Studie Verbonden

Het eerste deel van de Bijbel noemen we het Oude Testament. Het is geschreven ver voor het begin van onze jaartelling. Al vanaf het begin biedt God mensen aan om een overeenkomst met Hem aan te gaan. En dat doen ook Noach, Abraham en het volk Israël. In het Oude Testament, wat een ander woord is voor overeenkomst of verbond, wordt daarover geschreven.

Het Oude Testament spreekt ook over een aanbod van een verbond dat nog zal komen. Na de komst van Jezus als mens ontstaat het Nieuwe Testament. Dit tweede deel van de Bijbel dat is in het Grieks geschreven, dat was destijds de internationale taal waarmee je vele volken kon bereiken.

Het nieuwe verbond gaat in werking na de kruisiging en de opstanding uit de dood van Jezus. En vooral na die bijzondere Pinksterdag.

Hieronder staan alle teksten waarin het Griekse woord voor verbond voorkomt.

Hoe wordt over verbonden gesproken.

Er is maar één Hebreeuws en er is ook maar één Grieks woord woord voor verbond. Voor zover ik weet is dat verder bij geen enkel ander onderwerp het geval. Misschien heeft dat ook een diepere betekenis.

Woord Soort
woord
Strong Opmerkingen:
1בְּרִית
bĕriyth
Zelfstandig naamwoord
vrouwelijk
H1285 Verbond.
Komt 284 keer voor in 264 verzen.
KJV: covenant (264x), league (17x), confederacy (1x), confederate (1x), confederate (with H1167) (1x).
2 διαθήκη diathēkē Zelfstandig naamwoord vrouwelijk G1242
SB1103
Verbond of testament.
Komt 33 keer voor in 30 verzen.
KJV: covenant (20x), testament (13x).

De verbonden in oude tijden.

God gaat diverse verbonden aan in het Hebreeuwse deel van de Bijbel. In dit hoofdstuk aandacht voor de diverse verbonden, die er door de tijd zijn geweest.

In het Oude Testament staan 264 verzen waarin het woord verbond voorkomt. Dat zijn er teveel om allemaal te citeren. <<welke keuze maken?>>

Het verbond met Noach

Als eerste het verbond van God met Noach.

Genesis 6:18. Maar met jou zal ik een verbond sluiten. Jij moet de ark in gaan, samen met je zonen, je vrouw en de vrouwen van je zonen.

De tekst vervolgt met allerlei opdrachten, die God Mozes geeft en sluit dan af met deze tekst.
Genesis 6:22. Noach deed dit; hij deed alles zoals God het hem had opgedragen.

In Genesis 7:1-4 gaan de opdrachten verder en sluit af met deze tekst,
Genesis 7:5. Noach deed alles zoals de HEER het hem had opgedragen.

In Genesis 8 gaat de geschiedenis verder. Noach sluit af met een offer aan God in vers 20 waarop God de belofte doet de aarde nooit meer te vervloeken vanwege de mens.

Hieronder is vet gedrukt wat van de mens wordt gevraagd.

Genesis 9: 1-7. Toen zegende God Noach en zijn zonen, hij zei tegen hen: ‘Wees vruchtbaar en word talrijk en bevolk de aarde. De dieren die in het wild leven, de vogels van de hemel, de dieren die op de aardbodem rondkruipen en de vissen van de zee zullen ontzag en angst voor jullie voelen – ze zijn in jullie macht. Alles wat leeft en beweegt zal jullie tot voedsel dienen; dit alles geef ik je, zoals ik je ook de planten heb gegeven. Maar vlees waarin nog leven is, waar nog bloed in zit, mag je niet eten. En ik zal genoegdoening eisen wanneer jullie eigen bloed, waarin je levenskracht schuilt, wordt vergoten; ik eis daarvoor genoegdoening van mens en dier. Van iedereen die zijn medemens doodt, eis ik genoegdoening. Wie bloed van mensen vergiet, diens bloed wordt door mensen vergoten <<?>>, want God heeft de mens als zijn evenbeeld gemaakt. Wees vruchtbaar en word talrijk, bevolk de hele aarde.’

Genesis 9: 8-17. Ook zei God tegen Noach en zijn zonen: ‘Hierbij sluit ik een verbond met jullie en met je nakomelingen, en met alle levende wezens die bij jullie zijn: vogels, vee en wilde dieren, met alles wat uit de ark is gekomen, alle dieren op aarde. Deze belofte doe ik jullie: nooit weer zal alles wat leeft door het water van een vloed worden uitgeroeid, nooit weer zal er een zondvloed komen om de aarde te vernietigen. En dit,’ zei God, ‘zal voor alle komende generaties het teken zijn van het verbond tussen mij en jullie en alle levende wezens bij jullie: ik plaats mijn boog in de wolken; die zal het teken zijn van het verbond tussen mij en de aarde. Wanneer ik wolken samendrijf boven de aarde en in die wolken de boog zichtbaar wordt, zal ik denken aan mijn verbond met jullie en met al wat leeft, en nooit weer zal het water aanzwellen tot een vloed die alles en iedereen vernietigt. Als ik de boog in de wolken zie verschijnen, zal ik denken aan het eeuwigdurende verbond tussen God en al wat op aarde leeft. Dit,’ zei God tegen Noach, ‘is het teken van het verbond dat ik met alle levende wezens op aarde gesloten heb.’

Het verbond houdt in dat God alles wat leeft nooit meer door het water van een vloed zal laten vernietigen.

Het teken van dat verbond is de regenboog. Het is een teken van het verbond tussen ‘mij en de aarde’. Over het teken wordt drie keer in dit gedeelte gesproken. Het is Strong H226.

Alleen in Genesis 17:11 wordt nog een keer over een teken van het verbond gesproken. Een ander teken weliswaar.

Er wordt gezegd dat het een eeuwigdurend, Strong H5769, verbond is.

Het verbond met Abraham

Heel hoofdstuk 17 van het boek Genesis gaat over het verbond dat God met Abraham sluit.

Genesis 17:1-2. Toen Abram negenennegentig jaar was, verscheen de HEER aan hem en zei: ‘Ik ben God, de Ontzagwekkende. Richt je steeds naar mijn wil en leid een onberispelijk leven. Ik wil met jou een verbond aangaan en Ik zal je veel, heel veel nakomelingen geven.’

Genesis 17:3-6. Abram boog zich diep neer en God sprak: ‘Ik doe jou deze belofte: je zult de stamvader worden van een menigte volken. Je zult voortaan niet meer Abram heten maar Abraham, want Ik maak je de vader van vele volken. Ik zal je bijzonder vruchtbaar maken. Er zullen veel volken uit je voortkomen en onder je nazaten zullen koningen zijn.

Genesis 17:7-8. Ik sluit een verbond met jou en met je nakomelingen, met alle komende generaties, een eeuwigdurend verbond: Ik zal jouw God zijn en die van je nakomelingen. Heel Kanaän, het land waar je nu als vreemdeling woont, zal Ik jou en je nakomelingen voor altijd in bezit geven, en Ik zal hun God zijn.’

Genesis 17:9-14. Ook zei God tegen Abraham: ‘Jij moet je houden aan dit verbond met Mij, evenals je nakomelingen, generatie na generatie. Dit is de verplichting die jullie op je moeten nemen: alle mannen en jongens moeten worden besneden. Jullie moeten je voorhuid laten verwijderen; dat zal het teken zijn van het verbond tussen Mij en jullie. In elke generatie opnieuw moet iedereen van het mannelijk geslacht besneden worden wanneer hij acht dagen oud is. Dit geldt niet alleen voor wie tot je eigen volk behoort maar ook voor jullie slaven, of ze nu bij jullie geboren zijn of van vreemdelingen zijn gekocht; iedereen die bij jullie geboren is of door jullie is gekocht, moet worden besneden. Zo zal dit verbond met Mij voorgoed zichtbaar zijn aan jullie lichaam. Een onbesnedene, een mannelijk persoon van wie de voorhuid niet verwijderd is, moet uit de gemeenschap gestoten worden, omdat hij het verbond verbroken heeft.’

Genesis 17:15-16. Verder zei God tegen Abraham: ‘Wat je vrouw Sarai betreft, voortaan moet je haar niet meer Sarai noemen maar Sara. 16Ik zal haar zegenen en jou bij haar een zoon geven. Ik zal haar zo rijk zegenen dat er volken uit haar zullen voortkomen en koningen van haar zullen afstammen.’

Genesis 17:17-20. Abraham boog zich diep neer, maar lachte en dacht: Hoe zou iemand van honderd nog een kind kunnen krijgen? En Sara, zou zij op haar negentigste nog een kind ter wereld kunnen brengen? En hij antwoordde God: ‘Al zou Ismaël maar onder uw bescherming mogen staan.’ Maar God zei: ‘Nee, je vrouw Sara zal je een zoon baren, die je Isaak moet noemen, en met hem zal Ik mijn verbond voortzetten. Het zal een eeuwigdurend verbond zijn, dat ook voor zijn nakomelingen zal gelden. En wat Ismaël betreft, Ik verhoor je: Ik zal hem zegenen, hem vruchtbaar maken en hem veel, heel veel nakomelingen geven. Twaalf stamvorsten zal hij verwekken en er zal een groot volk uit hem voortkomen.

Genesis 17:21-27. Maar mijn verbond zal Ik voortzetten met Isaak, de zoon die Sara je volgend jaar omstreeks deze tijd zal baren.’ Nadat God zo met hem gesproken had, ging Hij bij Abraham vandaan.

Genesis 17:23-27. Nog diezelfde dag besneed Abraham zijn zoon Ismaël, allen die in zijn huis geboren waren en allen die hij gekocht had, kortom al zijn mannelijke huisgenoten, zoals God hem had opgedragen. Abraham was negenennegentig jaar toen hij besneden werd, en zijn zoon Ismaël was dertien. Zo werden op een en dezelfde dag Abraham en zijn zoon Ismaël besneden en ook al Abrahams huisgenoten, zowel zij die in zijn huis geboren waren als zij die van vreemdelingen waren gekocht.

Het boek Exodus verwijst nog twee keer naar de verbonden, die met Abraham zijn gesloten.

Exodus 2:24. God hoorde hun jammerkreten en dacht aan het verbond dat Hij met Abraham, Isaak en Jakob had gesloten.
Exodus 6:4. Ik heb met hen mijn verbond gesloten en Kanaän aan hen beloofd, het land waarin zij als vreemdeling hebben gewoond.
Opmerking: ‘hen is <<>>

Het verbond met het volk Israël

Het verbond met het volk Israël is wel de meest bekende en de meest uitvoerige.

Exodus 19:5. Als je mijn woorden ter harte neemt en je aan het verbond met Mij houdt, zul je een kostbaar bezit voor Mij zijn, kostbaarder dan alle andere volken – want de hele aarde behoort Mij toe.

Het verbond met God moest uniek zijn.
Exodus 23:32. Sluit geen verbond met hen of met hun goden.
Opmerking: een werkwoord ?

Exodus 24:7-8. Vervolgens nam hij het boek van het verbond en las dit aan het volk voor, en zij zeiden: ‘Alles wat de HEER gezegd heeft zullen we ter harte nemen.’ Toen nam Mozes het bloed en besprenkelde daarmee het volk. ‘Met dit bloed,’ zei hij, ‘wordt het verbond bekrachtigd dat de HEER met u heeft gesloten door u al deze geboden te geven.’

Exodus 31:16-18. Generatie na generatie moeten de Israëlieten de sabbat in acht nemen en vieren. Voor Mij en hen is die dag een teken van een eeuwigdurend verbond, want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zevende dag heeft Hij gerust om op adem te komen.’ Nadat de HEER dit alles op de Sinai tegen Mozes had gezegd, gaf Hij hem de twee platen van het verbond, de stenen platen, door Gods vinger beschreven.

Exodus 34:10-15. De HEER antwoordde: ‘Ik wil een verbond sluiten. Voor de ogen van heel je volk zal Ik zulke wonderbaarlijke daden verrichten als er onder geen enkel volk op aarde ooit verricht zijn, en het hele volk dat bij jou is, zal zien welke ontzagwekkende dingen Ik, de HEER, voor jou zal doen. Jullie moeten je houden aan de geboden die Ik je vandaag geef. Ik zal de Amorieten, de Kanaänieten, Hethieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten voor je verdrijven. Wacht je ervoor een verbond te sluiten met de inwoners van het land waarheen je op weg bent, want dat zou jullie ondergang zijn. Breek hun altaren af, verbrijzel hun gewijde stenen en hak hun Asjerapalen om, want jullie mogen niet voor een andere god neerknielen. De HEER, de Afgunstige, duldt geen ontrouw. Sluit geen verbond met de inwoners van dat land, want wanneer die zich met hun goden afgeven en offers aan hen brengen, zouden ze jullie uitnodigen om aan hun offermaaltijden deel te nemen.

Leviticus,

Leviticus 2:13. Aan elk graanoffer moet zout worden toegevoegd: het zout, als teken voor het verbond met jullie God, mag bij het graanoffer niet ontbreken. Ook aan de andere offers moet zout worden toegevoegd.
Opmerking: zout als teken voor het verbond.

Leviticus 26:15. … als je mijn bepalingen naast je neerlegt en mijn regels minacht, als je door mijn geboden niet na te leven het verbond met Mij verbreekt, …
Opmerking: je verbreekt het verbond door als je de …. niet naleeft.

Leviticus 26:25. Ik zal jullie met het zwaard treffen om de schending van het verbond te wreken. Wanneer jullie je dan in de steden verschansen, zal Ik de pest op je loslaten, zodat je aan je vijand overgeleverd bent.
Opmerking: dat wat er dan gebeurt, God wreekt het verbond.

Leviticus 26:40-42. Wanneer zij echter hun zonden en die van hun voorouders openlijk uitspreken, namelijk dat ze Mij ontrouw zijn geweest en bovendien tegen Mij in zijn gegaan – juist daarom zal Ik van mijn kant tegen hen ingaan en hen verdrijven naar het land van hun vijanden –, wanneer ze dus hun koppigheid laten varen en zich verootmoedigen en voor hun schuld boeten, dan zal Ik weer denken aan mijn verbond met Jakob en aan mijn verbond met Isaak en met Abraham, en dan zal Ik ook weer denken aan mijn land.
Opmerking 1: openlijk zonden noemen en ontrouw uitspreken en koppigheid laten varen, dan denkt God weer aan het verbond.
Opmerking 2: hier wordt het verbond genoemd als die van de aartsvaders.

Leviticus 26:44-45. Maar zelfs terwijl ze in het land van hun vijanden verblijven, zal Ik hen niet verwerpen en hen niet uit afkeer aan de vernietiging prijsgeven. Ik zal mijn verbond met hen niet verbreken, want Ik ben de HEER , hun God. Ik zal denken aan het verbond dat Ik sloot met hun voorouders, die Ik voor de ogen van alle volken uit Egypte heb weggeleid om hun God te zijn. Ik ben de HEER .”’

Numeri

Numeri 18:19. Van alle heilige gaven die de Israëlieten aan de HEER brengen, geef Ik jou, je zonen en je dochters voor altijd een vast deel. Voor de HEER geldt dit als een eeuwigdurend, met zout bekrachtigd verbond met jou en je nakomelingen.’
Opmerking:

Deuteronomium

Deuteronomium 4:13. Hij maakte u de regels van het verbond bekend, de tien geboden. Hij schreef ze op twee stenen platen en eiste dat u zich eraan zou houden.
Opmerking: de regels van het verbond zijn met name de tien geboden. <<of woorden?>>

Deuteronomium 5:2-3. De HEER , onze God, heeft bij de Horeb een verbond met ons gesloten. Niet met onze voorouders heeft Hij dit verbond gesloten, maar met ons, zoals wij hier nu levend en wel bij elkaar zijn.

Deuteronomium 17:2. Wanneer zich in een van de steden die de HEER , uw God, u zal geven, iemand bevindt, man of vrouw, die doet wat slecht is in de ogen van de HEER door de regels van het verbond te overtreden, ..
Opmerking: het gaat hier over iemand van het volk, die zich niet houdt aan de regels van het verbond.

Deuteronomium 28:69. Met deze woorden heeft de HEER Mozes in Moab een verbond laten sluiten met het volk van Israël, als aanvulling op het verbond dat Hij bij de Horeb met hen gesloten had.
Opmerking: er kwam nog een aanvulling op het verbond.

Deuteronomium 29:13-14. Niet alleen met u, die hier nu ten overstaan van de HEER , onze God, bijeen bent, sluit ik dit verbond, maar ook met degenen die er nu nog niet bij zijn.

Deuteronomium 29:20. De HEER zal hem afzonderen van de stammen van Israël en hem voor het ongeluk bestemmen overeenkomstig de vervloekingen van het verbond dat in dit wetboek is opgetekend.

Jozua

Jozua 7:11. Israël heeft gezondigd. Ze hebben het gewaagd de regels van het verbond te overtreden die Ik hun gegeven heb. Ze hebben zich vergrepen aan de goederen waarop mijn ban rustte. Ze hebben die gestolen, en ook nog eens geprobeerd dat te verdoezelen door ze tussen hun eigen bezittingen te verbergen.

Jozua 7:15. Dan moet degene die wordt aangewezen als de schuldige, verbrand worden, hij en al de zijnen, want hij heeft het verbond met de HEER geschonden. Wat hij gedaan heeft is voor het volk van Israël een schanddaad.”’

2 Samuel 23:5. Zo, met Gods hulp, is ook mijn koningshuis, want een eeuwig verbond heeft Hij met mij gesloten, nauwkeurig opgesteld en onverbrekelijk. Op zijn hulp kan ik me verlaten, wat mij dierbaar is laat Hij gedijen.

1 Koningen 8:23. … en zei: ‘ HEER , God van Israël, er is geen god zoals U, noch boven in de hemel, noch beneden op de aarde. U houdt u aan het verbond en blijft trouw aan uw dienaren die U met heel hun hart toegewijd zijn.

1 Koningen 19:10. Elia antwoordde: ‘Ik heb me met volle overgave ingezet voor de HEER , de God van de hemelse machten, maar de Israëlieten hebben uw verbond met hen naast zich neergelegd, uw altaren verwoest en uw profeten gedood. Ik ben als enige overgebleven, en nu hebben ze het ook op mijn leven voorzien.’

2 Koningen 23:3. Staande op het podium bekrachtigde hij ten overstaan van de HEER het verbond. Hij beloofde dat ze de HEER zouden volgen en zich geheel en al zouden houden aan zijn geboden, voorschriften en bepalingen, om zo het verbond dat in deze boekrol was vastgelegd met hart en ziel na te leven. Heel het volk trad toe tot dit verbond.

2 Koningen 23:21. … beval de koning het volk: ‘Vier Pesach ter ere van de HEER , uw God, zoals het hier in het boek van het verbond beschreven staat.’

2 Kronieken 13:5. U zou toch moeten weten dat de HEER , de God van Israël, het koningschap over Israël voor eeuwig aan David en zijn nakomelingen heeft gegeven, in een met zout bekrachtigd verbond.

2 Kronieken 21:7. maar toch wilde de HEER het koningshuis van David niet vernietigen, omwille van het verbond dat Hij met David had gesloten, aan wie Hij had beloofd dat Hij het licht van zijn koningshuis voor altijd zou laten branden.

2 Kronieken 29:10. Welnu, ik heb me voorgenomen het verbond met de HEER , de God van Israël, te bekrachtigen, opdat Hij zijn brandende toorn tegen ons laat varen.

2 Kronieken 34:31-32. Staande op zijn vaste plaats bekrachtigde hij ten overstaan van de HEER het verbond. Hij beloofde dat hij de HEER zou volgen en zich geheel en al zou houden aan zijn geboden, voorschriften en bepalingen, om zo het verbond dat in deze boekrol was vastgelegd met hart en ziel na te leven. Hij liet allen uit Jeruzalem en Benjamin toetreden tot dit verbond. Van toen af aan hielden de inwoners van Jeruzalem zich weer aan het verbond met God, de God van hun voorouders.

Eerst waren er de twee stenen platen met de tien geboden. Daarna werd de opdracht gegeven om een ark te maken, zie Exodus 25:10. Een ark van het verbond, zie volgend hoofdstuk.

De twee stenen platen met de tien geboden.

God schrijft in bijzijn van Mozes, boven op de berg, de tien geboden op twee stenen platen.

Woord Soort
woord
Strong Opmerkingen:
לוּחַ luwachCombinatieH3871Platen.
Drie keer de platen van het verbond. Drie keer de platen van het getuigenis.
KJV: the tables of the covenant (3x), the tables of the testimony (3x)
אָרוֹן  
בְּרִית ‘arown
bĕriyth
CombinatieH1285
H727
Ark, kist van het verbond
De combinatie komt in 42 teksten voor.
KJV: the ark of the covenant (43x)

Er wordt zo’n twintig keer over deze platen gesproken. Drie keer worden deze platen de platen van het getuigenis genoemd en drie keer worden deze platen de platen van het verbond genoemd.

Dit is de eerste tekst waar het over de stenen platen gaat.
Exodus 24:12. De HEER zei tegen ​Mozes: ‘Kom naar mij toe, de berg op, en wacht daar; dan zal ik je de stenen platen geven waarop ik de wetten en geboden heb geschreven om het volk te onderrichten.’

Hier de teksten waar over de platen van het getuigenis, eduth, wordt gesproken.
Exodus 31:18. En toen de HEERE geëindigd had met hem te spreken op de berg Sinaï, gaf Hij Mozes de twee tafelen van de getuigenis, tafelen van steen, beschreven met de vinger van God.

Exodus 32:15. Mozes​ keerde zich om en ging de berg af. De twee platen met de verbondstekst droeg hij bij zich. Aan beide kanten waren ze beschreven, aan de voorkant en aan de achterkant. De platen waren Gods eigen werk en het schrift dat erin gegrift was, was Gods eigen schrift.

Opmerking: Hier staat in het Hebreeuws de platen van het getuigenis.

Exodus 32:19. Dichter bij het kamp gekomen, zag hij het ​stierenbeeld​ en het gedans. Woedend smeet hij de platen aan de voet van de berg aan stukken.

Exodus 34:1. De HEER zei tegen ​Mozes: ‘Hak twee stenen platen uit, gelijk aan de vorige. Dan zal ik op die platen de geboden schrijven die ook op de eerste stonden, die jij stukgegooid hebt.
Exodus 34:4. Mozes​ hakte twee stenen platen uit, net als de vorige, en ’s morgens ging hij in alle vroegte de ​Sinai​ op, zoals de HEER hem had opgedragen. De twee stenen platen droeg hij bij zich.

Exodus 34:27-29. De HEER zei tegen Mozes: ‘Stel deze geboden op schrift, want op grond van deze geboden sluit ik met jou en de Israëlieten een verbond.’ Veertig dagen en veertig nachten bleef Mozes daar bij de HEER, zonder te eten of te drinken. En hij schreef de tekst van het verbond, de tien geboden, op de platen. Mozes daalde de Sinai af, met de twee platen van het verbond bij zich. Hij wist niet dat zijn gezicht glansde doordat hij met de HEER had gesproken.

Opmerking: in de laatste tekst vertaalt de NBV met platen van het verbond. In het Hebreeuws staat ook hier platen van het getuigenis (eduwth).

De twee tafelen van de getuigenis, getuigen van de tekst van het verbond.

In Deuteronomium 9 worden de platen, de platen van het verbond genoemd.

Deuteronomium 9:9. Ik (Mozes) was de berg opgegaan om de stenen platen van het ​verbond​ dat de HEER met u gesloten had, in ontvangst te nemen. Veertig dagen en nachten bleef ik op de berg, zonder iets te eten of te drinken; daarna overhandigde de HEER mij twee stenen platen, met Gods vinger beschreven. Op die platen stonden alle geboden die de HEER u vanuit het vuur had bekendgemaakt, toen u bij de berg bijeengekomen was. Na veertig dagen en nachten gaf hij mij de twee stenen platen van het ​verbond,
Deuteronomium 9:15 Toen ging ik terug; ik daalde de berg af, die in vuur en vlam stond, en de twee platen van het ​verbond​ droeg ik met beide handen.

In drie tekst, twee in Spreuken en eenmaal in Jeremia wordt nog gesproken over de tafel van je hart. Zoals God wat leefde in zijn hart op de platen had geschreven. Zo kunnen wij ook op de tafel van ons hart schrijven.

De ark van het verbond

In Exodus 25 geeft God de opdracht om een ark te maken.

Exodus 25: 8-16 . De Israëlieten moeten een ​heiligdom​ voor mij maken, zodat ik te midden van hen kan wonen. Ik zal je een ontwerp laten zien van de ​tabernakel​ en van alle voorwerpen die bij deze ​tent​ horen; houd je daar nauwkeurig aan. Laat van acaciahout een ​ark​ maken, een ​kist​ van twee-en-een-halve ​el​ lang, anderhalve ​el​ breed en anderhalve ​el​ hoog. Overtrek die met zuiver goud, zowel vanbinnen als vanbuiten; aan de bovenkant moet je rondom een gouden sierlijst aanbrengen. Giet vier gouden ringen en bevestig ze aan de vier poten: twee ringen aan elke kant van de ​ark. Maak draagbomen van acaciahout, verguld ze en steek ze door de ringen aan weerszijden; zo kan de ​ark​ gedragen worden. De draagbomen moeten in de ringen blijven, ze mogen er niet uit gehaald worden. In de ​ark​ moet je de verbondstekst leggen die ik je zal geven. [je moet het getuigenis, ha-eduth, in de ark leggen, dat waren de twee stenen platen]

Later werd de ark de ark van het verbond genoemd. Hier de eerste drie teksten van de 42 waarin het begrip ark van het verbond voorkomt.
Numeri 10:33. Nadat ze bij de berg van de HEER vandaan gegaan waren, trokken ze drie dagen verder. De ark van het verbond met de HEER ging voor hen uit om een rustplaats voor hen te zoeken.

Numeri 14:44. Toch waren ze zo overmoedig om de bergen in te trekken, hoewel Mozes en de ark van het verbond met de HEER in het kamp bleven.

Deuteronomium 10:8. In die tijd wees de HEER de stam Levi aan om de ark van het verbond met de HEER te dragen, om voor hem dienst te doen en in zijn naam de zegen uit te spreken. Zo is het tot op de dag van vandaag.

Deuteronomium 31:9-13. Mozes stelde zijn hele onderricht op schrift en gaf de boekrol aan de Levitische priesters, die de ark van het verbond met de HEER moesten dragen, en aan de oudsten van Israël. Hij droeg hun daarbij het volgende op: ‘Lees deze voorschriften elk zevende jaar, het jaar van de kwijtschelding, tijdens het Loofhuttenfeest voor aan alle Israëlieten. Want dan komt heel Israël naar de plaats die de HEER uitkiest, om daar voor hem te verschijnen. Roep dan het volk bijeen, met inbegrip van de vrouwen en ​kinderen​ en de ​vreemdelingen​ die bij u in de stad wonen. Laat iedereen naar de voorlezing luisteren en zo leren ​ontzag​ te tonen voor de HEER, uw God, en de wetten waarin u onderwezen bent, strikt na te leven. Ook hun ​kinderen, die nog van niets weten, moeten luisteren en leren om ​ontzag​ te tonen voor de HEER, uw God, al de tijd dat u aan de overkant van de ​Jordaan​ leeft in het land dat u in bezit zult nemen.’

Deuteronomium 31:24-29. Toen ​Mozes​ alle bepalingen van de wet op schrift had gesteld, gaf hij de ​Levieten​ die de ​ark​ van het ​verbond​ met de HEER moesten dragen de volgende opdracht: ‘Leg dit wetboek naast de ​ark​ van het ​verbond​ met de HEER, uw God; het moet daar blijven om tegen dit volk te getuigen. Want, Israël, ik weet hoe ​opstandig​ en onhandelbaar u bent: tijdens mijn leven hebt u zich al steeds tegen de HEER verzet, hoe zal het dan niet gaan na mijn dood! Roep alle ​oudsten​ van uw ​stammen​ bijeen, evenals uw ​schrijvers, dan zal ik hun mijn waarschuwing laten horen, en daarbij hemel en aarde als getuigen oproepen. Want ik weet dat u zich na mijn dood zult gaan misdragen en zult afwijken van de weg die ik u gewezen heb. Daarom zal ellende uiteindelijk uw deel zijn, want u zult doen wat slecht is in de ogen van de HEER: hem tergen met uw zelfgemaakte ​goden.’

Hoe kijkt de nieuwe tijd naar oude verbonden

Er wordt in de nieuwe tijd over de oude verbonden gesproken. Eenmaal in de evangeliën zelfs.

De eerste keer in het leven van Jezus dat het woord ‘verbond’ valt is bij de lofzang van Zacharias. Zacharias verwijst naar het verbond dat God met Abraham had gesloten.

Lucas 1:72-75. Zo toont hij zich barmhartig jegens onze voorouders en herinnert hij zich zijn heilig verbond: de eed die hij gezworen had aan ​Abraham, onze vader, dat wij, ontkomen aan onze vijanden, hem zonder angst zouden dienen, toegewijd en oprecht, altijd levend in zijn nabijheid.
Opmerking: <<verwijzing nog toevoegen>>

Daarna zijn er twee teksten in het boek Handelingen over het verbond. Ook deze verwijzen naar het verbond dat met Abraham is gesloten.

Handelingen 3:25. U bent de erfgenamen van de profeten; met uw voorouders heeft God zijn verbond gesloten toen hij tegen Abraham zei: “In jouw nageslacht zullen alle volken op aarde gezegend worden.” Handelingen 7:8. God sloot met Abraham het verbond van de besnijdenis, en daarom besneed Abraham zijn zoon Isaak, acht dagen na diens geboorte, en Isaak deed hetzelfde met Jakob, en Jakob met de twaalf stamvaders.
Opmerking: <<verwijzingen nog toevoegen>>

Ook deze tekst verwijst naar verbonden, die in het verleden tussen God en Israël gesloten.
Romeinen 9:1-5. Omdat ik één ben met ​Christus​ spreek ik de waarheid, en mijn geweten, geleid door de ​heilige​ Geest, is mijn getuige dat ik niet lieg: ik ben diepbedroefd en word voortdurend door verdriet gekweld. Omwille van mijn volksgenoten, de broeders en zusters met wie ik mijn afkomst deel, zou ik bijna ​bidden​ zelf vervloekt te worden en van ​Christus​ gescheiden te zijn; omwille van hen, de Israëlieten, die God als zijn ​kinderen​ heeft aangenomen en aan wie hij zijn nabijheid, de verbonden, de wet, de tempeldienst en de beloften heeft geschonken; omwille van het volk dat van de aartsvaders afstamt en waaruit ​Christus​ is voortgekomen. God, die boven alles verheven is, zij geprezen tot in eeuwigheid. ​Amen.

En dan hier nog een bijzondere gedachte.
Romeinen 11:25-27. Er is, broeders en zusters, een goddelijk geheim dat ik u niet wil onthouden, omdat ik wil voorkomen dat u op uw eigen inzicht afgaat. Slechts een deel van Israël werd onbuigzaam, en dat alleen tot het moment dat alle heidenen zijn toegetreden. Dan zal heel Israël worden gered, zoals ook geschreven staat: ‘De redder zal uit Sion komen, en wentelt dan de schuld af van Jakobs nageslacht. Dit is mijn verbond met hen, wanneer ik hun zonden wegneem.’
Opmerking: dit is niet een verwijzing naar een bekend verbond lijkt mij, dit is een nog onbekend verbond. <<wat zeggen anderen hierover?>>

2 Korintiërs 3:14. Hun denken verstarde, en dezelfde sluier ligt tot op de dag van vandaag over het oude verbond wanneer het voorgelezen wordt. Hij wordt alleen in Christus weggenomen.

Galaten 3:15-17. Broeders en zusters, ik geef u het voorbeeld van een rechtsgeldig testament, een testament dat door een mens bekrachtigd is. Niemand kan zo’n testament ongeldig verklaren of er iets aan toevoegen. Nu gaf God zijn beloften aan ​Abraham​ en zijn nakomeling. Let wel, er staat niet ‘nakomelingen’, alsof het velen betreft, maar het gaat om één: ‘je nakomeling’ – en die nakomeling is ​Christus. Ik bedoel dit: de wet, die vierhonderddertig jaar na de belofte werd gegeven, maakt het testament dat door God bekrachtigd is niet ongeldig. De wet kan de belofte nooit ontkrachten. [in vers 15 staat eenmaal het woord diateke. HSV: 15Broeders, ik spreek op menselijke wijze: Zelfs een ​verbond​ van mensen dat rechtsgeldig is geworden, stelt niemand terzijde of voegt daar iets aan toe.]

Galaten 4:22-25. Want er staat geschreven dat ​Abraham​ twee zonen had, een van de ​slavin, en een van de vrije. Maar hij die van de ​slavin​ was, is naar het vlees geboren, hij echter die van de vrije was, door de belofte. Deze dingen hebben een zinnebeeldige betekenis; want deze vrouwen zijn de twee verbonden: het ene, dat van de berg Sinaï, dat kinderen voortbrengt voor de slavernij, dat is ​Hagar. Want deze ​Hagar​ is de berg Sinaï in Arabië, en komt overeen met het huidige ​Jeruzalem, dat met haar ​kinderen​ in slavernij is. Maar het ​Jeruzalem​ dat boven is, is vrij, en dat is de moeder van ons allen.

Efeziërs 2:12. … dat u in die tijd zonder ​Christus​ was, vervreemd van het burgerschap van Israël en ​vreemdelingen​ wat betreft de verbonden van de belofte. U had geen hoop en was zonder God in de wereld. [HSV. Gaat over de vroegere situatie van de volken]

Het nieuwe verbond

Het nieuwe verbond is niet in de plaats gekomen van de vroegere verbonden maar een aanvulling daar op. Vandaar dat het goed is om ook de oudere verbonden te bestuderen.

Als je de oudere verbonden bestudeert, dan merk je dat die in ieder geval voor een deel nog gewoon geldig zijn. Denk maar aan de regenboog uit het verbond met Noach. Dat is nog steeds een teken van trouw.

Of denk die nog steeds grotere groep mensen, inmiddels miljarden mensen, die afstammelingen van Abraham zijn. Sommige door familie banden, de meesten vanwege hun geloof. Het is niet voor niets dat de akkoorden in het Midden Oosten de Abraham akkoorden worden genoemd.

Of denk aan de tien geboden. Alle landen, die deze kern van het verbond met God overnemen in de wetgeving en de praktijk zijn landen met welvaart en welzijn.

Het nieuwe testament in de Bijbel, is de verzameling boeken en brieven van het nieuwe verbond. De Hebreeuwse versie van het nieuwe Testament heet dan ook Berit Hadasha: verbond het nieuwe.

Er wordt in het Oude Testament al gesproken over het nieuwe verbond, maar in het Nieuwe Testament wordt duidelijk wat dit nieuwe verbond betekent en daar gaat het nieuwe verbond ook al in werking.

In de evangeliën gaat het maar een enkele keer over het verbond. Het nieuwe verbond krijgt ook pas vorm bij de dood, de opstanding van Jezus en bij de uitstorting van de Heilige Geest op die bijzondere Pinksterdag.

Daarna zijn er drie teksten, die de woorden van de Heer weergeven bij die bijzondere maaltijd.
Matteüs 26:28…. dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten tot vergeving van zonden.
Marcus 14:24. Hij zei tegen hen: ‘Dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen vergoten wordt.
Lucas 22:20. Zo nam hij na de maaltijd ook de beker, en zei: ‘Deze beker, die voor jullie wordt uitgegoten, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt.
Opmerking: het gaat hier over het bloed van het verbond.

1 Korintiërs 11:25. Zo nam hij na de maaltijd ook de beker, en hij zei: ‘Deze beker is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt. Doe dit, telkens als jullie hieruit drinken, om mij te gedenken.’

2 Korintiërs 3:6. Hij heeft ons geschikt gemaakt om het nieuwe verbond te dienen: niet het verbond van een geschreven wet, maar dat van zijn Geest. Want de letter doodt, maar de Geest maakt levend.
Les 1: het nieuwe verbond is er om te dienen.
Les 2: het nieuwe verbond is van de Geest. <<Wat betekent dat>>

Hebreeën 7:22. Daardoor staat Jezus garant voor een veel beter verbond.

Hebreeën 8:6-10. Maar Jezus is dus aangesteld voor een eerbiedwaardiger dienst, in die zin dat hij bemiddelaar is van een beter verbond, dat zijn wettelijke grondslag heeft gekregen in betere beloften. Zou het eerste verbond zonder gebreken zijn geweest, dan zou er geen tweede voor in de plaats hebben hoeven komen. Maar God berispt zijn volk met de woorden: ‘De dag zal komen – spreekt de Heer – dat ik een nieuw verbond zal sluiten met het volk van Israël en met het volk van Juda. Niet een verbond zoals ik dat sloot met hun voorouders toen ik hen bij de hand nam om hen weg te leiden uit Egypte, want aan dat verbond zijn ze niet trouw gebleven. Daarom heb ik mijn handen van hen afgetrokken – spreekt de Heer. Maar dit is het verbond dat ik in de toekomst met het volk van Israël zal sluiten – spreekt de Heer: In hun verstand zal ik mijn wetten leggen en in hun hart zal ik ze neerschrijven. Dan zal ik hun God zijn en zij zullen mijn volk zijn.

Hebreeën 8:13-9:1. Als Hij spreekt van een nieuw verbond, heeft Hij daarmee het eerste voor verouderd verklaard. En wat oud is verklaard en wat veroudert, staat op het punt te verdwijnen. Nu had ook het eerste verbond verordeningen voor de eredienst en het aardse ​heiligdom. [HSV. Het woord verbond staat niet met name in de Grieks tekst, maar wordt wel gesuggereerd]

Het hele hoofdstuk van Hebreeën 9 gaat over het eerste verbond en aan de hand daarvan wat het tweede verbond toevoegt. Hieronder enkele teksten uit deze beschrijving van de handelingen, die werden uitgevoerd.

Hebreeën 9:4. Daar staan het vergulde reukofferaltaar en de ark van het verbond, die langs alle zijden met goud overtrokken is en waarin zich de vergulde kruik met het manna, Aärons staf die gebloeid heeft en de platen met de verbondstekst bevinden.

Hebreeën 9:12. Zo heeft hij een eeuwige verlossing verworven.

Hebreeën 9:14-18. Hoeveel te meer zal dan niet het bloed van ​Christus, die dankzij de eeuwige Geest zichzelf heeft kunnen opdragen als offer zonder smet, ons geweten ​reinigen​ van daden die tot de dood leiden, en het ​heiligen​ voor de dienst aan de levende God? Zo is hij dan bemiddelaar van een nieuw verbond; hij is immers gestorven om ons te verlossen van de overtredingen tegen het eerste verbond. Nu kunnen allen die geroepen zijn het beloofde eeuwige erfdeel ontvangen. Bij een testament is het noodzakelijk dat de dood van de erflater wordt vastgesteld. Een testament is immers pas geldig na overlijden, het heeft geen rechtskracht wanneer de erflater nog leeft. Daarom is ook het eerste ​verbond​ niet zonder bloed ingewijd. [in vers 18 komt het woord verbond niet in het Grieks voor]

Hebreeën 9:19-20. Want nadat ​Mozes​ alle voorschriften van de wet aan heel het volk had voorgelezen, nam hij het bloed van jonge stieren en bokken, water, karmozijnrode wol en ​majoraan, en besprenkelde zowel het ​boek​ zelf als heel het volk, en verklaarde: ‘Dit is het bloed van het verbond dat God aan u heeft opgelegd.’

Hebreeën 10:16. ‘Dit is het verbond dat ik na die tijd met het volk van Israël zal sluiten – spreekt de Heer: In hun hart zal ik mijn wetten leggen, in hun verstand zal ik ze neerschrijven,’

Hebreeën 10:29. Hoeveel zwaarder zal dan de straf niet zijn, denkt u, voor wie de Zoon van God vertrapt, het bloed van het verbond ontheiligt – terwijl hij erdoor geheiligd is – en de Geest van de genade veracht?

Hebreeën 12:24. … voor de bemiddelaar van een nieuw verbond, Jezus, en voor het gesprenkelde bloed dat krachtiger spreekt dan dat van Abel.

Hebreeën 13:20. Moge de God van de vrede, die onze Heer Jezus, de machtige herder van de schapen, door het bloed van het eeuwig verbond uit de wereld van de doden heeft weggeleid,

Openbaring 11:19. Toen ging Gods tempel in de hemel open en verscheen daar de ark van het verbond. Er volgden bliksemschichten, groot geraas, donderslagen, een aardbeving en zware hagel.

Samenvatting


Van diverse verbonden wordt gezegd dat het een eeuwigdurend verbond is. Van twee verbonden is een teken.

Het is een verbond tussen ‘mij en jullie en alle levende wezens bij jullie’

In het Nieuwe testament wordt het zeven keer een nieuw verbond genoemd. Twee keer wordt het ook een beter verbond genoemd. Hebreeën 7:22 en 8:6. Met betere beloften. Hebreeën 8:6. Het is een eeuwen durend verbond. Hebreeën 13:20.

Wat is het nieuwe verbond? De beker, bij de maaltijd van de Heer, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt. Lukas 22. Door het drinken uit de beker nemen we deel aan het nieuwe verbond. 1 Korintiërs 11:25.

Het nieuwe verbond is bewerkt door Jezus, doordat zijn bloed vergoten is. Matteüs 26:28, Marcus 14:24 en Lukas 22:20.

Wat bewerkt het verbond voor ons, wat zijn de beloften?  Vergeving van zonden. Matteüs 26. Zonden wegnemen. Romeinen 11:27. God gaat ons ‘zijn geboden’ in ons hart en ons verstand leggen. Hebreeën 8:10 en 10:16. Het verbond is een verbond van de Geest en de Geest maakt levend. 2 Korintiërs 3:6. Jezus heeft ons een eeuwige verlossing verworven. Hebreeën 9:12. Reinigt ons geweten van daden die tot de dood leiden, en heiligt ons voor de dienst aan de levende God? Hebreeën 9:14. Verlost ons van de overtredingen tegen het eerste verbond. Hebreeën 9:15.

Dat verbond is bekrachtigd door Jezus. Hij is de bemiddelaar van het nieuwe verbond doordat het besprenkeld is met zijn bloed. Hebreeën 12:24.

Het bloed duidt op het sterven. Een testament is pas beschikbaar als iemand is gestorven. Hebreeën 9:15.

Er zijn meer verbonden, die hoop geven. Efeziërs 2. Maar de eerdere verbonden zijn verouderd en staan op het punt te verdwijnen. Hebreeën 8:13.

Voor wie het bloed van het verbond ontheiligd is er een zware straf. Hebreeën 10:29.

Hebreeën 9:4 verwijst naar het eerste verbond met de ark van het verbond. Openbaringen 11:19 geeft het beeld van de ark van het verbond zoals die in Gods tempel in de hemel is.

Niet alleen het eerste en tweede verbond komt aan de orde in het Nieuwe Testament, dat ook Nieuwe Verbond had kunnen heten, maar ook het verbond met Abraham. Lukas 1:72. Dat we met God in zijn nabijheid kunnen leven. Dat lijkt trouwens al op het tweede verbond.

Andere bronnen

Allerlei theologische boeken wijzen er op dat er in de oudheid in het Midden Oosten ook verbonden werden aangegaan. Archeologen hebben bijvoorbeeld verslagen gevonden van Hetitische verbonden die dateren van 1400 – 1200 voor Christus.

Het lijkt me logisch dat dat zo is. Er was in ieder geval al een Hebreeuws woord voor namelijk berith. Dat woord zou er niet geweest zijn als het in die tijd nog een onbekend begrip was.

Ook de vorm van verbonden in die tijd en die van het Oude Testament hebben overeenkomsten. <<>>

Het boek ‘Covenant and Kingdom’ van Mike Breen.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.