Studie Liefhebben

Wat zegt de Bijbel over liefhebben? Best nog veel. Zo’n 500 keer komen woorden voor in de Bijbel, die je met liefhebben of liefde kunt vertalen. Het is de ultieme houding naar God en naar mensen. En bovenal ontdekken we dat God de bron is van liefde. De apostel Johannes formuleert het zo: God is liefde.

Een mooi onderdeel van deze studie is de volmaakte liefde. Daar gaat een apart hoofdstuk over.

Liefde in het Oude Testament

Er is zowel een werkwoord als een zelfstandig naamwoord in het Hebreeuws dat je met liefhebben en liefde kunt vertalen.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1אָהַב
‘ahab
WerkwoordH157Liefhebben.
Komt 208 keer voor in 195 verzen
KJV: love (169x), lover(s) (19x), friend(s) (12x), beloved (5x), liketh (1x), lovely (1x), loving (1x).
2אַהֲבָה ‘ahabahZelfstandig
naamwoord
vrouwelijk
H160Liefde.
Komt 40 keer voor in 37 verzen
KJV: love (40x).

Het werkwoord komt het meest voor in het boek van de Psalmen, 39x en daarna in het boek Spreuken 28x

Het zelfstandig naamwoord komt het meest voor in het boek Hooglied, 11x en daarna in boek Spreuken 5x.

In dit hoofdstuk hebben we die teksten gekozen waarin het gaat om de Heer liefhebben.

Het werkwoord liefhebben

In de torah komt diverse keren het werkwoord liefhebben voor, hieronder staan ze allemaal. Eenmaal komt het zelfstandig naamwoord liefde in de torah voor namelijk in Deuteronomium 7, ook hieronder te vinden.

In het boek Genesis gaat het om Abraham, die zijn zoon Izaak liefheeft. Izaak die zijn vrouw Rebekka liefheeft. En ook zijn zoon Ezau, terwijl Rebekka Jacob liefheeft.

Daarna gaat het over Izaak die een bepaald voedsel liefheeft.

Jacob heeft Rachal lief. Het staat er wel drie keer. Lea hoopte dat Jacob haar ook zou liefhebben. Een Kanaänitische man hield vurig van Dinah de docher van Jacob. Jacob hield het meest van zijn zoon Jozef. En tenslotte gaat het over Jacob, die zijn zoon liefheeft.

Exodus 20:6. … maar als ze Mij liefhebben en doen wat Ik gebied, bewijs Ik mijn trouw tot in het duizendste geslacht.

Deuteronomium 5:10. … maar als ze Mij liefhebben en doen wat Ik gebied, bewijs Ik mijn trouw tot in het duizendste geslacht.

Dit gaat over een slaaf, die aan zijn meester en de vrouw, die ook slaaf is, is gehecht.
Exodus 21:4-6. Als zijn meester hem een vrouw heeft gegeven en zij heeft hem zonen of dochters gebaard, blijven de vrouw en haar kinderen eigendom van de meester en moet de slaaf alleen weggaan. Mocht hij echter te kennen geven dat hij zo aan zijn meester en aan zijn vrouw en kinderen gehecht is dat hij niet als vrij man wil vertrekken, dan moet zijn meester hem naar het heiligdom brengen, hem tegen de deur of de deurpost zetten, en zijn oor met een priem doorboren. Hij blijft dan voorgoed zijn slaaf.

Leviticus 19:18. Blijf geen wraakzucht of wrok koesteren, maar heb je naaste lief als jezelf. Ik ben de HEER.

Leviticus 19:34. Behandel vreemdelingen die bij jullie wonen als geboren Israëlieten. Heb hen lief als jezelf, want jullie zijn zelf vreemdelingen geweest in Egypte. Ik ben de HEER , jullie God.

Deuteronomium 4:37. De HEER heeft uw voorouders liefgehad en hun nageslacht uitgekozen, en Hij zelf heeft u met zijn grote macht uit Egypte bevrijd.

Deuteronomium 6:5. Gij zult de Here, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw kracht. [NBG]

Dit is de enige tekst in de torah waar het zelfstandig naamwoord de liefde staat, de tweede onderstreepte woorden.
Deuteronomium 7:6-10. Want u bent een volk dat aan de HEER, uw God, is gewijd. U bent door hem uitgekozen om, anders dan alle andere volken op aarde, zijn kostbaar bezit te zijn. Het is niet omdat u talrijker was dan de andere volken dat hij u lief kreeg en uitkoos – u was het kleinste van allemaal! Maar omdat hij u liefhad en zich wilde houden aan wat hij uw voorouders onder ede had beloofd, heeft de HEER u met sterke hand bevrijd uit de slavernij, uit de macht van de farao, de koning van Egypte. Besef dus goed: alleen de HEER, uw God, is God en hij houdt woord; hij komt zijn beloften na en is trouw aan ieder die hem liefheeft en die doet wat hij gebiedt, tot in het duizendste geslacht. Maar ieder die hem haat zal daarvoor boeten met zijn leven; de HEER zal hem niet laten begaan, hij laat hem persoonlijk boeten. Neem daarom de geboden, wetten en regels die ik u vandaag voorhoud zorgvuldig in acht.

Opmerking 1: ‘dat hij u lief kreeg’, חָשַׁק, ḥāšaq, Strong H2836. Je zou ook kunnen vertalen dat God vol is van zijn eigen volk, verlangt. Het lijkt mij een romantische woord.
Opmerking 2: ómdat hij u liefhad’, hier staat het zelfstandig naamwoord. Je zou ook kunnen vertalen, ‘omdat hij de liefde voor u kreeg.
Opmerking 3: de HEER kreeg het volk Israël lief en had liefde voor hen.
Opmerking 4: God komt zijn beloften na voor ieder, die Hem liefhebben.

Deuteronomium 7:12-13. Wanneer u zich gehoorzaam houdt aan deze voorschriften zal de HEER, uw God, zich van zijn kant houden aan wat Hij in zijn goedheid uw voorouders onder ede heeft beloofd. Hij zal u zijn liefde betonen, u zegenen en u talrijk maken. Zijn zegen zal rusten op de vrucht van uw schoot en de vrucht van het land – graan, wijn en olie –, op de dracht van uw runderen, schapen en geiten, in het land dat Hij u zal geven, zoals Hij uw voorouders onder ede heeft beloofd.

Deuteronomium 10:12. Nu dan, Israël, wat vraagt de Here, uw God, van u dan de Here, uw God, te vrezen door in al zijn wegen te wandelen; Hem lief te hebben; de Here, uw God, te dienen met uw ganse hart en met uw ganse ziel; de geboden en de inzettingen des Heren, die ik u heden opleg, te onderhouden, opdat het u wèl ga. [NBG]

Deuteronomium 10:15-16 .. alleen aan uw vaderen heeft de Here Zich verbonden en alleen hen heeft Hij liefgehad, en u, hun nakroost, heeft Hij uit alle volken uitverkoren, zoals dit heden het geval is. Besnijdt dan de voorhuid uws harten en weest niet meer hardnekkig. [NBG]
Opmerking: ‘uitverkoren’ lijkt me ook iets van liefde. Het Hebreeuws duidt meer op uitgekozen, dat is wat minder romantisch.

Deuteronomium 10:17-19.Want de HEER, uw God, is de hoogste God en Heer. Hij is de grote, de sterke, de ontzagwekkende God. Hij handelt zonder aanzien des persoons en is onomkoopbaar; Hij verschaft weduwen en wezen recht, bewijst vreemdelingen zijn liefde door hen van voedsel en kleding te voorzien. Ook u moet vreemdelingen met liefde behandelen, want u bent zelf vreemdelingen geweest in Egypte.

Deuteronomium 11:1. Heb daarom de HEER, uw God, lief en houd u aan uw verplichtingen tegenover Hem. Leef zijn wetten, regels en geboden elke dag na.
Deuteronomium 11:11-15. Maar het land aan de overkant is een land met bergen en dalen, dat zijn dorst lest met het water uit de hemel. Het is een land waaraan de HEER, uw God, veel zorg besteedt en waarover Hij waakt, het hele jaar door, van de eerste tot de laatste dag. Als u de geboden gehoorzaamt die ik u vandaag voorhoud, en de HEER, uw God, liefhebt en Hem met hart en ziel dient, belooft de HEER: ‘Ik zal jullie land op de juiste tijd regen geven, in het najaar en in het voorjaar. Je zult je oogst binnenhalen, graan, wijn en olie, en Ik zal groene weiden geven voor je vee. Je zult er volop te eten hebben.’

Deuteronomium 11:22-23. Wanneer u alle geboden die ik u geef zorgvuldig naleeft, en u de HEER, uw God, liefhebt, Hem bent toegedaan en de weg volgt die Hij wijst, dan zal Hij ter wille van u al die volken, die groter en machtiger zijn dan u, verdrijven en hun land aan u in bezit geven.

Deuteronomium 13:1-3. Als in uw midden een profeet opstaat of iemand die dromen heeft, en u een teken of wonder geeft, en dat teken of dat wonder waarvan hij tot u gesproken had, komt en hij zegt: Laten we achter andere goden aan gaan, die u niet kent, en laten we die dienen,
luister dan niet naar de woorden van die profeet of naar hem die die dromen heeft! Want de HEERE, uw God, stelt u dan op de proef om te weten of u de HEERE, uw God, liefhebt met heel uw hart en met heel uw ziel. [HSV]

Dit gaat over een slaaf, die bij zijn meester wil blijven
Deuteronomium 15:15-17. Bedenk dat u zelf slaaf bent geweest in Egypte totdat de HEER, uw God, u bevrijdde. Daarom geef ik u vandaag dit gebod. Maar indien hij niet bij u weg wil, omdat hij het goed bij u heeft en aan u en uw familie gehecht is geraakt, moet u een priem door zijn oor in uw deur steken. Daarmee wordt hij voorgoed uw slaaf. En met een slavin moet u hetzelfde doen.
Opmerking: de NBV en HSV vertalen nu ineens niet met ‘houden van’, merkwaardig.

Deuteronomium 19:8-9. En wanneer de HEER, uw God, uw grondgebied uitbreidt, zoals Hij uw voorouders onder ede heeft beloofd, en u heel het land geeft dat Hij hun heeft toegezegd – als u tenminste alle geboden die ik u vandaag geef strikt naleeft, de HEER, uw God, liefhebt en altijd de weg volgt die Hij wijst –, dan moet u nog drie andere steden aanwijzen.

Deuteronomium 21:15-16. Als iemand twee vrouwen heeft, van wie hij de een meer liefheeft dan de ander, en beiden baren hem een zoon, de minst geliefde vrouw het eerst, dan mag hij, wanneer hij zijn bezit aan zijn zonen vermaakt, de zoon van de vrouw die hij liefheeft niet bevoordelen ten koste van de zoon van de minst geliefde vrouw, die het eerst geboren is.

Deuteronomium 23:4-7. Hetzelfde geldt voor Ammonieten en Moabieten: nooit ofte nimmer zullen ze tot de gemeenschap van de HEER worden toegelaten, omdat ze u op uw tocht uit Egypte niet van voedsel en water hebben voorzien, en omdat ze Bileam, de zoon van Beor, uit Petor in Aram-Naharaïm hebben ingehuurd om u te vervloeken. Maar omdat de HEER, uw God, u liefhad, heeft Hij Bileam geen gehoor geschonken en de vervloeking in een zegening omgezet. Draag dus, zolang u leeft, in geen enkel opzicht bij aan hun voorspoed en geluk.

Deuteronomium 30:6. De HEER, uw God, zal uw hart besnijden en ook dat van uw nakomelingen, zodat u Hem weer met hart en ziel zult liefhebben en in leven zult blijven.

Deuteronomium 30:16-20. Wanneer u zich houdt aan de geboden van de HEER, uw God, zoals ik ze u vandaag heb gegeven, door Hem lief te hebben, door de weg te volgen die Hij wijst, en zijn geboden, wetten en regels in acht te nemen, dan zult u in leven blijven en in aantal toenemen, en dan zal de HEER, uw God, u zegenen in het land dat u in bezit zult nemen. Maar als u Hem de rug toekeert en weigert te luisteren, als u zich ertoe laat verleiden neer te knielen voor andere goden en die te vereren, dan zeg ik u op voorhand dat u te gronde zult gaan. Dan zal u aan de overkant van de Jordaan, in het land dat u in bezit zult nemen, geen lang leven beschoren zijn. Ik roep vandaag hemel en aarde als getuigen op: u staat voor de keuze tussen leven en dood, tussen zegen en vloek. Kies voor het leven, voor uw eigen toekomst en die van uw nakomelingen, door de HEER, uw God, lief te hebben, Hem te gehoorzamen en Hem toegedaan te blijven. Dan zult u lang blijven wonen in het land dat Hij uw voorouders Abraham, Isaak en Jakob onder ede heeft beloofd.’

Liefde tussen de HEER en de mensen

Hierboven gaat het, naast allerlei andere betekenissen, o.a. over de liefde tussen de Heer en de mensen.

Hieronder de teksten, die in de andere boeken van het Oude Testament over dit onderwerp gaat.

De combinatie liefhebben, Strong H157, en JHWH, de HEER, Strong H3068, komt 25 keer voor waarvan 13 keer in de andere boeken van de Bijbel. Hier staan de teksten.

Dit zegt Jozua in zijn afscheidsrede tot de stammen, die aan de Oostkant van de Jordaan gaan wonen.
Jozua 22:5. Maar houd u altijd aan de geboden die hij u in zijn onderricht gegeven heeft: heb de HEER, uw God, lief en volg de weg die Hij u wijst, leef zijn geboden na, wees Hem toegedaan en dien Hem met hart en ziel.’

En ook dit. Hij houdt ze de consequenties voor van liefhebben voor het volk Israël en niet liefhebben van het volk Israël.
Jozua 23:11. Daarom is het voor u van levensbelang Hem lief te hebben.

Dit lied zongen Debora en Barak na de overwinning.
Richteren 5:31. HEER, laat zo al uw vijanden ten onder gaan, en maak wie U liefhebben onstuitbaar als de opgaande zon.’

1 Koningen 3:3. Salomo zelf toonde zijn liefde voor de HEER door te handelen naar wat zijn vader David hem had voorgehouden, maar ook hij bracht zijn offers en brandde wierook op de offerplaatsen.

Dit is wat Nehemia tot God biedt aan het begin van zijn avontuur.
Nehemia 1:5. Ik bad: ‘Ach HEER, God van de hemel, machtige en ontzagwekkende God, U die uw beloften nakomt en trouw bent aan ieder die U liefheeft en doet wat U gebiedt, luister aandachtig en wees opmerkzaam op het gebed van uw dienaar, die dag en nacht tot U bidt ten behoeve van uw dienaren, de Israëlieten. Ik belijd de zonden die wij, Israëlieten, tegenover U hebben begaan, ook ik en mijn familie. 

In een Psalm van David staat deze oproep.
Psalm 31:24. Getrouwen van de HEER, heb Hem lief.

Deze tekst hoort eigenlijk niet in het rijtje. Hier gaat het om mensen, die het heil van God liefhebben. Maar het heil van God, dat is jeshua, dus toch een beetje God.
Psalm 40:16. Laat in U vrolijk en verblijd zijn allen die U zoeken; laat wie Uw heil liefhebben, voortdurend zeggen: De HEERE is groot! [HSV]

Psalm 97:10. U die de HEER bemint: haat het kwade. Hij behoedt het leven van wie Hem trouw zijn, uit de greep van de goddelozen bevrijdt Hij hen.

Psalm 116:1-2. De HEER heb ik lief, Hij hoort mijn stem, mijn smeken,
2Hij luistert naar mij, ik roep Hem aan, mijn leven lang.

Psalm 145:20. De HEER waakt over wie Hem liefhebben, maar goddelozen vaagt Hij weg.’

Psalm 146:7b-8. De HEER bevrijdt de gevangenen, de HEER opent de ogen van blinden, de HEER richt de gebogenen op, de HEER heeft de rechtvaardigen lief,

Spreuken 3:11-12. Mijn zoon, een berisping van de HEER mag je nooit terzijde schuiven, zijn bestraffing moet je zonder afschuw ondergaan, want de HEER straft wie Hij liefheeft, als een vader die van zijn kinderen houdt.
Opmerking: het woord dat met straf is vertaald <<>>

Spreuken 15:9. De Heer vindt het afschuwelijk als mensen slecht leven, maar hij houdt van mensen die goed willen leven. [BGT]
Opmerking: andere vertalingen hebben goddelozen als vertaling van kwaaddoeners.

De combinatie liefde, Strong H160, en JHWH, Strong H3068, komt negen keer voor en daarbij gaat het zeven keer er over dat de HEER zijn volk liefheeft. In dit rijtje staan ons heel bekende teksten. Drie keer zeggen buitenlanders dat het zo is.

Deze woorden uit de mond van de koningin van Seba, die bij koning Salomo op bezoek komt.
1 Koningen 10:9. Geprezen zij de Here, uw God, die zulk een welgevallen aan u had, dat Hij u op de troon van Israël geplaatst heeft! Omdat de Here Israël voor altoos liefheeft, heeft Hij u tot koning aangesteld om recht en gerechtigheid te oefenen. [NBG]
Opmerking: de liefde van de Heer voor het volk Israël.

2 Kronieken 9:8. [iets langere versie van 1 Koningen 10:9.]

2 Kronieken 2:10. Koning Churam van Tyrus stuurde Salomo een brief met het volgende antwoord: ‘Omdat de HEER zijn volk liefheeft, heeft hij u als koning over hen aangesteld.’ [NBV]
Opmerking: scherpe constatering van de koning van Tyrus. De HEER heeft zijn volk lief.

Jeremia 2:1-3. Het woord van de HEERE kwam tot mij: Ga ten aanhoren van Jeruzalem prediken: Zo zegt de HEERE: Ik denk aan u, aan de genegenheid van uw jeugd, aan de liefde van uw bruidsdagen, toen u achter Mij aan ging in de woestijn, in een land waarin niet wordt gezaaid. Opmerking: Het gaat hier over het volk de HEER liefhad. [HSV]

Dit is wat God tegen het volk Israël zegt door de profeet Jeremia. Jeremia 31:2-3. Met eeuwige liefde heb Ik u liefgehad. [HSV]

Hosea 3:1. De HEER zei tegen mij: ‘Heb nogmaals een vrouw lief, een vrouw die ondanks de liefde van haar man toch overspelig is, net zoals de HEER de Israëlieten liefheeft hoewel zij zich op andere goden richten en uit zijn op de lekkernijen in hun tempels.’ [NBV]

Het gaat hier om Gods liefde over Jeruzalem.
Sefanja 3:17. De HEER, je God, zal in je midden zijn, hij is de held die je bevrijdt. Hij zal vol blijdschap zijn, verheugd over jou, in zijn liefde zal hij zwijgen, in zijn vreugde zal hij over je jubelen. [NBV].

Hier gaat over God, die Abraham liefhad en daardoor zorgde voor zijn nageslacht.
2 Kronieken 20:7. Hebt U, onze God, niet de inwoners van dit land van voor de ogen van Uw volk Israël verdreven, en dat voor eeuwig aan het nageslacht van Abraham, die U liefhad, gegeven?

Hier gaat het over God, die koning Salomo liefhad.
Nehemia 13:26. Zijn dit niet de vergrijpen waaraan Salomo, de koning van Israël, zich schuldig maakte? Onder alle volken was er geen koning zoals hij, hij was geliefd bij zijn God, en God stelde hem dan ook als koning over heel Israël aan, maar zelfs hij werd door vrouwen van buitenlandse afkomst tot zonde verleid.

Liefde in het Nieuwe Testament

In het Grieks zijn er diverse woorden die je met het Nederlandse woord liefde zou kunnen vertalen.

Het woord eros is een bekend Grieks woord, waar ons woord erotiek van is afgeleid. Dat woord komt niet in de Bijbel voor.

Het woord storge duidt meer op voorkeur. Je houdt meer van het ene dan van het andere voedsel. Dit woord is nog niet in deze studie opgenomen.

Het woord phileo gaat over de broederlijke liefde. En het woord agape is de onbaatzuchtige liefde. Het is de affectieve genegenheid, oftewel liefde.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
ἀγαπάω agapaō  WerkwoordG25
SB<<
Liefhebben
Komt 147 keer in 109 verzen voor
KJV: love (135x), beloved (7x)
2ἀγάπη agapēZelfstandig
naamwoord
vrouwelijk
G26
SB<<
Liefde
Komt 116 keer voor in 106 verzen
KJV: love (86x), charity (28x), dear (1x), charitably (with G2596) (1x), feasts of charity (1x).

De agapè liefde is de onbaatzuchtige liefde. Als je dat soort liefde geeft maakt het een ander warm. Die ander komt dichterbij. Het is een kracht die verbindt.

Liefde is: de ander zien, bewogen zijn voor de ander, zien wat hij of zij nodig heeft. En vandaar ook er uit handelen.

Het aantal teksten is te groot om het allemaal te citeren, daarom is gekozen voor de teksten die over liefhebben en de liefde gaan in de boeken van de apostel Johannes, die immers bekend staat als apostel van de liefde.

En verder de teksten, die over liefhebben en de liefde gaan in de brieven van de apostel Paulus aan de Romeinen en de eerste brief aan de gemeente van Korinthe.

Teksten van de apostel Johannes.

In de boeken van Johannes komt het werkwoord liefhebben 68 keer voor resp. 37 in het evangelie en 31 keer in de pastorale brieven en het zelfstandig naamwoord liefde 28 keer, 7 in de evangeliën en 21 keer in de pastorale brieven.

Het gaat in deze teksten over de liefde van God voor mensen, de liefde van mensen voor elkaar en de liefde van mensen voor God. Over welke van deze drie zal het meest worden geschreven?

Johannes 3:16-19. Want God had de wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft. God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gestuurd om een oordeel over haar te vellen, maar om de wereld door Hem te redden. Over wie in Hem gelooft wordt geen oordeel uitgesproken, maar wie niet in Hem gelooft is al veroordeeld, omdat hij niet wilde geloven in de naam van Gods enige Zoon. Dit is het oordeel: het licht kwam in de wereld en de mensen hielden meer van de duisternis dan van het licht, want hun daden waren slecht.

Johannes 3:35. De Vader heeft de Zoon lief en heeft alle macht aan Hem overgedragen.

Dit zegt tegen de Joden, die hem ter verantwoording riepen over een genezing.
Johannes 5:40-42. U bestudeert de Schriften en u denkt daardoor eeuwig leven te hebben. Welnu, de Schriften getuigen over Mij, maar bij Mij wilt u niet komen om leven te ontvangen. Niet dat Ik de eer van mensen nodig heb, maar Ik ken u: u hebt geen liefde voor God in u.

En dit zegt Jezus tegen de Farizeeën.
Johannes 8:42. Als God uw Vader was,’ zei Jezus tegen hen, ‘zou u Mij liefhebben, want Ik ben bij God vandaan gekomen toen Ik hiernaartoe kwam. Ik ben niet namens mezelf gekomen, maar Hij heeft Mij gezonden.
Opmerking: voor de Farizeeën gold dat ze de Vader niet kenden.

Johannes 10:17. De Vader heeft Mij lief omdat Ik mijn leven geef, om het ook weer terug te nemen.

Johannes 11:5. Jezus hield veel van Marta en haar zus, en van Lazarus.
Opmerking: God houdt van alle mensen evenveel is niet correct.

Johannes 12:43. Want zij hadden de eer van de mensen meer lief dan de eer van God. [HSV]

Johannes 13:1. Het was kort voor het pesachfeest. Jezus wist dat zijn tijd gekomen was en dat Hij uit de wereld terug zou keren naar de Vader. Hij had de mensen die Hem in de wereld toebehoorden lief, en zijn liefde voor hen zou tot het uiterste gaan.
Opmerking: een spannend woord in deze tekst is ’toebehoren’ <<>> en ook tot het uiterste, dat werd uiteindelijk de door van Jezus.

Johannes 13:23. En een van Zijn discipelen, die Jezus liefhad, lag aan in de schoot van Jezus. [HSV]
Opmerking: deze uitspraak over de discipel, die Jezus liefhad komt wel drie keer voor. Is het de discipel, die Jezus liefhad of is het Jezus, die de discipel liefhad? Of allebei? <<>>

Johannes 13:34-35. Ik geef jullie een nieuw gebod: heb elkaar lief. Zoals Ik jullie heb liefgehad, zo moeten jullie elkaar liefhebben. Aan jullie liefde voor elkaar zal iedereen zien dat jullie mijn leerlingen zijn.’
Opmerking: de leerlingen van Jezus hebben elkaar bijzonder lief.

Johannes 14:15. Als je Mij liefhebt, houd je dan aan mijn geboden. 

Johannes 14:21. Wie mijn geboden kent en zich eraan houdt, heeft Mij lief. Wie Mij liefheeft zal de liefde van mijn Vader en Mij ontvangen, en Ik zal mij aan hem bekendmaken.’
Opmerking: kennen en houden aan zijn geboden is kenmerk van de liefde tot God.

Johannes 14: 23-24. Jezus antwoordde: ‘Wanneer iemand Mij liefheeft zal hij zich houden aan wat Ik zeg, mijn Vader zal hem liefhebben en mijn Vader en Ik zullen bij hem komen en bij hem wonen. Maar wie Mij niet liefheeft, houdt zich niet aan wat Ik zeg, en wat jullie Mij horen zeggen, zijn niet mijn woorden, maar de woorden van de Vader, door wie Ik gezonden ben.
Opmerking: de laatste zin begrijp ik niet. <<>>

Johannes 14:27-31. Ik laat jullie vrede na; mijn vrede geef Ik jullie, zoals de wereld die niet geven kan. Maak je niet ongerust en verlies de moed niet. Jullie hebben toch gehoord dat Ik zei dat Ik wegga en bij jullie terug zal komen? Als je Me liefhad zou je blij zijn dat Ik naar mijn Vader ga, want de Vader is meer dan Ik. Ik vertel jullie dit nu, voordat het gebeurt, zodat jullie het geloven wanneer het zover is. Ik kan niet lang meer met jullie spreken, want de heerser van deze wereld is al onderweg. Hij heeft geen macht over Mij, maar zo zal de wereld weten dat Ik de Vader liefheb en doe wat de Vader Me heeft opgedragen. Kom, laten we hier weggaan.’
Opmerking: blij zijn voor Jezus dat Hij naar zijn Vader gaat, was moeilijk voor de discipelen. Was wel mooi geweest om Jezus dit te gunnen.

Johannes 15:9-10. Ik heb jullie liefgehad, zoals de Vader Mij heeft liefgehad. Blijf in mijn liefde: je blijft in mijn liefde als je je aan mijn geboden houdt, zoals Ik me ook aan de geboden van mijn Vader gehouden heb en in zijn liefde blijf.
Opmerking: ‘je blijft in mijn liefde’, je kunt daarin continueren als je de geboden van Jezus houdt.

Johannes 15:12-13. Mijn gebod is dat jullie elkaar liefhebben zoals Ik jullie heb liefgehad. Er is geen grotere liefde dan je leven te geven voor je vrienden.
Opmerking: dat deed Jezus dus ook, zijn leven geven voor zijn vrienden.

Johannes 15:17. Dit draag Ik jullie op: heb elkaar lief.

Uit het Hogepriesterlijk gebed.
Johannes 17:23-26. Ik in hen en U in Mij. Dan zullen zij volkomen één zijn en zal de wereld begrijpen dat U Mij hebt gezonden, en dat U hen liefhad zoals u Mij liefhad. Vader, U hebt hen aan Mij geschonken, laat hen dan zijn waar Ik ben. Dan zullen zij de grootheid zien die U Mij gegeven hebt omdat U Mij al liefhad voordat de wereld gegrondvest werd. Rechtvaardige Vader, de wereld kent U niet, maar Ik ken U, en zij weten dat U Mij hebt gezonden. Ik heb hun uw naam bekendgemaakt en dat zal Ik blijven doen, zodat de liefde waarmee U Mij liefhad in hen zal zijn en Ik in hen.’

Johannes 19:26. Toen nu Jezus Zijn moeder zag en de discipel die Hij liefhad, bij haar zag staan, zei Hij tegen Zijn moeder: Vrouw, zie, uw zoon. [HSV]

Johannes 21:7. De discipel dan die Jezus liefhad, zei tegen Petrus: Het is de Heere! Toen Simon Petrus dan hoorde dat het de Heere was, sloeg hij het bovenkleed om, want hij was ongekleed, en wierp zich in de zee. [HSV]

Johannes 21: 15-20. Toen zij dan de maaltijd gebruikt hadden, zei Jezus tegen Simon Petrus: Simon, zoon van Jona, hebt u Mij meer lief dan dezen? Hij zei tegen Hem: Ja, Heere, U weet dat ik van U houd. Hij zei tegen hem: Weid Mijn lammeren. Hij zei opnieuw tegen hem, voor de tweede keer: Simon, zoon van Jona, hebt u Mij lief? Hij zei tegen Hem: Ja, Heere, U weet dat ik van U houd. Hij zei tegen hem: Hoed Mijn schapen.
Hij zei voor de derde keer tegen hem: Simon, zoon van Jona, houdt u van Mij? Petrus werd bedroefd, omdat Hij voor de derde keer tegen hem zei: Houdt u van Mij? En hij zei tegen Hem: Heere, U weet alle dingen, U weet dat ik van U houd. Jezus zei tegen hem: Weid Mijn schapen. Voorwaar, voorwaar, zeg Ik u: Toen u jonger was, omgordde u uzelf en liep u waar u wilde; maar als u oud geworden bent, zult u uw handen uitstrekken, en een ander zal u omgorden en u brengen waar u niet heen wilt. En dit zei Hij om aan te duiden met wat voor dood hij God verheerlijken zou. En nadat Hij dit gezegd had, zei Hij tegen hem: Volg Mij! En Petrus zag, toen hij zich omkeerde, de discipel volgen die Jezus liefhad, die ook tijdens het avondmaal tegen Zijn borst was gaan liggen en gezegd had: Heere, wie is het die U verraden zal? [HSV]

Opmerking: in deze tekst komt naast liefde ook een minder sterke uitdrukking voor zoiets als ‘mogen’. Petrus wordt uitgedaagd om lief te hebben.

Dit zijn de teksten uit de eerste pastorale brief waar het gaat over liefde van God als het bijzondere wat God de mensen wil geven.

Hier gaat het er over wat de liefde van God uitwerkt.
1 Johannes 2:5. In ieder die zich aan Gods woord houdt, is zijn liefde werkelijk tot volmaaktheid gekomen; hierdoor weten we dat we in Hem zijn.

1 Johannes 2:10-11. Wie de ander liefheeft, blijft in het licht en komt niet ten val, maar wie de ander haat, bevindt zich in de duisternis. Hij gaat zijn weg in het duister, zonder te weten waarheen die weg voert, want de duisternis heeft hem blind gemaakt.

En hiermee kun je ontdekken dat de liefde van de Vader in iemand niet is.
1 Johannes 2:15. Heb de wereld en wat in de wereld is niet lief. Als iemand de wereld liefheeft, is de liefde van de Vader niet in hem.

1 Johannes 3:1. Bedenk toch hoe groot de liefde is die de Vader ons heeft geschonken! Wij worden kinderen van God genoemd, en dat zijn we ook. Dat de wereld ons niet kent, komt doordat de wereld Hem niet kent.

1 Johannes 3:10-11. Hieraan is te zien wie kinderen van God en wie kinderen van de duivel zijn: wie niet rechtvaardig leeft, komt niet uit God voort. Hetzelfde geldt voor wie zijn broeder of zuster niet liefheeft. Dit is immers wat u vanaf het begin hebt horen verkondigen: dat we elkaar moeten liefhebben en niet moeten doen zoals Kaïn, die voortkwam uit hem die het kwaad zelf is, en zijn broer doodsloeg. En waarom sloeg hij hem dood? Omdat zijn eigen daden slecht waren en die van zijn broer rechtvaardig.

1 Johannes 3:14. Wij weten dat we van de dood zijn overgegaan naar het leven omdat we elkaar liefhebben. Wie niet liefheeft blijft in de dood. 

1 Johannes 3:16-18. Wat liefde is, hebben we geleerd van Hem die zijn leven voor ons gegeven heeft. Daarom horen ook wij ons leven te geven voor onze broeders en zusters. Hoe kan Gods liefde in iemand blijven die genoeg heeft om van te bestaan maar zijn hart sluit voor een broeder of zuster die hij gebrek ziet lijden? Kinderen, we moeten niet liefhebben met de mond, met woorden, maar waarachtig, met daden.

1 Johannes 3:23. Dit is zijn gebod: dat we geloven in de naam van zijn Zoon Jezus Christus en elkaar liefhebben, zoals Hij ons heeft opgedragen.

1 Johannes 4:7-10. Geliefde broeders en zusters, laten wij elkaar liefhebben, want de liefde komt uit God voort. Ieder die liefheeft is uit God geboren en kent God. Wie niet liefheeft kent God niet, want God is liefde. En hierin is Gods liefde ons geopenbaard: God heeft zijn enige Zoon in de wereld gezonden, opdat we door Hem zouden leven. Het wezenlijke van de liefde is niet dat wij God hebben liefgehad, maar dat Hij ons heeft liefgehad en zijn Zoon heeft gezonden om verzoening te brengen voor onze zonden.

1 Johannes 4:12. Niemand heeft God ooit gezien. Maar als we elkaar liefhebben, blijft God in ons en is zijn liefde in ons tot volmaaktheid gekomen.

1 Johannes 4:16-18. Wij hebben Gods liefde, die in ons is, leren kennen en vertrouwen daarop. God is liefde. Wie in de liefde blijft, blijft in God, en God blijft in hem. Zo is de liefde bij ons tot volmaaktheid gekomen, en daardoor kunnen we op de dag van het oordeel vol vertrouwen zijn, want hoewel wij nog in deze wereld zijn, zijn we als Jezus. De liefde laat geen ruimte voor angst; volmaakte liefde sluit angst uit, want angst veronderstelt straf. In iemand die angst kent, is de liefde niet tot volmaaktheid gekomen. Wij hebben lief omdat God ons het eerst heeft liefgehad. Als iemand zegt: ‘Ik heb God lief,’ maar hij haat zijn broeder of zuster, is hij een leugenaar. Want iemand kan onmogelijk God, die hij nooit gezien heeft, liefhebben als hij de ander, die hij wel ziet, niet liefheeft. We hebben dan ook dit gebod van Hem gekregen: wie God liefheeft, moet ook de ander liefhebben.

1 Johannes 5:1-4. Ieder die gelooft dat Jezus de christus is, is uit God geboren, en ieder die de Vader liefheeft, heeft ook lief wie uit Hem geboren zijn. Dat wij Gods kinderen liefhebben weten we doordat we God liefhebben en zijn geboden naleven. Want God liefhebben houdt in dat we ons aan zijn geboden houden. Zijn geboden zijn geen zware last, want ieder die uit God geboren is, overwint de wereld. En de overwinning op de wereld hebben wij behaald met ons geloof.

De tweede pastorale brief schrijft Johannes aan een zuster in de gemeente. Een mooi voorbeeld hoe een broeder in de gemeente aan een zuster over de liefde kunnen schrijven.

2 Johannes 1:1. Van de oudste. Aan de uitverkoren vrouw en haar kinderen, die ik werkelijk liefheb – en niet alleen ik, maar allen die de waarheid hebben leren kennen –
2 Johannes 1:3. Genade, barmhartigheid en vrede zullen bij ons zijn, van God, de Vader, en van Jezus Christus, de Zoon van de Vader, in waarheid en liefde.
2 Johannes 1:5. En nu heb ik een verzoek aan u, geliefde vrouw. Ik houd u in deze brief geen nieuw gebod voor, maar een gebod dat ons vanaf het begin bekend is: laten we elkaar liefhebben.

De derde pastorale brief schrijft Johannes aan een broeder in de gemeente.
3 Johannes 1:1. Van de oudste. Aan mijn geliefde broeder Gajus, die ik werkelijk liefheb.
3 Johannes 1:6. Ten overstaan van de gemeente hebben zij van uw liefde getuigd. Wees zo goed hen voor de verdere reis toe te rusten op een wijze die God waardig is.

Wat kunnen we van deze teksten leren?

De Vader heeft de Zoon lief en heeft alle macht aan Hem overgedragen. Johannes 3:35. De Vader heeft de Zoon lief omdat Hij zijn leven gaf. Johannes 10:17. Johannes 17:23. Jezus heeft de Vader lief. Johannes 14:31. Johannes 17:24.

Want God had de wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven Johannes 3:16. God heeft ons liefgehad en zijn Zoon heeft gezonden om verzoening te brengen voor onze zonden.1 Johannes 4:10. God heeft ons eerst liefgehad. 1 Johannes 4:17.

Jezus heeft hen liefgehad, zoals de Vader Jezus heeft liefgehad. Johannes 15:9. Johannes 17:23-26.

We kunnen laten zien dat we God liefhebben door zijn geboden te houden. Johannes 14:15 en 21 en Johannes 15:9. ‘… zich houden aan wat Jezus zegt’. Johannes 14:24. Welke geboden? Geloven in de naam van Jezus (de naam betekent heilbrenger). 1 Johannes 3:23.

Een belangrijk gebod is elkaar liefhebben. ‘Ik geef jullie een nieuw gebod: heb elkaar lief. Zoals Ik jullie heb liefgehad, zo moeten jullie elkaar liefhebben. Aan jullie liefde voor elkaar zal iedereen zien dat jullie mijn leerlingen zijn.’ Johannes 13:34-35. Johannes 15:12 en 17.

Wie Mij liefheeft zal de liefde van mijn Vader en Mij ontvangen, en Ik zal mij aan hem bekendmaken.’ Johannes 14:21. ‘Mijn Vader en Ik zullen bij hem komen en bij hem wonen’. Johannes 14:24.

In de eerste pastorale brieven gaat het ineens over de liefde van God als iets dat mensen kunnen ontvangen, een apart fenomeen, ‘de liefde komt uit God voort. Ieder die liefheeft is uit God geboren’ 1 Johannes 4:7. ‘God is liefde. 1 Johannes 4:8 en 1 Johannes 4:16.

Als je niet liefhebt, dan ken je God niet. 1 Johannes 4:8. Maar als we elkaar liefhebben, blijft God in ons 1 Johannes 4:12. Door die liefde komen we tot ons doel (volmaaktheid). 1 Johannes 4:12 en 1 Johannes 4:16. Als er nog angst is is de liefde nog niet tot haar doel gekomen. 1 Johannes 4:17. Wie God liefheeft, moet ook de ander liefhebben. 1 Johannes 4:18. Een ieder die de Vader liefheeft, heeft ook lief wie uit Hem geboren zijn. 1 Johannes 5:1.

Wanneer heb je de liefde van God niet? Dat je niet bij Jezus komt om leven te ontvangen. Johannes 5:41. Als je de ander haat of niet liefhebt, en als je de wereld en wat daar in is, liefhebt. 1 Johannes 2:10 en 1 Johannes 4:17 en 1 Johannes 5:4, 1 Johannes 3:10 en tenslotte 1 Johannes 2:15. Je hart sluiten voor een broeder, die gebrek lijdt. 1 Johannes 3:17. Alleen met je mond de liefde belijden en niet met je daden. 1 Johannes 3:18.

De liefde, die we van de Vader krijgen is groot. 1 Johannes 3:1. Het zorgt ervoor dat we van de dood overgaan naar het leven. 1 Johannes 3:14.

Die liefde van God maakt ons tot kinderen van God, 1 Johannes 3:1, God blijft in ons en we kunnen de dag van het oordeel met vertrouwen tegemoet zien, 1 Johannes 4:17. En er is verder geen ruimte voor angst, vers 18. De opdracht is blijf in mijn liefde. Johannes 15:10.

Teksten van de apostel Paulus

In de brief aan de Romeinen en de eerste brief aan de gemeente van Korinthe komt 10 keer het werkwoord liefhebben en 23 keer het zelfstandig naamwoord de liefde voor. Hineronder staan alle verzen waarin deze woorden voorkomen.

Romeinen 5:5. Deze hoop zal niet worden beschaamd, omdat Gods liefde in ons hart is uitgegoten door de heilige Geest, die ons gegeven is.

Romeinen 5:8. Maar God bewijst ons zijn liefde, doordat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren.

Romeinen 8:28. En wij weten dat voor wie God liefhebben, voor wie volgens zijn voornemen geroepen zijn, alles bijdraagt aan het goede. 

Romeinen 8:35-39. Wat zal ons scheiden van de liefde van Christus? Tegenspoed, ellende of vervolging, honger of armoede, gevaar of het zwaard? Er staat geschreven: ‘Om U worden wij dag na dag gedood en afgevoerd als schapen voor de slacht.’ Maar wij zegevieren in dit alles glansrijk dankzij Hem die ons zijn liefde heeft bewezen. Ik ben ervan overtuigd dat dood noch leven, engelen noch machten noch krachten, heden noch toekomst, hoogte noch diepte, of wat er ook maar in de schepping is, ons zal kunnen scheiden van de liefde van God, die Hij ons bewezen heeft in Christus Jezus, onze Heer.

Romeinen 9:13. Zoals ook geschreven staat: ‘Jakob heb Ik liefgehad, Esau heb Ik gehaat.’
Opmerking: waarom had God moeite met Ezau en niet meet Jacob. Jacob maakte fouten, maar was verbonden met God. Ezau niet.

Romeinen 9:24-26. Hen heeft Hij ook geroepen: ons, die niet alleen uit het Joodse volk afkomstig zijn, maar uit alle volken, zoals ook bij Hosea staat geschreven: ‘Wat mijn volk niet was, zal Ik mijn volk noemen; wie mijn geliefde niet was, zal Ik mijn geliefde noemen. En waar tegen hen gezegd is: “Jullie zijn mijn volk niet,” zullen ze kinderen van de levende God worden genoemd.’
Opmerking: ook de gelovigen uit de volken zal God ‘mijn geliefde’ noemen, kinderen van de levende God.

Romeinen 12:9-10. Laat uw liefde oprecht zijn. Verafschuw het kwaad en wees het goede toegedaan. Heb elkaar lief met de innige liefde van broeders en zusters en acht de ander hoger dan uzelf.
Opmerking: doe wat betreft de liefde niet net alsof, maar heb echt lief. Doe nog een tandje meer: innige liefde.

Romeinen 13:8-10. Wees elkaar niets schuldig, behalve liefde, want wie de ander liefheeft, heeft de wet vervuld. Want: ‘Pleeg geen overspel, pleeg geen moord, steel niet, zet uw zinnen niet op wat van een ander is’ – deze en alle andere geboden worden samengevat in deze ene uitspraak: ‘Heb uw naaste lief als uzelf.’ Liefde berokkent de naaste geen kwaad, dus de wet vindt zijn vervulling in de liefde.
Opmerking: dat was een onderwerp dat je Joden bezighield, hoe kunnen we aan de eisen van God voldoen? De wet. Door je naaste lief te hebben als jezelf.

Romeinen 14:15. Als u dus uw broeder of zuster in verlegenheid brengt door wat u eet, handelt u niet langer overeenkomstig de liefde. Laat hen voor wie Christus gestorven is niet verloren gaan door het voedsel dat u eet.
Opmerking: een praktisch advies van Paulus.

Romeinen 15:30. Broeders en zusters, in de naam van onze Heer Jezus Christus en met een beroep op de liefde van de Geest, vraag ik u dringend om samen met mij vurig tot God te bidden. Bid voor mij.
Opmerking: de liefde van God komt via de Geest tot ons.

1 Korintiërs 2:9. Maar het is zoals geschreven staat: ‘Wat het oog niet heeft gezien en het oor niet heeft gehoord, wat in geen mensenhart is opgekomen, dat heeft God bestemd voor wie Hem liefheeft.’

1 Korintiërs 4:19-21. Maar ik zal spoedig naar u toe komen, indien de Heer het wil, en dan zal ik te weten komen of die opscheppers alleen maar praten of werkelijk kracht bezitten. Want het koninkrijk van God bestaat niet uit woorden, maar uit kracht. Dus wat wilt u? Moet ik met de stok naar u toe komen, of liefdevol en zachtmoedig?
Opmerking: de stok zou Paulus ook uit liefde gebruiken. Hij wil met zijn opmerking iets los maken.

1 Korintiërs 8:1. Dan nu over vlees dat bij de afgodendienst gebruikt is. Zeker, het is waar dat wij allen kennis bezitten. Maar kennis maakt verwaand; alleen de liefde bouwt op.

1 Korintiërs 8:3. Maar wanneer iemand God liefheeft, is hij zelf gekend, door God. 

1 Korintiërs 13:1-4. Al sprak ik de talen van alle mensen en die van de engelen – had ik de liefde niet, ik zou niet meer zijn dan een dreunende gong of een schallende cimbaal. Al had ik de gave om te profeteren en doorgrondde ik alle geheimen, al bezat ik alle kennis en had ik het geloof dat bergen kan verplaatsen – had ik de liefde niet, ik zou niets zijn. Al verkocht ik mijn bezittingen omdat ik voedsel aan de armen wilde geven, al gaf ik mijn lichaam prijs om te worden verbrand – had ik de liefde niet, het zou mij niet baten. De liefde is geduldig en vol goedheid. De liefde kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid.

1 Korintiërs 13:8. De liefde zal nooit vergaan. Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan –

1 Korintiërs 13:13. Dit is wat blijft: geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.

1 Korintiërs 14:1. Jaag de liefde na en richt u op de gaven van de Geest, vooral op die van de profetie.

1 Korintiërs 16:14. Alles wat u doet, moet u met liefde doen.

1 Korintiërs 16:24. Mijn liefde gaat uit naar u allen, met wie ik verbonden ben in Christus Jezus.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Bijzonder dat God al groots investeerde in de relatie met de mensen, toen ze nog niets van Hem wilde weten. Romeinen 5:8.

En nu wij de liefde van God in ons hart hebben, zal de hoop niet worden beschaamd. Romeinen 5:5. En dat alles bijdraagt aan het goede. Romeinen 8:28.

De liefde van God en van Christus geeft een band met hen, die door niets in deze wereld is te breken. Romeinen 8:35-39.

Hoe moet je onderlinge liefde zijn? Oprecht en innig. Romeinen 12:9-10.

De liefde is het belangrijkste voor de broeders en zusters in de gemeente. Meer dan geloof en hoop. 1 Korintiërs 13:13. Als je de liefde niet hebt, dan ben je niet meer zijn ‘dan een dreunende gong of een schallende cimbaal’. ‘had ik de liefde niet, ik zou niets zijn’, zie 1 Korintiërs 13:1-4

Kennis maakt verwaand; alleen de liefde bouwt op. 1 Korintiërs 8:1.

Als je God liefhebt, ben je gekend door God. 1 Korintiërs 8:3. Als je God niet liefhebt, kent God je dan ook? Wel anders, wellicht wel hoe hij jou heeft gemaakt, maar niet wat je je behoeften en verlangens zijn.

Hoe kun je leren liefhebben? Door de liefde na te jagen. 1 Korintiërs 14:1. Door alles wat je doet met liefde te doen. 1 Korintiërs 16:14. Door uit te spreken dat je de ander lief hebt. 1 Korintiërs 16:24.

Wat levert het op als je God liefhebt? Bijzondere zegeningen ‘Wat het oog niet heeft gezien en het oor niet heeft gehoord, wat in geen mensenhart is opgekomen, dat heeft God bestemd voor wie Hem liefheeft.’ 1 Korintiërs 2:9.

De volmaakte liefde

De Bijbel besteed ook aandacht aan een bijzonder soort liefde: de volmaakte liefde, “perfect love” in het Engels. De volmaakte liefde is de meest krachtige. Die brengt het meest teweeg.

Het Griekse woord dat wij met volmaakt vertalen, kun je ook vertalen met ‘doel’. Het is de liefde, die aan het doel beantwoord. Of deze liefde zorgt ervoor dat de mensen onderling of de mensheid tot zijn doel komt.

We zien die liefde in de godheid. Het is de liefde die Jezus de Zoon aan de Vader bindt. Die liefde komt ook uit de hemel.
Liefde werkt als een magneet. Het trekt aan. Het zorgt ervoor dat we samen zijn.
Wat ik bedoel is een soort van genegenheid, heel anders dan wij mensen het gewoon zijn. In zijn ultieme vorm is het zo krachtig dat ieder verhard hart er week van wordt. Die liefde bedoel ik, die als die in ons mensen aanwezig, mensen oud en jong, vanuit de goot of zeer geslaagd aantrekt. Als je Geest je vervult kan die door je heen werken.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1τέλειος teleios  Bijvoeglijk naamwoordG5046 Perfecte, volmaakte.
Komt 19 keer in 17 verzen voor.
De combinatie met G26 komt twee maal in één tekst voor.
2τελειότης teleiotēsZelfstandig naamwoord
vrouwelijk
G5047  Perfectie, volmaaktheid.
Komt tweemaal voor.
De combinatie met G26 komt eenmaal voor.
3τελειόω teleioō  WerkwoordG5048Perfect maken.
Komt 33 keer voor in 24 verzen.
De combinatie met G26 komt in vier verzen voor.

Ad 1. teleios, perfecte, volmaakte

Hier legt Jezus de verbinding van liefde met volmaakt zijn.
Matteüs 5: 43-48. Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: “Je moet je naaste ​liefhebben​ en je vijand haten.” En ik zeg jullie: heb je vijanden lief en ​bid​ voor wie jullie vervolgen, alleen dan zijn jullie werkelijk ​kinderen​ van je Vader in de hemel. Hij laat zijn zon immers opgaan over goede en slechte mensen en laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Is het een verdienste als je liefhebt wie jou liefheeft? Doen de ​tollenaars​ niet net zo? En als jullie alleen je broeders en zusters vriendelijk bejegenen, wat voor uitzonderlijks doe je dan? Doen de heidenen niet net zo? Wees dus volmaakt, zoals jullie hemelse Vader volmaakt is.

De volmaakte liefde komt eenmaal voor in deze tekst en ook een keer volmaakt liefhebben.
1 Johannes 4:18. Er is in de liefde geen vrees, maar de volmaakte liefde drijft de vrees uit. De vrees houdt immers straf in, en wie vreest, is niet volmaakt in de liefde. [HSV]

Ad 2. teleiotes, perfectie, volmaaktheid

De combinatie van liefhebben en de volmaaktheid in één tekst komt eenmaal voor. Het gaat om de eenheid, die tot zijn doel komt. De liefde is daarvoor onontbeerlijk.
Kolossenzen 3:14 . En bovenal, kleed u in de liefde, dat is de band die u tot een volmaakte eenheid maakt. [NBV]

Hier nog een mooie tekst waarin het tot je doel komen, de volmaaktheid staat.
Hebreeën 6:1-3. Laten wij daarom het eerste onderwijs met betrekking tot Christus laten rusten, en doorgaan tot de volmaaktheid, zonder opnieuw het fundament te leggen van bekering van dode werken en van geloof in God, van de leer van de dopen, van de handoplegging, van de opstanding van de doden en van het eeuwig oordeel. En dat zullen wij ook doen, als God het toestaat.

Ad 3. teleioo, perfectioneren, volmaakt worden

Het volmaakt worden van de liefde oftewel dat de liefde tot zijn doel komt, komt vier keer voor in de eerste pastorale brief van Johannes. Hieronder staan ze alle vier.

Dit is de eerste tekst, twee vertalingen.
1 Johannes 2:5. In wie zich aan Gods woord houdt, is zijn liefde ten volle werkelijkheid geworden; hierdoor weten we dat we in hem zijn. [NBV]
1 Johannes 2:5. … maar wie zijn woord bewaart, in die is waarlijk de liefde Gods volmaakt. Hieraan onderkennen wij, dat wij in Hem zijn. [NBG]

Opmerking: wat is ‘het bewaren van de woorden van God?’ Bewaren is zo opslaan dat het een gewoonte is om die woorden op allerlei momenten in je leven toe te passen. De woorden van God zijn woorden uit de Bijbel, die voor je levend zijn geworden en ook de woorden van God, die Hij persoonlijk tot je hebt gesproken.

1 Johannes 4:12. Niemand heeft God ooit gezien. Maar als we elkaar liefhebben, blijft God in ons en is zijn liefde in ons ten volle werkelijkheid geworden. [NBV]

Opmerking 1: als Gods liefde ertoe leidt dat we elkaar gaan liefhebben, dan is Gods liefde tot zijn doel gekomen. Daar is Gods liefde dus op gericht, dat we elkaar liefhebben.

Opmerking 2: in Psalm 133:3. is dat ook verwoord met ‘Waar liefde woont gebiedt de HEER zijn zegen. Daar woont Hij Zelf, daar wordt Zijn heil verkregen, En ’t leven tot in eeuwigheid’. [Oude Berijming 1773]

Dit is de vrijheid van de tekst van de oude berijming van de Psalmen.

1 Johannes 4:17-19. Zo is de liefde bij ons tot volmaaktheid gekomen, en daardoor kunnen we op de dag van het oordeel vol vertrouwen zijn, want hoewel wij nog in deze wereld zijn, zijn we als Jezus. De liefde laat geen ruimte voor angst; volmaakte liefde sluit angst uit, want angst veronderstelt straf. In iemand die angst kent, is de liefde niet tot volmaaktheid gekomen. Wij hebben lief omdat God ons het eerst heeft liefgehad. 

Opmerking 1: bij de laatste onderstreping gaat het over de liefde in de volmaaktheid. De NBV vertaal volmaaktheid niet opnieuw.

Opmerking 2: De angst voor het oordeel verdwijnt door de liefde.

Andere bronnen

Bekende boeken over de liefde zijn van CS Lewis, de vier liefde en van ..

Samenvatting

Zowel de apostel Johannes als de apostel Paulus vinden ‘de liefde’ het belangrijkste voor de broeders en zusters in de gemeente. Meer dan geloof en hoop.

Als je de liefde niet hebt, dan kun je niet meer zijn ‘dan een dreunende gong of een schallende cimbaal’. ‘had ik de liefde niet, ik zou niets zijn’, zie 1 Korintiërs 13:1-4.

Het gaat bij de liefde om de liefde van God voor ons, de liefde tot God door ons en de liefde voor elkaar. Maar bovenal ook de liefde van God, die we als een cadeau uit de hemel ontvangen. Hier spreek de eerste pastorale brief van Johannes vooral over.

Wie heeft God lief? De wereld, zie Johannes 3:16.

Waaruit blijkt onze liefde tot God? Wat we doen wat hij zegt en zei oftewel zoals het in de Bijbel staat door zijn geboden uit te voeren.

Je hebt de volgende volgorde:
1. God heeft de wereld lief
2. Wij kunnen de liefde tot God laten zien door Gods aanwijzingen, adviezen en opdrachten uit te voeren.
3. Als we dit doen dan geeft God zijn liefde aan ons als een gave, die we uit kunnen delen.
4. De liefde van God laten stromen naar anderen om de anderen ook aan te steken om te luisteren naar God en te doen wat Hij vraagt.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.