Studie Verbonden

Het eerste deel van de Bijbel is in het Hebreeuws geschreven. In de tijd voordat Jezus kwam. Het tweede deel van de Bijbel is in het Grieks geschreven. Na de komst van Jezus op aarde.

In het Hebreeuwse deel van de Bijbel wordt over een verbond geschreven dat nog zal komen. En dat is met Jezus gekomen. Dat wordt het nieuwe verbond of het tweede verbond genoemd.

In het Griekse deel van de Bijbel wordt over dat nieuwe verbond geschreven dat op dat moment ook in de praktijk werkt, maar er wordt ook geschreven over het eerste verbond dat min of meer is vervangen, maar dat nog steeds mooi is om het beter te begrijpen.

1. Dit zijn de woorden, die zijn gebruikt

Er wordt maar één Hebreeuws woord gebruikt voor verbond en er wordt maar één Grieks woord gebruikt. Dat is wel bijzonder omdat dit bij geen enkele onderwerp verder voorkomt. De diepere betekenis daarvan weet ik niet.

Nr. Woord Soort
woord
Strong Opmerkingen:
1. בְּרִית
bĕriyth
Zelfstandig naamwoord
vrouwelijk
H1285 Verbond.
Komt 284 keer voor in 264 verzen.
KJV: covenant (264x), league (17x), confederacy (1x), confederate (1x), confederate (with H1167) (1x).
CombinatieH3871Platen.
Vier keer wordt de platen van het verbond genoemd.
KJV: the tables of the covenant (3x), anders
אָרוֹן  
בְּרִית ‘arown
bĕriyth
CombinatieH1285
H727
Ark, kist van het verbond
De combinatie komt in 42 teksten voor.
KJV: the ark of the covenant (43x)
2.עֵדוּת `eduwthZelfstandig naamwoord
vrouwelijk
H5715Getuigenis.
Komt 59 keer voor in 57 verzen
KJV: testimony (55x), witness (4x).
3. διαθήκη diathēkē Zelfstandig naamwoord vrouwelijk G1242
SB1103
Verbond of testament.
Komt 33 keer voor in 30 verzen. KJV: covenant (20x), testament (13x).

2. Verbond in het Hebreeuwse deel van de Bijbel.

<<moet nog worden aangevuld>>

2.1 De tien geboden van het verbond.

Eerst waren er de twee stenen platen met de tien geboden. Daarna werd de opdracht gegeven om een ark te maken, zie Exodus 25:10. Een ark van het verbond, zie volgend hoofdstuk.

Exodus 24:7-8. Vervolgens nam hij het boek van het verbond en las dit aan het volk voor, en zij zeiden: ‘Alles wat de HEER gezegd heeft zullen we ter harte nemen.’ Toen nam Mozes het bloed en besprenkelde daarmee het volk. ‘Met dit bloed,’ zei hij, ‘wordt het verbond bekrachtigd dat de HEER met u heeft gesloten door u al deze geboden te geven.’

Dit is de eerste tekst waar het over de stenen platen gaat.
Exodus 24:12. De HEER zei tegen ​Mozes: ‘Kom naar mij toe, de berg op, en wacht daar; dan zal ik je de stenen platen geven waarop ik de wetten en geboden heb geschreven om het volk te onderrichten.’

Exodus 31:18. En toen de HEERE geëindigd had met hem te spreken op de berg Sinaï, gaf Hij Mozes de twee tafelen van de getuigenis, tafelen van steen, beschreven met de vinger van God.

Exodus 32:15. Mozes​ keerde zich om en ging de berg af. De twee platen met de verbondstekst droeg hij bij zich. Aan beide kanten waren ze beschreven, aan de voorkant en aan de achterkant. De platen waren Gods eigen werk en het schrift dat erin gegrift was, was Gods eigen schrift.

Exodus 32:19. Dichter bij het kamp gekomen, zag hij het ​stierenbeeld​ en het gedans. Woedend smeet hij de platen aan de voet van de berg aan stukken.

Exodus 34:1. De HEER zei tegen ​Mozes: ‘Hak twee stenen platen uit, gelijk aan de vorige. Dan zal ik op die platen de geboden schrijven die ook op de eerste stonden, die jij stukgegooid hebt.
Exodus 34:4. Mozes​ hakte twee stenen platen uit, net als de vorige, en ’s morgens ging hij in alle vroegte de ​Sinai​ op, zoals de HEER hem had opgedragen. De twee stenen platen droeg hij bij zich.

Exodus 34:27-29. De HEER zei tegen Mozes: ‘Stel deze geboden op schrift, want op grond van deze geboden sluit ik met jou en de Israëlieten een verbond.’ Veertig dagen en veertig nachten bleef Mozes daar bij de HEER, zonder te eten of te drinken. En hij schreef de tekst van het verbond, de tien geboden, op de platen. Mozes daalde de Sinai af, met de twee platen van het verbond bij zich. Hij wist niet dat zijn gezicht glansde doordat hij met de HEER had gesproken.

Deuteronomium 9:9. Ik (Mozes) was de berg opgegaan om de stenen platen van het ​verbond​ dat de HEER met u gesloten had, in ontvangst te nemen. Veertig dagen en nachten bleef ik op de berg, zonder iets te eten of te drinken; daarna overhandigde de HEER mij twee stenen platen, met Gods vinger beschreven. Op die platen stonden alle geboden die de HEER u vanuit het vuur had bekendgemaakt, toen u bij de berg bijeengekomen was. Na veertig dagen en nachten gaf hij mij de twee stenen platen van het ​verbond,
Deuteronomium 9:15 Toen ging ik terug; ik daalde de berg af, die in vuur en vlam stond, en de twee platen van het ​verbond​ droeg ik met beide handen.

2.2 Ark van het verbond

In Exodus 25 geeft God de opdracht om een ark te maken.

Exodus 25: 8-16 . De Israëlieten moeten een ​heiligdom​ voor mij maken, zodat ik te midden van hen kan wonen. Ik zal je een ontwerp laten zien van de ​tabernakel​ en van alle voorwerpen die bij deze ​tent​ horen; houd je daar nauwkeurig aan. Laat van acaciahout een ​ark​ maken, een ​kist​ van twee-en-een-halve ​el​ lang, anderhalve ​el​ breed en anderhalve ​el​ hoog. Overtrek die met zuiver goud, zowel vanbinnen als vanbuiten; aan de bovenkant moet je rondom een gouden sierlijst aanbrengen. Giet vier gouden ringen en bevestig ze aan de vier poten: twee ringen aan elke kant van de ​ark. Maak draagbomen van acaciahout, verguld ze en steek ze door de ringen aan weerszijden; zo kan de ​ark​ gedragen worden. De draagbomen moeten in de ringen blijven, ze mogen er niet uit gehaald worden. In de ​ark​ moet je de verbondstekst leggen die ik je zal geven. [je moet het getuigenis, ha-eduth, in de ark leggen, dat waren de twee stenen platen]

Later werd de ark de ark van het verbond genoemd. Hier de eerste drie teksten van de 42 waarin het begrip ark van het verbond voorkomt.
Numeri 10:33. Nadat ze bij de berg van de HEER vandaan gegaan waren, trokken ze drie dagen verder. De ark van het verbond met de HEER ging voor hen uit om een rustplaats voor hen te zoeken.

Numeri 14:44. Toch waren ze zo overmoedig om de bergen in te trekken, hoewel Mozes en de ark van het verbond met de HEER in het kamp bleven.

Deuteronomium 10:8. In die tijd wees de HEER de stam Levi aan om de ark van het verbond met de HEER te dragen, om voor hem dienst te doen en in zijn naam de zegen uit te spreken. Zo is het tot op de dag van vandaag.

Deuteronomium 31:9-13. Mozes stelde zijn hele onderricht op schrift en gaf de boekrol aan de Levitische priesters, die de ark van het verbond met de HEER moesten dragen, en aan de oudsten van Israël. Hij droeg hun daarbij het volgende op: ‘Lees deze voorschriften elk zevende jaar, het jaar van de kwijtschelding, tijdens het Loofhuttenfeest voor aan alle Israëlieten. Want dan komt heel Israël naar de plaats die de HEER uitkiest, om daar voor hem te verschijnen. Roep dan het volk bijeen, met inbegrip van de vrouwen en ​kinderen​ en de ​vreemdelingen​ die bij u in de stad wonen. Laat iedereen naar de voorlezing luisteren en zo leren ​ontzag​ te tonen voor de HEER, uw God, en de wetten waarin u onderwezen bent, strikt na te leven. Ook hun ​kinderen, die nog van niets weten, moeten luisteren en leren om ​ontzag​ te tonen voor de HEER, uw God, al de tijd dat u aan de overkant van de ​Jordaan​ leeft in het land dat u in bezit zult nemen.’

Deuteronomium 31:24-29. Toen ​Mozes​ alle bepalingen van de wet op schrift had gesteld, gaf hij de ​Levieten​ die de ​ark​ van het ​verbond​ met de HEER moesten dragen de volgende opdracht: ‘Leg dit wetboek naast de ​ark​ van het ​verbond​ met de HEER, uw God; het moet daar blijven om tegen dit volk te getuigen. Want, Israël, ik weet hoe ​opstandig​ en onhandelbaar u bent: tijdens mijn leven hebt u zich al steeds tegen de HEER verzet, hoe zal het dan niet gaan na mijn dood! Roep alle ​oudsten​ van uw ​stammen​ bijeen, evenals uw ​schrijvers, dan zal ik hun mijn waarschuwing laten horen, en daarbij hemel en aarde als getuigen oproepen. Want ik weet dat u zich na mijn dood zult gaan misdragen en zult afwijken van de weg die ik u gewezen heb. Daarom zal ellende uiteindelijk uw deel zijn, want u zult doen wat slecht is in de ogen van de HEER: hem tergen met uw zelfgemaakte ​goden.’

3. Verbond in het Griekse deel van de Bijbel

Hieronder staan alle teksten waarin het Griekse woord voor verbond voorkomt.

De drie eerste teksten gaan over de maaltijd van de Heer.
Matteüs 26:28…. dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten tot vergeving van zonden.
Marcus 14:24. Hij zei tegen hen: ‘Dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen vergoten wordt.
Lucas 22:20. Zo nam hij na de maaltijd ook de beker, en zei: ‘Deze beker, die voor jullie wordt uitgegoten, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt.

Lucas 1:72-75. Zo toont hij zich barmhartig jegens onze voorouders en herinnert hij zich zijn heilig verbond: de eed die hij gezworen had aan ​Abraham, onze vader, dat wij, ontkomen aan onze vijanden, hem zonder angst zouden dienen, toegewijd en oprecht, altijd levend in zijn nabijheid.

Handelingen 3:25. U bent de erfgenamen van de profeten; met uw voorouders heeft God zijn verbond gesloten toen hij tegen Abraham zei: “In jouw nageslacht zullen alle volken op aarde gezegend worden.”

Handelingen 7:8. God sloot met Abraham het verbond van de besnijdenis, en daarom besneed Abraham zijn zoon Isaak, acht dagen na diens geboorte, en Isaak deed hetzelfde met Jakob, en Jakob met de twaalf stamvaders.

Romeinen 9:1-5. Omdat ik één ben met ​Christus​ spreek ik de waarheid, en mijn geweten, geleid door de ​heilige​ Geest, is mijn getuige dat ik niet lieg: ik ben diepbedroefd en word voortdurend door verdriet gekweld. Omwille van mijn volksgenoten, de broeders en zusters met wie ik mijn afkomst deel, zou ik bijna ​bidden​ zelf vervloekt te worden en van ​Christus​ gescheiden te zijn; omwille van hen, de Israëlieten, die God als zijn ​kinderen​ heeft aangenomen en aan wie hij zijn nabijheid, de verbonden, de wet, de tempeldienst en de beloften heeft geschonken; omwille van het volk dat van de aartsvaders afstamt en waaruit ​Christus​ is voortgekomen. God, die boven alles verheven is, zij geprezen tot in eeuwigheid. ​Amen.

Romeinen 11:27. Dit is mijn verbond met hen, wanneer ik hun zonden wegneem.’

1 Korintiërs 11:25. Zo nam hij na de maaltijd ook de beker, en hij zei: ‘Deze beker is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt. Doe dit, telkens als jullie hieruit drinken, om mij te gedenken.’

2 Korintiërs 3:6. Hij heeft ons geschikt gemaakt om het nieuwe verbond te dienen: niet het verbond van een geschreven wet, maar dat van zijn Geest. Want de letter doodt, maar de Geest maakt levend.

2 Korintiërs 3:14. Hun denken verstarde, en dezelfde sluier ligt tot op de dag van vandaag over het oude verbond wanneer het voorgelezen wordt. Hij wordt alleen in Christus weggenomen.

Galaten 3:15-17. Broeders en zusters, ik geef u het voorbeeld van een rechtsgeldig testament, een testament dat door een mens bekrachtigd is. Niemand kan zo’n testament ongeldig verklaren of er iets aan toevoegen. Nu gaf God zijn beloften aan ​Abraham​ en zijn nakomeling. Let wel, er staat niet ‘nakomelingen’, alsof het velen betreft, maar het gaat om één: ‘je nakomeling’ – en die nakomeling is ​Christus. Ik bedoel dit: de wet, die vierhonderddertig jaar na de belofte werd gegeven, maakt het testament dat door God bekrachtigd is niet ongeldig. De wet kan de belofte nooit ontkrachten. [in vers 15 staat eenmaal het woord diateke. HSV: 15Broeders, ik spreek op menselijke wijze: Zelfs een ​verbond​ van mensen dat rechtsgeldig is geworden, stelt niemand terzijde of voegt daar iets aan toe.]

Galaten 4:22-25. Want er staat geschreven dat ​Abraham​ twee zonen had, een van de ​slavin, en een van de vrije. Maar hij die van de ​slavin​ was, is naar het vlees geboren, hij echter die van de vrije was, door de belofte. Deze dingen hebben een zinnebeeldige betekenis; want deze vrouwen zijn de twee verbonden: het ene, dat van de berg Sinaï, dat kinderen voortbrengt voor de slavernij, dat is ​Hagar. Want deze ​Hagar​ is de berg Sinaï in Arabië, en komt overeen met het huidige ​Jeruzalem, dat met haar ​kinderen​ in slavernij is. Maar het ​Jeruzalem​ dat boven is, is vrij, en dat is de moeder van ons allen.

Efeziërs 2:12. … dat u in die tijd zonder ​Christus​ was, vervreemd van het burgerschap van Israël en ​vreemdelingen​ wat betreft de verbonden van de belofte. U had geen hoop en was zonder God in de wereld. [HSV. Gaat over de vroegere situatie van de volken]

Hebreeën 7:22. Daardoor staat Jezus garant voor een veel beter verbond.

Hebreeën 8:6-10. Maar Jezus is dus aangesteld voor een eerbiedwaardiger dienst, in die zin dat hij bemiddelaar is van een beter verbond, dat zijn wettelijke grondslag heeft gekregen in betere beloften. Zou het eerste verbond zonder gebreken zijn geweest, dan zou er geen tweede voor in de plaats hebben hoeven komen. Maar God berispt zijn volk met de woorden: ‘De dag zal komen – spreekt de Heer – dat ik een nieuw verbond zal sluiten met het volk van Israël en met het volk van Juda. Niet een verbond zoals ik dat sloot met hun voorouders toen ik hen bij de hand nam om hen weg te leiden uit Egypte, want aan dat verbond zijn ze niet trouw gebleven. Daarom heb ik mijn handen van hen afgetrokken – spreekt de Heer. Maar dit is het verbond dat ik in de toekomst met het volk van Israël zal sluiten – spreekt de Heer: In hun verstand zal ik mijn wetten leggen en in hun hart zal ik ze neerschrijven. Dan zal ik hun God zijn en zij zullen mijn volk zijn.

Hebreeën 8:13-9:1. Als Hij spreekt van een nieuw verbond, heeft Hij daarmee het eerste voor verouderd verklaard. En wat oud is verklaard en wat veroudert, staat op het punt te verdwijnen. Nu had ook het eerste verbond verordeningen voor de eredienst en het aardse ​heiligdom. [HSV. Het woord verbond staat niet met name in de Grieks tekst, maar wordt wel gesuggereerd]

Het hele hoofdstuk van Hebreeën 9 gaat over het eerste verbond en aan de hand daarvan wat het tweede verbond toevoegt.

Hebreeën 9:4. Daar staan het vergulde reukofferaltaar en de ark van het verbond, die langs alle zijden met goud overtrokken is en waarin zich de vergulde kruik met het manna, Aärons staf die gebloeid heeft en de platen met de verbondstekst bevinden [een deel uit de beschrijving van de handelingen die hoorden bij het eerste verbond]

Hebreeën 9:12. Zo heeft hij een eeuwige verlossing verworven.

Hebreeën 9:14-18. Hoeveel te meer zal dan niet het bloed van ​Christus, die dankzij de eeuwige Geest zichzelf heeft kunnen opdragen als offer zonder smet, ons geweten ​reinigen​ van daden die tot de dood leiden, en het ​heiligen​ voor de dienst aan de levende God? Zo is hij dan bemiddelaar van een nieuw verbond; hij is immers gestorven om ons te verlossen van de overtredingen tegen het eerste verbond. Nu kunnen allen die geroepen zijn het beloofde eeuwige erfdeel ontvangen. Bij een testament is het noodzakelijk dat de dood van de erflater wordt vastgesteld. Een testament is immers pas geldig na overlijden, het heeft geen rechtskracht wanneer de erflater nog leeft. Daarom is ook het eerste ​verbond​ niet zonder bloed ingewijd. [in vers 18 komt het woord verbond niet in het Grieks voor]

Hebreeën 9:19-20. Want nadat ​Mozes​ alle voorschriften van de wet aan heel het volk had voorgelezen, nam hij het bloed van jonge stieren en bokken, water, karmozijnrode wol en ​majoraan, en besprenkelde zowel het ​boek​ zelf als heel het volk, en verklaarde: ‘Dit is het bloed van het verbond dat God aan u heeft opgelegd.’

Hebreeën 10:16. ‘Dit is het verbond dat ik na die tijd met het volk van Israël zal sluiten – spreekt de Heer: In hun hart zal ik mijn wetten leggen, in hun verstand zal ik ze neerschrijven,’

Hebreeën 10:29. Hoeveel zwaarder zal dan de straf niet zijn, denkt u, voor wie de Zoon van God vertrapt, het bloed van het verbond ontheiligt – terwijl hij erdoor geheiligd is – en de Geest van de genade veracht?

Hebreeën 12:24. … voor de bemiddelaar van een nieuw verbond, Jezus, en voor het gesprenkelde bloed dat krachtiger spreekt dan dat van Abel.

Hebreeën 13:20. Moge de God van de vrede, die onze Heer Jezus, de machtige herder van de schapen, door het bloed van het eeuwig verbond uit de wereld van de doden heeft weggeleid,

Openbaring 11:19. Toen ging Gods tempel in de hemel open en verscheen daar de ark van het verbond. Er volgden bliksemschichten, groot geraas, donderslagen, een aardbeving en zware hagel.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
In het Nieuwe testament wordt het zeven keer een nieuw verbond genoemd. Twee keer wordt het ook een beter verbond genoemd. Hebreeën 7:22 en 8:6. Met betere beloften. Hebreeën 8:6. Het is een eeuwen durend verbond. Hebreeën 13:20.

Wat is het nieuwe verbond? De beker, bij de maaltijd van de Heer, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt. Lukas 22. Door het drinken uit de beker nemen we deel aan het nieuwe verbond. 1 Korintiërs 11:25.

Het nieuwe verbond is bewerkt door Jezus, doordat zijn bloed vergoten is. Matteüs 26:28, Marcus 14:24 en Lukas 22:20.

Wat bewerkt het verbond voor ons, wat zijn de beloften?  Vergeving van zonden. Matteüs 26. Zonden wegnemen. Romeinen 11:27. God gaat ons ‘zijn geboden’ in ons hart en ons verstand leggen. Hebreeën 8:10 en 10:16. Het verbond is een verbond van de Geest en de Geest maakt levend. 2 Korintiërs 3:6. Jezus heeft ons een eeuwige verlossing verworven. Hebreeën 9:12. Reinigt ons geweten van daden die tot de dood leiden, en heiligt ons voor de dienst aan de levende God? Hebreeën 9:14. Verlost ons van de overtredingen tegen het eerste verbond. Hebreeën 9:15.

Dat verbond is bekrachtigd door Jezus. Hij is de bemiddelaar van het nieuwe verbond doordat het besprenkeld is met zijn bloed. Hebreeën 12:24.

Het bloed duidt op het sterven. Een testament is pas beschikbaar als iemand is gestorven. Hebreeën 9:15.

Er zijn meer verbonden, die hoop geven. Efeziërs 2. Maar de eerdere verbonden zijn verouderd en staan op het punt te verdwijnen. Hebreeën 8:13.

Voor wie het bloed van het verbond ontheiligd is er een zware straf. Hebreeën 10:29.

Hebreeën 9:4 verwijst naar het eerste verbond met de ark van het verbond. Openbaringen 11:19 geeft het beeld van de ark van het verbond zoals die in Gods tempel in de hemel is.

Niet alleen het eerste en tweede verbond komt aan de orde in het Nieuwe Testament, dat ook Nieuwe Verbond had kunnen heten, maar ook het verbond met Abraham. Lukas 1:72. Dat we met God in zijn nabijheid kunnen leven. Dat lijkt trouwens al op het tweede verbond.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.