Studie Praten met God

Naar Gods stem luisteren is zo’n beetje het belangrijkste wat je als mens kunt doen. Vandaar dat dit een belangrijke studie is. <die helaas nog niet compleet is. Dat pleit gezien de uitspraak niet voor mij>

Naast dat we Gods stem kunnen horen is het ook mogelijk dat God spreekt tot ons en dat God iets tegen ons zegt. Over al deze dingen gaat deze studie.

Deze studie geeft aan wat er in de Bijbel staat over Gods stem over het spreken van God en het luisteren naar Gods stem.

Overzicht

Als iemand zijn stem verheft dan is er wel iets bijzonders aan de hand. Normaliter wordt er heel wat gezegd en gesproken en ook geluisterd onder mensen.

In deze studie gaat het om de relatie met God. Als God iets zegt of spreekt en wij luisteren. Of als wij tot God iets zeggen of spreken en dat God luistert.

Hieronder wat er op het gebied van stemmen, spreken, zeggen en luisteren in de Bijbel voorkomt. Hier is voor het onderwerp alleen interessant in zover het de relatie met God betreft. Dat staat nog niet in onderstaande tabel.

Hieronder de verschillende woorden voor stem, spreken en luisteren, die de Bijbel gebruikt. Wat voor soorten woorden het zijn, hoe dikwijls ze voorkomen. Hoe je ze kunt vertalen en hoe de King James Bijbel ze heeft vertaald.

Gezien de grote aantallen teksten over dit onderwerp geeft deze studie maar een bescheiden selectie van alle teksten. En daarmee ook een bescheiden indruk wat het over dit onderwerp is te zeggen.

De teksten in de studie komen uit de NBV vertaling tenzij anders is vermeld. De meeste teksten waar het over de stem gaat komen uit de HSV vertaling, omdat de NBV meestal gaat omschrijven in plaats van dat men het woord letterlijk vertaald.

Nr. Hebreeuws Grieks Soort woord Strong Opmerkingen
1. קוֹל qowl Zelfstandig naamwoord
mannelijk
H6963 Stem. Geluid. Donder.
Komt 506 keer voor in 436 verzen.
KJV: voice (383x), noise (49x), sound (39x), thunder (10x), proclamation (with H5674) (4x), send out (with H5414) (2x), thunderings (2x), fame (1x), miscellaneous (16x).
2a.דָּבַר dabar Werkwoord H1696 Spreken
Komt 1143 keer voor in 1050 verzen.
KJV: speak (840x), say (118x), talk (46x), promise (31x), tell (25x), commune (20x), pronounce (14x), utter (7x), command (4x), misc (38x).
2b. אָמַר ‘amar Werkwoord H559 Zeggen.
Komt 5308 keer voor in 4338 verzen.
KJV: said (4,874x), speak (179x), answer (99x), command (30x), tell (29x), call (7x), promised (6x), miscellaneous (84x).
3.שָׁמַע shama` Werkwoord H8085 Luisteren.
Komt 1161 keer voor in 1072 verzen.
KJV: hear (785x), hearken (196x), obey (81x), publish (17x), understand (9x), obedient (8x), diligently (8x), shew (6x), sound (3x), declare (3x), discern (2x), noise (2x), perceive (2x), tell (2x), reported (2x), miscellaneous (33x).
4. φωνή phōnē Zelfstandig naamwoord vrouwelijk G5456 Stem.
Komt 141 keer voor in 129 verzen.
KJV: voice (131x), sound (8x), be noised abroad (with G1096) (1x), noise (1x).
5. λαλέω laleō Werkwoord G2980 Spreken.
Komt 308 keer voor in 271 verzen.
KJV: speak (244x), say (15x), tell (12x), talk (11x), preach (6x), utter (4x), miscellaneous (3x), variations of ‘speak’ (1x).
6.ἀκούω akouō Werkwoord G191 Luisteren.
Komt 454 keer voor in 402 verzen.
KJV: hear (418x), hearken (6x), give audience (3x), hearer (2x), miscellaneous (8x).

Per regel van deze tabel volgt er nu nadere uitleg.

1. Praten met God in het Oude Testament.

Gods stem en onze stem.

De Stem in het Oude Testament.
Het woord qowl komt in 436 teksten voor. Het gaat niet altijd over de stem van God. Op basis van een onderzoekje, zie aan het eind van deze paragraaf, schat ik dat het in de helft van de gevallen over Gods stem gaat.

Als dit woord wordt gebruikt gaat het niet over zomaar wat woorden, die worden gesproken. In ieder geval iets intens: luid, donderend en emotioneel, schreeuwend. Niet altijd woorden maar ook een geluid. Zo wordt het woord qowl ook gebruikt bij een donderslag. Ik kon zelfs geen ander Hebreeuws woord in de Bijbel vinden voor donder.

Toen ik een kleine jongen was zei mijn moeder als het onweerde: ‘Dat is de stem van God’. Zou voor een Israëliet geen vreemde opmerking zijn.

Om een indruk te geven hier de eerste negen verzen van de Bijbel waar het woord qowl in voorkomt. Hierbij gaat het drie keer over Gods qowl.

De eerste drie verzen gaan over de mensen toen ze in het paradijs waren. Nadat ze van de verboden vrucht hadden gegeten.

Genesis 3:8-10. En zij hoorden de stem van de HEERE God, Die in de hof wandelde, bij de wind in de namiddag. Toen verborgen Adam en zijn vrouw zich voor het aangezicht van de HEERE God te midden van de bomen in de hof. En de HEERE God riep Adam en zei tegen hem: Waar bent u? En hij zei: Ik hoorde Uw stem in de hof en ik werd bevreesd, want ik ben naakt; daarom verborg ik mij. [HSV]

Genesis 3:17. En tegen Adam zei Hij: Omdat u geluisterd hebt naar de stem van uw vrouw en van die boom gegeten hebt waarvan Ik u geboden had: U mag daarvan niet eten, is de aardbodem omwille van u vervloekt; met zwoegen zult u daarvan eten, al de dagen van uw leven. [HSV]

Dit zegt God nadat Kaïn zijn broer Abel had gedood.
Genesis 4:10. En Hij zei: Wat hebt u gedaan! Er is een stem van het bloed van uw broer, dat van de aardbodem tot Mij roept. [HSV]

En dit zegt een nakomeling van Kaïn.
Genesis 4:23. En Lamech zei tegen zijn vrouwen: Ada en Zilla, luister naar mijn stem, vrouwen van Lamech, hoor mijn woorden aan: Voorzeker! Ik doodde een man om mijn wond en een jongen om mijn striem! [HSV]

En dit overkomt Abram
Genesis 16:1-2. Maar Sarai, de vrouw van Abram, had hem geen kinderen geschonken. Nu had zij een Egyptische slavin, van wie de naam Hagar was. Daarom zei Sarai tegen Abram: Zie toch, de HEERE heeft mijn baarmoeder gesloten, zodat ik geen kinderen kan krijgen. Kom toch bij mijn slavin; misschien zal ik uit haar nageslacht krijgen. En Abram luisterde naar de stem van Sarai. [HSV]

Hagar krijgt een zoon, maar de onderlinge situatie wordt zo slecht dat ze met haar zoon de woestijn wordt ingestuurd.
Genesis 21:16-18. Zij ging op een afstand zitten, zo ver als men met een boog kan schieten, want zij zei: Laat ik het kind niet zien sterven. Terwijl zij op een afstand zat, begon ze luid te huilen. Toen hoorde God de stem van de jongen en de Engel van God riep tot Hagar vanuit de hemel en zei tegen haar: Wat is er met u, Hagar? Wees niet bevreesd, want God heeft naar de stem van de jongen, die daar ligt, geluisterd. En in uw Nageslacht zullen alle volken van de aarde gezegend worden, omdat u Mijn stem gehoorzaam geweest bent. [HSV]

Wat kunnen we hiervan leren?
We weten niet hoe de stem van God in het paradijs klonk. Een Engelse vertaling vertaalt met ‘the sound of God’. Hoe zou dat geluid geweest zijn? Een kabbelend beekje? Het suizen van een zachte wind? Of juist een hard geluid wat vooral de achtergrond van het woord qowl is?

Naast de stem van God kom je de stem van mensen tegen. De stem van Eva, van Lamech, van Saraï, van Hagar en haar zoon Ismaël.

Verder ook nog de stem van het bloed van Abel. Blijkbaar gaat daar ook een geluid van uit. Een stem, die schreeuwt. Vanwege het onrecht. Een schreeuw om recht!

Opmerkelijk is dat de stem van Ismaël de zoon van Hagar de eerste stem is van een mens waar God naar luistert. Hagar huilde luidt. Maar God luisterde naar de stem van de verzwakte jongen. Wat zit daar voor boodschap in?

In het vers wordt van de gehoorzaamheid van Hagar gesproken. In Genesis 16 is beschreven hoe ze aan God gehoorzaam was door terug te gaan naar Abram en Sara.

‘In haar nageslacht zullen alle volken van de aarde zullen worden gezegend’. Wie is haar nageslacht en kunnen we die zegen zien? Is haar nageslacht, vooral geestelijk nageslacht, de moslims? En is de islam een zegen? Dit lijkt me een goed gebed om te bidden: “Heer we willen haar nageslacht zien en ook bidden we dat haar nageslacht een zegen is voor alle volken”.

Enkele andere teksten
Dit zijn nog een paar bekende teksten uit de Bijbel waar het over de stem van God gaat.

Hier na de crisis en de oplossing bij de plaats Mara. Mozes moet een stuk hout in het water gooien en daardoor is het water niet meer bitter, maar zoet. Een beeld van de kruisiging van Jezus?
Exodus 15:26. Hij zei: Als u aandachtig luistert naar de stem van de HEERE, uw God, en doet wat juist is in Zijn ogen, als u Zijn geboden gehoorzaamt en al Zijn verordeningen in acht neemt, dan zal Ik geen enkele van de ziekten over u brengen die Ik over Egypte gebracht heb, want Ik ben de HEERE, uw Heelmeester. [HSV]

Hier komt het volk Israël bij de berg Sinaï en daar ontvouwt de HEER wat Hij van plan is met het volk. Dat is groots.

Exodus 19:2-6. Zij braken op vanuit Rafidim, kwamen in de woestijn Sinaï en sloegen hun kamp op in de woestijn. Israël sloeg daar zijn kamp op tegenover de berg. Toen klom Mozes omhoog, naar God. De HEERE riep tot hem vanaf de berg: Zo moet u tegen het huis van Jakob zeggen en de Israëlieten verkondigen: U hebt zelf gezien wat Ik met de Egyptenaren gedaan heb en hoe Ik u op arendsvleugels gedragen en u bij Mij gebracht heb. Nu dan, als u nauwgezet Mijn stem gehoorzaamt en Mijn verbond in acht neemt, dan zult u uit alle volken Mijn persoonlijk eigendom zijn, want heel de aarde is van Mij. U dan, u zult voor Mij een koninkrijk van priesters en een heilig volk zijn. Dit zijn de woorden die u tot de Israëlieten moet spreken.

Hier gaat het over de bijeenkomst van het volk Israël bij de Sinaï. Let op hoe het woord qowl op verschillende manieren wordt vertaald.

Exodus 19:16-19. En het gebeurde op de derde dag, toen het morgen werd, dat er op de berg donderslagen, bliksemflitsen en een zware wolk waren, en zeer sterk bazuingeschal, zodat al het volk dat in het kamp was, beefde. Mozes leidde het volk uit het kamp, God tegemoet. Zij stonden onder aan de berg. De berg Sinaï was geheel in rook gehuld, omdat de HEERE er in vuur neerdaalde. De rook ervan steeg omhoog als de rook van een oven, en heel de berg beefde hevig. Het bazuingeschal werd gaandeweg zeer sterk. Mozes sprak en God antwoordde hem met een stem.

Exodus 20:18. Heel het volk was getuige van de donderslagen en lichtflitsen, het schallen van de ​ramshoorn​ en de rook die uit de berg kwam. Bij die aanblik deinsden ze achteruit, en ze bleven op grote afstand staan.

En dit zegt Mozes als het volk Israël bijna het land gaat intrekken.
Deuteronomium 5:33-36. Is er ooit een volk geweest dat net als u vanuit een vuur de stem van een god heeft gehoord en dat heeft overleefd? Is er ooit een god geweest die het heeft aangedurfd zich een volk toe te eigenen waarover een ander volk macht uitoefende, en die dat deed met grootse daden, met tekenen en wonderen en felle strijd, met sterke hand en opgeheven arm, en op angstaanjagende wijze – zoals u met eigen ogen de HEER, uw God, in ​Egypte​ hebt zien doen? U bent er getuige van geweest opdat u zou beseffen dat de HEER de enige God is; er is geen ander naast hem. Vanuit de hemel heeft hij zijn stem laten horen om u op te voeden, en op aarde heeft hij u dat grote vuur laten zien en vanuit het vuur zijn geboden bekendgemaakt.

Hier een voorbeeld uit een heel ander boek, het boek van de Psalmen.
Psalm 130:2. Heer, hoor mijn stem, wees aandachtig, luister naar mijn roep om ​genade.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
De donderslagen en het geschal van trompetten was niet zomaar een indrukwekkende verfraaiing, maar het was onderdeel van de stem van God.

Voor het volk Israël waren dit de twee belangrijkste dingen: Nu dan, als u nauwgezet Mijn stem gehoorzaamt (1) en Mijn verbond in acht neemt (2). Naar mijn idee geldt dat nog steeds. Daarom is het belangrijk om Gods stem te kunnen verstaan. Naast de woorden van de Bijbel serieus te nemen. Exodus . Dit staat uitgebreider ook in Exodus 15:26.

Het is heel bijzonder dat een God zijn stem laat horen. En dat Hij dat doet om ons op te voeden. Deuteronomium 5.

Als je Gods stem niet kunt horen heb je wel een probleem. Let er ook op dat Gods stem woorden kunnen zijn maar ook allerlei dingen meer.

We zijn gewend dat ons godsdienstig leven ingetogen is. Dat was niet zo in oude tijden. Schreeuwen, brullen, gillen, het zijn geen woorden, die je in vertaling tegenkomt maar die wel degelijk in de Hebreeuwse teksten staan.

Onderzoekje: als het over qowl gaat wanneer is het dan de stem van God?
Ik heb bekeken in hoeverre het woord qowl en één van de namen van God in één tekst voorkomt.
Dit zijn de resultaten:
Elohim én stem in één vers: 81 keer.
Adonai én stem in één vers: 6 keer.
JHWH én stem in één vers: 169 keer.
Dus 256 keer van de in totaal 436 keer dat het over de stem gaat komt ook een naam van God voor.

Vandaar mijn inschatting dat het om pakweg de helft van de gevallen gaat om de stem van God of onze stem tot God.

God spreekt tot ons of zegt iets tot ons.

2a. God spreekt.
Dit is een mooie tekst, die laat zien dat de HEER met Mozes in gesprek is.

Exodus 33:11. God sprak zo persoonlijk met Mozes, zoals een mens met een ander mens spreekt, zoals iemand spreekt met zijn vriend. [van gelaat tot gelaat, panyem in het Hebreeuws]

2b. God zegt
Het Hebreeuwse woord komt in meer dan 4000 teksten voor. In 659 verzen komt zowel de naam van God, Elohim als het werkwoord voor zeggen voor.

In Genesis 1 al elf keer. Er spreekt God een negen keer tegen, ja tegen wat eigenlijk, tegen iets wat er dan nog niet is, zoals in dit eerste vers waarin het woord voorkomt.
Genesis 1:3. God zei: ‘Er moet licht komen,’ en er was licht.

Genesis 1:28. En God zegende hen en God zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen! [HSV]

Daarna lezen we van Noach, hier is het voor de tweede keer dat God iets tegen een mens zegt.

Genesis 6:13. Daarom zei God tegen ​Noach: Het einde van alle vlees is voor Mijn aangezicht gekomen, want de aarde is door hen vervuld met geweld; en zie, Ik ga hen met de aarde te gronde richten. [HSV]

Genesis 8:15-17. Toen sprak God tot ​Noach: Ga de ark uit, u, uw vrouw, uw zonen en de vrouwen van uw zonen met u. Laat al de dieren die bij u zijn van alle vlees, de vogels, het ​vee​ en alle kruipende dieren, die over de aarde kruipen, met u naar buiten gaan, zodat zij zich overvloedig uitbreiden op de aarde en vruchtbaar zijn en talrijk worden op de aarde. [HSV]

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Als God iets zegt over de schepping, de natuur, dan gebeurt er ook.
Toen God voor de eerste keer iets zei tegen de mensen was het de missie voor de mensheid. Daarna gaf God Noach achtergrond informatie. En tenslotte gaf God Noach een duidelijke opdracht: ga de ark uit.

Al deze soorten boodschappen vormen kunnen voorkomen als God spreekt.

2. en 3. Spreken en luisteren in één tekst.
Als je wil dat God tot je spreekt, dan moet je ook luisteren. Spreken en luisteren komt 120 keer in één zin voor.

Exodus 20:19. Zij zeiden tegen Mozes: Spreekt ú met ons, dan zullen wij luisteren, maar laat God niet met ons spreken, anders sterven wij.

Deuteronomium 5:25. Maar nu, waarom zouden wij sterven? Want dit grote vuur zal ons verteren; als wij nog langer de stem van de Here, onze God, horen, zullen wij sterven.

Jeremia 7:27. U moet al deze woorden tot hen spreken, maar zij zullen niet naar u luisteren. U zult wel tegen hen roepen, maar zij zullen u niet antwoorden.

Ezechiël 2:7. Maar u moet Mijn woorden tot hen spreken, of zij luisteren of dat nalaten, want zij zijn opstandig!

2. Praten met God in het Nieuwe Testament

Wat zou er in het Nieuwe Testament anders zijn bij het praten met God. De stem van God lijkt nog steeds dezelfde. De indrukwekkende situatie op die bijzondere Pinksterdag lijkt op de bijzonder situatie van het volk Israël bij de Sinaï.

Gods Stem of de stem van Jezus

Het woord stem komt in 129 verzen voor. Het kan gaan over stemmen van mensen, een stem van een profeet,een stem God of de stem van Jezus. Meestal heeft de stem een duidelijk adres, maar soms is onduidelijk voor wie de stem is bedoeld.

Het gaat hier naar schatting ook wel over de helft van de keren over de stem van God of Jezus of dat onze stemmen klinken tot hen.
Theos G2316 én stem G5456 in één vers: 69 keer.
Kurios G2962 én stem in één vers: 11 keer.
Jezus G2424 én stem in één vers:11 keer.

Hier gaat het over de stem van God, die klonk op de berg van de verheerlijking.
Matteüs 17:5. Hij (Petrus) was nog niet uitgesproken, of de schaduw van een stralende wolk gleed over hen heen, en uit de wolk klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde. Luister naar hem!’

Hieronder gaat het over de stem van Jezus.
Johannes 10:1-4 ‘Waarachtig, ik verzeker u: wie de ​schaapskooi​ niet binnengaat door de deur maar ergens anders naar binnen klimt, is een ​dief​ of een rover. Wie door de deur naar binnen gaat, is de herder van de schapen. Voor hem doet de bewaker open. De schapen luisteren naar zijn stem, hij roept zijn eigen schapen bij hun naam en leidt ze naar buiten. Wanneer hij al zijn schapen naar buiten gebracht heeft, loopt hij voor ze uit en de schapen volgen hem omdat ze zijn stem kennen. Iemand anders volgen ze niet, ze lopen juist van hem weg omdat ze de stem van een vreemde niet kennen.’

Johannes 10:14-16. Ik ben de goede herder. Ik ken mijn schapen en mijn schapen kennen mij, zoals de Vader mij kent en ik de Vader ken. Ik geef mijn leven voor de schapen. Maar ik heb ook nog andere schapen, die niet uit deze ​schaapskooi​ komen. Ook die moet ik hoeden, ook zij zullen naar mijn stem luisteren: dan zal er één kudde zijn, met één herder. [de schapen uit de andere schaapskooi zijn de gelovigen uit de volken?]

Johannes 10:25-30. Jezus​ antwoordde: ‘Dat heb ik u al gezegd, maar u gelooft het niet. Wat ik namens mijn Vader doe getuigt over mij, maar u wilt me niet geloven, omdat u niet bij mijn schapen hoort. Mijn schapen luisteren naar mijn stem, ik ken ze en zij volgen mij. Ik geef ze eeuwig leven: ze zullen nooit verloren gaan en niemand zal ze uit mijn hand roven. Wat mijn Vader mij gegeven heeft gaat alles te boven, niemand kan het uit de hand van mijn Vader roven, en de Vader en ik zijn één.’

Johannes 12-27-30. Nu ben ik doodsbang. Wat moet ik zeggen? Vader, laat dit ogenblik aan mij voorbijgaan? Maar hiervoor ben ik juist gekomen. Laat nu zien hoe groot uw naam is, Vader.’ Toen klonk er een stem uit de hemel: ‘Ik heb mijn grootheid getoond en ik zal mijn grootheid weer tonen.’ De mensen die daar stonden en dit hoorden, zeiden: ‘Een donderslag!’ Maar er waren er ook die zeiden dat het een engel was die tegen hem gesproken had. Jezus zei: ‘Die stem heeft niet voor mij gesproken, maar voor u. [in het Grieks is er een apart woord voor donder. De mensen daar spraken Aramees]

Spreken en luisteren

Spreken G2980 en luisteren G191 komen in 33 verzen in één vers voor. Dit zijn de eerste twee verzen van de evangeliën waarin dit voorkomt en het eerste vers in Handelingen waar dit voorkomt.

Matteüs 13:10-13. De ​leerlingen​ kwamen naar hem toe en vroegen: ‘Waarom spreekt u in ​gelijkenissen​ tot hen?’ Hij antwoordde: ‘Jullie mogen de geheimen van het ​koninkrijk van de hemel​ kennen, hun is dat niet gegeven. Want wie heeft zal nog meer krijgen, en het zal overvloedig zijn; maar wie niets heeft zal zelfs het laatste worden ontnomen. Dit is de reden waarom ik in ​gelijkenissen​ tot hen spreek: omdat zij ziende ​blind​ en horende doof zijn en niets begrijpen.

Handelingen 3:22. Want Mozes heeft tegen de vaderen gezegd: De Heere, uw God, zal voor u een Profeet laten opstaan uit uw broeders, zoals ik; naar Hem moet u luisteren in alles wat Hij tot u zal spreken.

Wat kunnen we hiervan leren?

Wat opvalt is dat niet iedereen wat God spreekt kan horen. Luisteren houdt ook in begrijpen en gehoorzamen. Maar niet iedereen kan het horen en begrijpen. Gehoorzamen lukt dan ook niet.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.