Studie Gevangenschap van de Ziel

Als Jezus zijn bediening begint spreekt hij deze tekst uit.
Lukas 4:18-19: ‘De Geest van de Heer rust op mij, want hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.’

Jezus refereert aan een tekst van de profeet Jesaja, zie Jesaja 61:1. Die profeet heeft meer gezegd over degenen die komen zou en dit zou doen. Door het refereren van Jezus aan deze tekst bij de profeet kun je ervan uitgaan dat allerlei andere teksten van de profeet ook betrekking hebben op Jezus.

Jezus lijkt met name aan te geven dat het om mensen gaat die gevoelsmatig of geestelijk gevangen zijn.

Wat zegt de Bijbel over dit soort gevangenschap? Daar gaat het in deze Bijbelstudie over.

Studievragen

In hoeverre gaan de teksten over fysieke gevangenschappen of als je je gevoelsmatig en geestelijk gevangen bent.

Oude Testament

Er worden diverse Hebreeuwse woorden gebruikt rond gevangen zijn en gevangenis. Hieronder staan de gegevens.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1אָסַר
‘acar
WerkwoordH631Gevangen of gebonden zijn
Komt 72 keer voor in 64 verzen
KJV: bind (47x), prison (4x), tie (4x), prisoner (2x), miscellaneous (15x).
2אָסִיר
‘aciyr
Zelfstandig
naamwoord
mannelijk
H615Gevangene, gebondene
Komt 12 keer voor
KJV: prisoner (10x), bound (2x)
3אַסִּיר
‘assîr
Zelfstandig
naamwoord
mannelijk
H616Gevangene
Komt 4 keer voor in 4 verzen
KJV: prisoner (4x)

1. אָסַר ‘acar

Psalm 146:7. recht doet aan de verdrukten, brood geeft aan de hongerigen. De HEER bevrijdt de gevangenen, 

Jesaja 49:9. om tegen gevangenen te zeggen: ‘Ga in vrijheid!’ en tegen wie in het duister verblijft: ‘Kom tevoorschijn!’ Langs wegen zullen zij weiden, op iedere kale heuvel vinden ze weidegrond.

Jesaja 61:1. De Geest van de Heere HEERE is op Mij, omdat de HEERE Mij gezalfd heeft om een blijde boodschap te brengen aan de zachtmoedigen. Hij heeft Mij gezonden om te verbinden de gebrokenen van hart, om voor de gevangenen vrijlating uit te roepen en voor wie gebonden zaten, opening van de gevangenis; [HSV]

Opmerking1: zie voor de gebrokenen van hart de Bijbelstudie met die titel.
Opmerking 2: voor gevangenen, Strong H7617, vrijlating uit te roepen
Opmerking 3: voor wie gebonden zijn, Strong H631, opening van de gevangenis. H6495.

2. אָסִיר (‘aciyr )
komt 12 keer voor in het OT en wordt meestal vertaalt met ‘gevangene’ of ‘gebondene’

Job 3:18. Gevangenen worden niet meer opgejaagd, de stem van de drijver horen ze niet meer.
Opmerking: dit gaat over als je dood bent dat je  gelijk bent met koningen en raadsheren (vers 14) en als gevangene heb  je rust. Deze tekst heeft geen relatie met de gevangene in Jesaja 61.

Psalm 68:7. God geeft eenzamen een thuis en gevangenen vrijheid en voorspoed. Maar opstandigen zullen wonen op dorre grond.

Psalm 79:11.

Psalmen 102:21. Om het zuchten van gevangenen te horen, om vrij te laten wie de dood nabij zijn. 

Psalm 107:10.

Jesaja 14:17.

Klaagliederen 3:34. (gaat over mensen die onterecht gevangen genomen zijn.

Zacharia 9:11-12 Want, Sion, omwille van mijn verbond met jou, met offerbloed bekrachtigd, zal ik de gevangenen vrijlaten uit de put zonder water. Keer terug naar de burcht, gevangenen. Jullie hoop is niet vergeefs geweest, want ook nu geldt de toezegging aan Sion: ik zal je dubbel schadeloosstellen. 

3. אַסִּיר (‘acciyr )

Psalm 79:11. Laat het gekerm van de gevangenen voor Uw aangezicht komen, laat wie ten dode zijn opgeschreven, overeenkomstig de grootheid van Uw arm het leven behouden. [HSV]
Opmerking: dit is een Psalm volgens de Studiebijbel geschreven na de val van Jeruzalem.

Jesaja 10:4. In gevangenschap zullen zij zuchten, of sneuvelen in de strijd. Maar nog is zijn woede niet bekoeld, nog is zijn hand tegen hen opgeheven.
Opmerking: dit is een profetie over de onrechtvaardige leiders in Jeruzalem in de tijd van Jesaja. God is boos over hen.

Jesaja 24:22. Dan worden zij bijeengedreven, gevangen in een kuil, opgesloten in een kerker. En na lange tijd zullen zij hun straf ontvangen.
Opmerking: dit is een profetie van Jesaja over het algemeen over de volken die slecht doen.

Jesaja 42:6-7. In gerechtigheid heb Ik, de HEER, jou geroepen. Ik zal je bij de hand nemen en je behoeden, Ik neem je in dienst voor mijn verbond met het volk en maak je tot een licht voor alle volken, om blinden de ogen te openen, om gevangenen te bevrijden uit de kerker, wie in het duister zitten uit de gevangenis. 
Opmerking: het gaat hier om een profetie van de Knecht des Heeren.

Sjaba en sjebi, gevangen nemen

Dit zijn gegevens van deze woorden.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1שָׁבָה
shabah
WerkwoordH7617 Gevangen nemen
Komt 47 keer voor 42 verzen
KJV: (carry, take away, …) captive (37x), (take, drive, …) away (8x), take (2x)
2שְׁבִי
šᵊḇî
Zelfstandig
naamwoord
mannelijk
en
vrouwelijk
H7628 Gevangenschap
Komt 48 keer in 46 verzen voor.
KJV: captivity (35x), captive (10x), prisoners (2x), taken away (1x), taken (1x).

שָׁבָה (shabah ),

Psalm 68:19. U voerde gevangenen mee, eiste gaven van opstandige mensen, en steeg op naar uw woning, HEER, onze God’.
Opmerking: deze tekst wordt in Efeziërs 4:8 geciteerd: ‘Daarom staat er: ‘Toen hij opsteeg naar omhoog, voerde hij gevangenen mee en schonk hij gaven aan de mensen.’ 

Psalm 106:46

pᵊqaḥ-qôaḥ vrijlating uit de gevangenis

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1פְּקַח־קוֹחַ pᵊqaḥ-qôaḥZelfstandig
naamwoord
mannelijk
H6495Vrijlating uit de gevangenis
Komt 2 keer voor in 1 vers
KJV: opening of the prison (1x)

Kele Gevangenis

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1כֶּלֶא
kele’
Zelfstandig
naamwoord
mannelijk
H3608 Gevangenis
Komt 10 keer voor in 10 verzen
KJV: prison (10x)

Het zelfstandig naamwoord כֶּלֶא kele’ gevangenis komt van een werkwoord dat vasthouden of tegenhouden betekent. Hieronder geen citaat uit de boeken Koningen en Kronieken maar alleen uit de boeken van Jesaja en Jeremia.

Jesaja 42:6-7. In gerechtigheid heb Ik, de HEER, jou geroepen. Ik zal je bij de hand nemen en je behoeden, Ik neem je in dienst voor mijn verbond met het volk en maak je tot een licht voor alle volken, om blinden de ogen te openen, om gevangenen te bevrijden uit de kerker, wie in het duister zitten uit de gevangenis. 

Jesaja 42:22. Maar nu is het volk beroofd en geplunderd, zijn jonge strijders zijn geketend en in de gevangenis gegooid. Een prooi zijn zij geworden, en niemand die hen redt; ze zijn buitgemaakt, en niemand die zegt: ‘Geef terug!’

Jeremia 37:15. Die werden woedend op Jeremia, lieten hem stokslagen geven en zetten hem achter slot en grendel in het huis van de schrijver Jonatan, waarvan een gevangenis was gemaakt.
Jeremia 37:18. Vervolgens zei hij tegen koning Sedekia: ‘Wat heb ik u, uw hof en dit volk eigenlijk misdaan dat u mij in de gevangenis hebt gezet?

Opmerking: ook Jeremia werd gevangen genomen.

Jeremia 52:33. Jojachin hoefde niet langer gevangeniskleren te dragen en werd voor de rest van zijn leven aan het hof opgenomen.
Opmerking: koning Jojachin is ook een tijd in de gevangenis geweest.

Sohar gevangenis

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1סֹהַר sōharZelfstandig
naamwoord
mannelijk
H5470Gevangenis
Komt 8 keer voor in 6 verzen.
KJV: prison (8x).

De teksten met het woord סֹהַר sōhar gaan allemaal over Jozef, die in de gevangenis terecht kwam en later de schenker en de bakker. Zie Genesis 39 en 40.

Jozef ziet men als een type als Jezus. Hij heeft net als Jezus ook te maken gehad met een gevangenis.

Masger

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
1מַסְגֵּר
masgēr
Zelfstandig
naamwoord
mannelijk
H4525 Komt 7 keer voor in 7 verzen.
KJV: smith (4x), prison (3x)

Masger מַסְגֵּר komt van een werkwoord dat opsluiten betekent. Het woord gebruikt de Bijbel ook om er een smid mee aan te geven. Een smid kan mensen achter slot en grendel opbergen.

Psalm 142:7. Bevrijd mij uit de kerker, dat ik uw naam mag loven in de kring van de rechtvaardigen: U hebt naar mij omgezien.

Jesaja 24:22
Jesaja 42:7
Jeremia 24:1
Jeremia 29:2

Nieuwe Testament

Phylakē gevangenis

Nr Grieks Soort woordStrongOpmerkingen:
3φυλακή  phylakē   Zelfstandig naamwoord vrouwelijk G5438
SB
Gevangenis.
Komt 47 keer voor in 45 verzen. 3x in geestelijke zin
KJV: prison (36x), watch (6x), imprisonment (2x), hold (1x), cage (1x), ward (1x).
4αἰχμαλωσία aichmalōsiaZelfstandig
naamwoord
vrouwelijk
G161
SB
Gevangenschap
Komt 3 keer voor in 2 verzen.
KJV: captivity (3x).
αἰχμαλωτεύω aichmalōteuōWerkwoordG162
SB
Gevangen nemen
Komt 2 keer voor in 2 verzen
KJV: lead captive (2x).

Het woord phylake, Strongnummer G5438 komt 47 keer voor in het Nieuwe Testament. Meestal gaat het om een gewone gevangenis, zoals de apostel Paulus die in de gevangenis zit. Drie keer echter gaat het over geestelijke wezens, die in de gevangenis zitten.

Een voor ons raadselachtige tekst over verkondiging aan de geesten, die ten tijde van Noach gevangen gekomen zijn.
1 Petrus 3:19-21. Hij (Jezus) is naar de geesten gegaan die gevangen zaten, om dit alles te verkondigen aan hen die ten tijde van Noach weigerden te gehoorzamen, toen God geduldig wachtte en de ark gebouwd werd. In de ark werden slechts enkele mensen, acht in totaal, van de watervloed gered, en dat water is een voorafbeelding van het water van de doop, waardoor u nu wordt gered. De doop wast niet het vuil van uw lichaam, het is een vraag aan God om een zuiver geweten.

En tenslotte nog twee teksten over demonen en de satan, die gevangen zaten.
Openbaringen 18:2. Met een krachtige stem riep hij: ‘Gevallen, gevallen is Babylon, die grote stad! Ze is een woonplaats voor demonen geworden, ze biedt onderdak aan elke onreine geest, elke onreine vogel en elk onrein, afschuwelijk dier.
[De Statenvertaling heeft bewaarplaats in plaats van woonplaats]

Openbaringen 20:7. Wanneer de duizend jaar voorbij zijn, zal Satan uit zijn gevangenis worden losgelaten.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Jezus is zelfs naar de geesten gegaan in het dodenrijk, die in de tijd van Noach leefden en niet gehoorzaamden. Wat Jezus met deze geesten heeft gedaan is mij niet bekend.

Het Babylon van Openbaringen is een gevangenis voor demonen geworden. Dat zou ook wel gewoon een plaats op aarde kunnen zijn. In het Oude Testament werd ook een stad genoemd, die een woonplaats van demonen werd.

De satan zal duizend jaar lang in zijn gevangenis zijn. Waar zou die gevangenis dan zijn?

Gevangenschap gevangen nemen

De woorden gevangenschap en gevangenis komen beiden in twee teksten voor. Eenmaal gaat het om een geestelijke gevangenschap. Dat is in deze tekst.
Efeziërs 4:8. Daarom zegt Hij: Toen Hij opvoer in de hoogte, nam Hij de gevangenis gevangen en gaf Hij gaven aan de mensen. [HSV]

Opmerking 1: volgens de Blue letter Bible gaat het om de gevangenschap gevangen te maken en niet de gevangenis. Andere vertalingen laten het woord gevangenis weg.

Opmerking 2: het opvoeren naar de hoogte komt al in een eerdere paragraaf naar voren. Het ‘daarom zegt’ verwijst naar Psalm 68:19. U bent opgevaren naar omhoog, U hebt gevangenen weggevoerd. [HSV]

In deze tekst van Lucas gaat het ook al om Jezus, die gevangenen bevrijd. Lukas 4:18-19. De Geest van de Heer rust op Mij, want Hij heeft Mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft Hij Mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.’

Overwegingen

We hebben het hier over het gevangen zijn van de ziel. Dat gevangen zijn heeft wel wat gelijkenissen met een gewone gevangenschap. Als je wordt opgesloten in het huis van bewaring.

Zo’n gevangenschap kan plaatsvinden om diverse redenen. Soms terecht omdat je iets gedaan hebt dat de wet verbiedt. Je kunt trouwens ook niet terecht gevangen zitten, door valse beschuldiging of vanwege fouten in het proces. In sommige landen kan het ook heel onterecht in de gevangenis terecht komen, omdat je kritiek had of omdat men dacht dat je kritiek had op de regering bijvoorbeeld.

Je kunt ook gevangen zijn door een bepaalde overtuiging. ‘Je mag niet genieten’, ‘ik ben niet uitverkoren’, die komen aan de orde bij een andere studie. In je huwelijk, je werk.  Zie ook studie van Noortjes Gooskens.

Opmerking Noortje: Koper en ijzer versus goud en zilver.

Jezus ‘nedergedaald ter helle’, wat heeft dat ermee te maken??
De mogelijkheid was er al, je leest er ook van in het Oude Testament, maar sinds Jezus ‘nedergedaald is ter helle en ten derde dage wederom opgestaan’ is die mogelijkheid er nog veel krachtiger.

De tekst van eerste preek van Jezus duidt op dit onderwerp

Zijn er parallelle teksten in de andere evangeliën? Nee. Wel parallelle in Jesaja, zie hieronder. Jesaja schildert heel breed. Het gaat over zowel over lichaam, ziel en geest: het zichtbare, de gebieden van onrecht en daar waar mensen een keus hebben gemaakt.

De tekst uit Jesaja en Lukas zijn heel breed.
Gevangenen vrijlating: zou ook vrijheid van bepaalde overtuigingen kunnen betekenen.

In gevangenissen vroeger was het donker, ‘blinden herstel van hun zicht’ zou best wel eens op gevangenen kunnen slaan in dit verband.

Tekst die in andere vertalingen met gegrepen worden en verstrikt raken vertalen.
Psalmen 10,2 In hun hoogmoed vervolgen zondaars de zwakken – maak hen gevangenen van hun eigen plannen! 

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.