550) (1x), for ever (1x). |
Ad. 1. Aion, deze eeuw.
Het woord aion komt negen keer voor in het evangelie van Matteüs. Hier citaten van al deze verzen.
Matteüs 6:13. En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het kwaad. [Want aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit, in eeuwigheid. Amen.]
Matteüs 12:32. En iedereen die kwaadspreekt van de Mensenzoon zal vergeving ontvangen. Maar wie kwaadspreekt van de heilige Geest zal geen vergeving ontvangen, noch in deze wereld, noch in de komende.
Opmerking: de HSV vertaalt met ‘niet in deze eeuw’.
Matteüs 13:22. En bij wie in de dorens gezaaid is, dat is hij die het Woord hoort; maar de zorgen van deze wereld en de verleiding van de rijkdom verstikken het Woord, en het wordt onvruchtbaar. [HSV]
Matteüs 13:39-40. De vijand die het gezaaid heeft, is de duivel; de oogst is de voleinding van de wereld en de maaiers zijn engelen. Zoals dan het onkruid verzameld en met vuur verbrand wordt, zo zal het ook zijn bij de voleinding van deze wereld.
Matteüs 13:49-50. Zo zal het gaan bij de voltooiing van deze wereld: de engelen zullen eropuit trekken en de kwaadwilligen van de rechtvaardigen scheiden, en ze zullen hen in de vuuroven werpen, waar ze zullen jammeren en knarsetanden.
Matteüs 21:18-19. Toen Hij vroeg in de morgen naar de stad terugkeerde, kreeg Hij honger. Langs de weg zag Hij een vijgenboom staan. Hij liep ernaartoe, maar er zaten alleen maar bladeren aan. Daarop zei Hij tegen de boom: ‘Nooit ofte nimmer zul je meer vrucht dragen!’ Ogenblikkelijk verdorde de vijgenboom.
Matteüs 24:3. Op de Olijfberg ging Hij zitten met zijn leerlingen om zich heen, en nu ze onder elkaar waren vroegen ze: ‘Vertel ons, wanneer zal dat allemaal gebeuren en aan welk teken kunnen we uw komst en de voltooiing van deze wereld herkennen?’
Matteüs 28:19-20. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat Ik jullie opgedragen heb. En houd dit voor ogen: Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.’
Opmerking: in deze tekst en de vorige vertaalt The Passion Bible met ’this age’, deze eeuw. Eeuw zal je waarschijnlijk ruim moeten zien. Hoewel al 20 van onze eeuwen verder leven we denk ik nog steeds in ’this age’
Ad. 2. aiōnios, eeuwig.
Het werkwoord aionios komt zes keer voor in het evangelie van Matteüs. Hier citaten van al deze verzen.
Matteüs 18:8. En als je hand of je voet je ten val brengt, hak hem dan af en werp hem weg: je kunt beter verminkt of kreupel het leven binnengaan dan in het bezit van twee handen of twee voeten in het eeuwige vuur geworpen worden.
Matteüs 19:16. Nu kwam er iemand naar Jezus toe met de vraag: ‘Meester, wat voor goeds moet ik doen om het eeuwige leven te verwerven?’
Matteüs 19:29. En ieder die broers of zussen, vader, moeder of kinderen, akkers of huizen heeft achtergelaten omwille van mijn naam, zal het honderdvoudige ontvangen en deel krijgen aan het eeuwige leven.
Matteüs 25:41. Daarop zal Hij ook de groep aan zijn linkerzijde toespreken: “Jullie zijn vervloekt, verdwijn uit mijn ogen naar het eeuwige vuur dat bestemd is voor de duivel en zijn engelen.
Matteüs 25:46. Hun staat eeuwige bestraffing te wachten, de rechtvaardigen daarentegen het eeuwige leven.
Wat kunnen we van deze teksten leren?
Aan onze Vader horen deze eeuw(en). Matteüs 6:13.
Deze eeuw(en) geven zorgen, laat dat niet het Woord onvruchtbaar maken. Matteüs 13:22
De oogst is de voltooiing van deze eeuw. Matteüs 13:39-40. Onkruid zal worden verzameld en met vuur verbrand.
Er zijn tekens waaraan we weten dat de voltooiing van deze eeuw(en) er aankomt. Matteüs 24:3.
Jezus zal deze eeuw(en) met zijn volgelingen zijn. Matteüs 28:19-20.
Je hebt enerzijds het eeuwige leven, Matteüs 25:46. Matteüs 19:16 en 29
En anderzijds ook de eeuwige bestraffing. Matteüs 18:8. Matteüs 25:41. Matteüs 25:46.
Van de vertaling van ‘aion’ kunnen we leren dat ‘deze eeuw’ een betere vertaling lijkt dan ‘wereld’. Met dank aan The Passion Bible.
Kairos, bestemde tijd
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | καιρός kairos | Zelfstandig naamwoord mannelijk | G2540 | Bestemde tijd. Komt 86 keer voor in 81 verzen KJV: time (64x), season (13x), opportunity (2x), due time (2x), always (with G1722) (with G3956) (2x), not translated (1x), miscellaneous (3x). |
Hier de citaten van alle teksten van het evangelie van Matteüs waar het woord kairos in voorkomt.
Matteüs 8:29. Ze begonnen te schreeuwen en te roepen: ‘Wat hebben wij met Jou te maken, Zoon van God? Ben Je hier gekomen om ons pijn te doen nog voordat de tijd daarvoor is aangebroken?’
Matteüs 11:25. In die tijd zei Jezus ook: ‘Ik loof U, Vader, Heer van hemel en aarde, omdat U deze dingen voor wijzen en verstandigen verborgen hebt gehouden, maar ze aan eenvoudige mensen hebt onthuld.
Matteüs 12:1. In die tijd liep Jezus op sabbat eens door de korenvelden. Zijn leerlingen hadden honger en begonnen aren te plukken en ervan te eten.
Matteüs 13:30. Laat beide samen opgroeien tot aan de oogst, dan zal ik, wanneer het oogsttijd is, tegen de maaiers zeggen: ‘Haal eerst het onkruid weg, bind het in bundels bij elkaar en verbrand het. Breng dan het graan bijeen in mijn schuur.
Opmerking: dit komt uit de gelijkenis van het onkruid.
Matteüs 14:1. In die tijd hoorde ook Herodes, de tetrarch, over Jezus vertellen,
Matteüs 16:3. En ’s ochtends: “Storm op til, want het rood aan de hemel is dreigend.” De aanblik van de hemel weet u wel te duiden, en de tekenen van de tijd niet?
Matteüs 21:34. Tegen de tijd van de druivenoogst stuurde hij zijn knechten naar de wijnbouwers om zijn vruchten in ontvangst te nemen.
Matteüs 21:41. Ze antwoordden: ‘Hij moet die ellendelingen een ellendige dood laten sterven en de wijngaard verpachten aan andere wijnbouwers, die de vruchten wel aan hem afdragen wanneer het daar de tijd voor is.’
Matteüs 24:45. Wie is de betrouwbare en verstandige dienaar die door zijn heer is aangesteld over het huispersoneel om hun op tijd te eten te geven?
Matteüs 26:18. Hij gaf hun de opdracht om naar een zeker persoon in de stad te gaan en hem te zeggen: ‘De meester laat u weten: “Mijn tijd is nabij; Ik wil met mijn leerlingen bij u het pesachmaal gebruiken.”’
Chronos, de kloktijd
Dit zijn de gegevens van het woord chronos.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | χρόνος chronos | Zelfstandig naamwoord mannelijk | G5550 SB5139 | Tijd Komt 53 keer in 53 verzen voor KJV: time (33x), season (4x), while (2x), a while (2x), space (2x), oftentimes (with G4183) (1x), not translated (5x), miscellaneous (4x) |
Hier citaten van alle drie teksten van het evangelie van Matteüs waarin het woord chronos voorkomt.
Matteüs 2:7. Toen riep Herodes de wijzen onopgemerkt bij zich en vroeg hun nauwkeurig naar de tijd dat de ster verschenen was;
8en hij stuurde hen naar Bethlehem en zei: Ga erheen en doe nauwkeurig onderzoek naar dat Kind, en als u Het gevonden hebt, bericht het mij, zodat ook ik kom om Het te aanbidden. [HSV]
Matteüs 2:16.Toen Herodes begreep dat hij door de magiërs misleid was, werd hij verschrikkelijk kwaad, en afgaande op het tijdstip dat hij van de magiërs had gehoord, gaf hij opdracht om in Betlehem en wijde omgeving alle jongetjes van twee jaar en jonger om te brengen.
Matteüs 25:19. Na lange tijd keerde de heer van die dienaren terug en vroeg hun rekenschap.
Andere Bronnen
Ik ken geen boeken die over dit gehele onderwerp gaan. Wel boeken die de onderwerpen kairos en chronos aanstippen.
Overwegingen
Lessen
Hier staan de antwoorden die in het eerste hoofdstuk Studievragen zijn gesteld.
Hebben de tijden als dag en nacht, maanden en jaren en uren en weken een geestelijke betekenis? Zo ja, welke.
Welke geestelijke betekenis hebben die bijzondere tijdafbakeningen?
Het woord kairos duidt op een tijd die is bepaald van hoger hand. Met deze tijd is iets bijzonder aan de hand. Dat geldt ook voor het Hebreeuwse woord ‘mo-ed’.
Zijn de teksten wel goed vertaald in onze vertalingen?
Het woord aion kan beter worden vertaald met ‘deze eeuw(en)’.
Zijn deze onderwerpen wel voldoende bekend in de christelijke wereld?