Studie Verstand, Wil en Gevoel

In de christelijke wereld is er de gedachte dat de mens bestaat uit geest, ziel en lichaam. En inderdaad is deze indeling in één tekst in de Bijbel als opsomming te vinden namelijk in 1 Tessalonicenzen 5:23.

En dikwijls voegt men er dan aan toe dat de ziel bestaat uit het verstand, de wil en het gevoel. In deze studie bekijken we wat de Bijbel zegt over verstand, de wil en het gevoel.

De teksten zijn geciteerd uit de NBV of NBV21 vertaling tenzij anders aangegeven.

Inhoud:

Studievragen

Over dit onderwerp zijn de volgende vragen te stellen.

Wat is er in het algemeen te zeggen over het rijtje het verstand, de wil en het gevoel?

Is er onderscheid tussen de verschillende woorden die je met verstand kunt vertalen?

Hoe kun je het best met je verstand omgaan?
Is er een advies vanuit de Bijbel over je wil?
Hoe kun je het best met je gevoelens omgaan?

Is men in de christelijke wereld op de hoogte van de betekenis in de Bijbel van deze begrippen?

In het laatste hoofdstuk Lessen staan antwoorden op deze vragen.

Oude Testament

In de christelijke psychologie zegt men dat in je ziel begrepen is je verstand, je wil en je gevoel. Is dat te vinden in het OudeTestament?

In het Oude Testament is er het woord tabun, dat inzicht betekent, dat lijkt over het verstand te gaan. Zie de studie in het volgende hoofdstuk.

Er is ook een woord dat over de buik gaat. De buik staat dikwijls symbool voor gevoelens. Over de wil van een mens heb ik niets gevonden.

Bina, verstand, inzicht

Dit zijn de gegevens rond het woord bina.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	בִּינָה bînâ	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H998	Verstand Komt 38 keer voor in 38 verzen. KJV: understanding (32x), wisdom (2x), knowledge (1x), meaning (1x), perfectly (1x), understand (1x).
2	בִּינָה bînâ	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H999	Verstandig mens Komt eenmaal voor KJV: understanding (1x).

Ad. 1. Bina, verstand.
Hieronder citaten van de teksten behalve die van het boek Job, de helft van de teksten van het boek Spreuken en ook niet die ene tekst van Jeremia en ook niet die van het boek Daniël.

Deuteronomium 4:5-6. Zoals de HEER, mijn God, mij heeft opgedragen, leer ik u wetten en regels waarnaar u moet handelen in het land dat u in bezit zult nemen. Leef ze strikt na, dan toont u wijsheid en inzicht. Alle volken die dat zien en van deze wetten horen, zullen zeggen: ‘Wat is dat grote volk wijs en verstandig!’

1 Kronieken 12:32. En van de nakomelingen van Issaschar, die inzicht hadden in de tijden om te weten wat Israël moest doen: hun hoofden waren er tweehonderd, met al hun broeders onder hun bevel. [HSV]

1 Kronieken 22:12. Ik hoop dan ook dat de HEER je verstand en inzicht zal schenken zodat je, wanneer Hij je over Israël aanstelt, de wet van de HEER, je God, zult naleven.

2 Kronieken 2:12. Verder zei Hiram: Geloofd zij de HEERE, de God van Israël, Die de hemel en de aarde gemaakt heeft, dat Hij koning David een wijze zoon, die verstand (sjekel zie volgend hoofdstuk) en inzicht heeft, gegeven heeft, die een huis voor de HEERE en een huis voor zijn koninkrijk wil bouwen! [HSV]

Spreuken 1:2. De spreuken van Salomo, de zoon van David, de koning van Israël, om bekend te worden met wijsheid en vermaning, om woorden vol inzicht te begrijpen, om vermaning die inzicht biedt, aan te nemen, gerechtigheid, recht en billijkheid, om aan onverstandigen schranderheid te geven, aan een jongeman kennis en bedachtzaamheid. [HSV]

Spreuken 2:3. Ja, als je roept om het verstand, je stem laat klinken om inzicht, als je het zoekt als zilver, het naspeurt als verborgen schatten, dan zul je de vreze des HEEREN begrijpen, de kennis van God vinden. [HSV]

Spreuken 3:5. Vertrouw op de HEER met heel je hart, steun niet op eigen inzicht

Spreuken 4:1-2. Luister, kinderen, naar de vermaning van je vader en sla er acht op om inzicht te leren kennen, want ik geef jullie een goede les: verlaat mijn onderricht niet!

Spreuken 4:5-7. Streef naar wijsheid, zoek naar inzicht, wijk niet af van wat ik zeg, vergeet het niet. Verlaat de wijsheid niet, dan beschermt ze je, heb haar lief, dan behoedt ze je. Het begin van wijsheid is dat je wijsheid zoekt, inzicht najaagt met alles wat je bezit.

Spreuken 7:4. Zeg tegen Wijsheid: ‘Je bent mijn zuster,’ noem Inzicht je vriendin.

Spreuken 8:13-14. Wie ontzag heeft voor de HEER, haat het kwaad. Ik verafschuw trots en hoogmoed, valsheid en leugens. Bij mij vind je beraad en overleg, ik bied inzicht, ik geef kracht.

Jesaja 11:1-2. Maar uit de stronk van Isaï schiet een telg op, een scheut van zijn wortels komt tot bloei. De geest van de HEER zal op hem rusten: een geest van wijsheid en inzicht, een geest van kracht en verstandig beleid, een geest van kennis en ontzag voor de HEER.

Jesaja 27:10-11. Daar ligt de versterkte stad, eenzaam, ontvolkt, verlaten als de woestijn. Kalveren weiden en rusten er, ze vreten de takken kaal; vrouwen breken de verdorde twijgen af en gebruiken ze voor hun vuur. Omdat dit volk ieder inzicht mist, kent zijn maker geen ontferming, toont zijn schepper geen genade.

Jesaja 29:13-14. De Heere zei: Omdat dit volk tot Mij nadert met zijn mond en zij Mij eren met hun lippen, maar hun hart ver van Mij houden, en hun vrees voor Mij slechts een aangeleerd gebod van mensen is, daarom, zie, ga Ik verder met wonderlijk te handelen met dit volk, wonderlijk en wonderbaar; want de wijsheid van zijn wijzen zal vergaan en het verstand van zijn verstandigen zal zich verbergen. [HSV]

Jesaja 29:24. Wie dwalen in hun geest, zullen tot inzicht komen, wie morren, zullen onderwijzing aanvaarden.

Opmerking: dit is een positieve profetie.

Jesaja 33:19. Je ziet dat onbeschaamde volk niet meer terug, dat volk met zijn onverstaanbare taal, zijn vreemde, onbegrijpelijke tongval.

Opmerking: het gaat hier om een volk dat Jeruzalem probeerde te veroveren.

Ad. 2. Bina verstandig mens
Dit woord komt alleen in deze tekst voor.

Daniël 2:19-21. Het mysterie werd aan Daniël onthuld in een nachtelijk visioen. Daarop prees hij de God van de hemel. Hij zei: ‘Geprezen zij de naam van God, van eeuwigheid tot eeuwigheid, want Hij bezit wijsheid en kracht. Hij verandert tijden en vaste dagen, Hij zet koningen af en stelt koningen aan, Hij geeft de wijzen hun wijsheid en de verstandigen hun kennis.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Als je de geboden van God strikt naleeft krijg je wijsheid en inzicht. Deuteronomium 4:5-6. Dat is de belofte .

Er worden verstandige mensen genoemd, die van de stam Issaschar. 1 Kronieken 12:32.

Zie ook de tekst van 1 Kronieken 22:12 en 2 Kronieken 2:12 hieronder.

Woorden vol inzicht begrijpen is niet vanzelfsprekend. Spreuken 1:2. Je moet erom roepen. Ook wel zoeken en naspeuren. . Spreuken 2:3. Sla acht op de vermaning van je vader. Spreuken 4:1-2. Inzicht moet je najagen met alles wat je bezit. Spreuken 4:5-7. Noem inzicht je vriendin. Spreuken 7:4. De HEER biedt inzicht. Spreuken 8:13-14.

Steun niet op je eigen verstand. Spreuken 3:5

Er zal een bijzonder iemand komen met een geest van verstand. Jesaja 11:1-2. God kan ook het volk weer stand geven. Jesaja 29:24. Het is de HEER die verstand geeft. Daniël 2:19-21

Het volk Israël verloor het gezonde verstand, zo verloren ze ook Gods ontferming. Jesaja 27:10-11. Zelfs al eer je de HEER met je lippen maar je hart is er niet bij. Jesaja 29:13-14.

Sjekel, verstand, inzicht

Dit zijn de gegevens van het woord sjekel.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	שֵׂכֶל śēḵel	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H7922	Inzicht Komt 16 keer voor in 16 verzen. KJV: understanding (7x), wisdom (3x), wise (1x), prudence (1x), knowledge (1x), sense (1x), discretion (1x), policy (1x).

1 Samuel 25:1-3. David trok verder, naar de woestijn van Paran. Nu woonde er in Maon iemand die zijn bedrijf in Karmel had. Hij was schatrijk: hij bezat drieduizend stuks schapen en duizend geiten. Hij was voor het scheren van de schapen naar Karmel gekomen. Zijn naam was Nabal en zijn vrouw heette Abigaïl. Zij had een helder verstand en was mooi om te zien; hij was hard en onbeschoft. Hij was een nakomeling van Kaleb.

1 Kronieken 22:12. Ik hoop dan ook dat de HEER je verstand en inzicht zal schenken zodat je, wanneer Hij je over Israël aanstelt, de wet van de HEER, je God, zult naleven.

Opmerking: dit zegt David tegen zijn zoon Salomo.

1 Kronieken 26:14. Het lot voor de Oostpoort viel op Selemja; maar voor zijn zoon Zecharja, een verstandig raadsman, wierp men het lot, en zijn lot kwam uit op de Noordpoort. [HSV]

2 Kronieken 2:12. Verder zei Hiram: Geloofd zij de HEERE, de God van Israël, Die de hemel en de aarde gemaakt heeft, dat Hij koning David een wijze zoon, die verstand en inzicht heeft, gegeven heeft, die een huis voor de HEERE en een huis voor zijn koninkrijk wil bouwen!

2 Kronieken 30:22. Jechizkia prees de Levieten om de kundigheid waarmee ze de HEER dienden. Gedurende de zeven dagen van het feest werden er vredeoffers gebracht en beleed men trouw aan de HEER, de God van de voorouders.

Ezra 8:18. Omdat God ons bescherming bood, stuurden zij ons Serebja, een verstandig man uit de familie van Machli, een nakomeling van Levi, de zoon van Israël, samen met zijn zonen en verwanten, achttien mannen in totaal.

Nehemia 8:8. De Levieten lazen het boek met de wet van God duidelijk voor en gaven er uitleg bij; zo verschaften ze inzicht in het gelezene.

Job 17:4. U hebt het inzicht uit hun hart gebannen, U zult hen toch niet laten zegevieren?

Psalm 111:10. Het begin van wijsheid is ontzag voor de HEER, leven naar zijn regels getuigt van goed inzicht.

Spreuken 3:1-4. Mijn zoon, vergeet mijn lessen niet, houd in je hart mijn richtlijnen vast. Ze vermeerderen de dagen van je leven, geven je vele jaren van geluk.Mogen goedertierenheid en trouw jou niet verlaten. Bind ze om je hals, schrijf ze op de tafel van je hart, vind gunst en goed verstand in de ogen van God en mens.

Spreuken 12:8. Men prijst een mens naar de maat van zijn verstand, een warhoofd wordt geminacht.

Spreuken 13:15. Goed verstand geeft gunst, maar de weg van de trouwelozen is onbegaanbaar. [HSV]

Spreuken 16:22. Het verstand is voor de bezitters ervan een bron van leven, maar de vermaning van dwazen is dwaasheid. [HSV]

Spreuken 19:11. Het verstand van een mens doet hem zijn toorn uitstellen, het is zijn sieraad aan een overtreding voorbij te gaan. [HSV]

Spreuken 23:9. Spreek niet ten aanhoren van een dwaas, want hij zal het verstand in uw woorden verachten. [HSV]

Daniël 8:25. Door zijn listigheid slaagt hij in elk bedrog. Hij zal hoogmoedig zijn en velen onverhoeds in het verderf storten. Tegen de vorst der vorsten zal hij opstaan, maar hij zal gebroken worden zonder dat er een mensenhand aan te pas komt.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Er wordt in het boek Samuël over een vrouw met een goed of helder verstand gesproken. 1 Samuel 25:1-3. Ook over Zecharja is gezegd dat hij verstandig is. 1 Kronieken 26:14. De Levieten werden gesprezen om hun verstand in dit geval deskundigheid. 2 Kronieken 30:22. En Sarebja. Ezra 8:18.

Je kunt ook hopen (en bidden) dat iemand, zo hoopte David voor Salomo, verstand zal krijgen. 1 Kronieken 22:12. Hiram erkende dat verstand later ook. 2 Kronieken 2:12.

Je kunt op een verstandige manier iets uitleggen. Nehemia 8:8

God kan ervoor zorgen dat iemand verstand kwijt raakt. Job 17:4

Verstand kun je vinden. Hoe? Leven naar Gods regels. Psalm 111:10. Vergeet de lessen van God niet. Spreuken 3:3-4.

Wat het gezond verstand uitwerkt. Met gezond verstand word je als mens geprezen. Spreuken 12:8. Gezond verstand geeft gunst. Spreuken 13:15. Een bron van leven. Spreuken 16:22

Lang niet iedereen kan gezond verstand waarderen. Spreuken 23:9.

Tabun, inzicht

Dit zijn de gegevens van het woord taboen.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	תָּבוּן tāḇûn	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H8394	Inzicht Komt 43 keer voor in 42 verzen. KJV: understanding (38x), discretion (1x), reasons (1x), miscellaneous (3x)

Het woord taboen komt vier keer in de Torah voor en verder vooral in Job (5x), en Spreuken (19x). Hieronder citaten vanuit de Torah, Job 1x en Spreuken 8x. en nog uit Jesaja 2x.

Exodus 31:1-3. De HEER zei tegen Mozes: ‘Ik heb mijn keuze laten vallen op Besaleël, de zoon van Uri, de zoon van Chur, uit de stam Juda. Ik heb hem uitzonderlijke talenten geschonken, wijsheid, vakmanschap en inzicht op allerlei gebied.

Het boek Exodus herhaalt deze uitspraak over Besaleël in 35:31 en 36:1.

Deuteronomium 32:28. Want zij zijn een volk dat door raadgevingen verloren gaat, er is geen inzicht bij hen.

Opmerking: dat kan gebeuren bij een volk, geen gezond verstand meer.

Hieronder de eerste tekst van het boek Job en de eerste acht teksten van het boek van de Spreuken.

Job 12:12-13. Is bij de oudsten de wijsheid, en bij de lengte van dagen het inzicht? Bij Hem is wijsheid en macht; Hij heeft raad en inzicht. [HSV]

Spreuken 2:6. Want het is de HEER die wijsheid schenkt, zijn woorden bieden kennis en inzicht.

Spreuken 2:11. Bedachtzaamheid zal je behoeden, inzicht houdt de wacht

Spreuken 10:23. Zoals een dwaas vermaak schept in zijn slechte daden, zo geniet een wijze van zijn inzicht.

Spreuken 11:12. Wie zijn medemens kleineert, heeft geen verstand (Hebr. lev = hart), iemand met inzicht zwijgt.

Spreuken 15:21. Voor wie geen verstand heeft (Hebr. lev = hart), is dwaasheid een vreugde, een mens met inzicht kiest de juiste weg.

Spreuken 17:27. Een verstandig (Hebr. da’at = kennis) mens is karig met zijn woorden, iemand met inzicht is bezonnen.

Spreuken 20:5. Wat omgaat in een mensenhart is als diep verborgen water, iemand met inzicht brengt het naar boven.

Spreuken 28:16. Een heerser zonder inzicht onderdrukt op grote schaal, wie winstbejag haat, zal lang regeren.

Hieronder nog twee teksten uit het boek Jesaja. De eerste gaat over het verstand van God en de tweede over het verstand van mensen, die beelden vereren.

Jesaja 40:14. Wie raadpleegt hij, wie biedt hem inzicht? Wie leidt hem op de paden van het recht? Wie leidt hem naar de wijsheid? Wie toont hem de weg van het inzicht?

Jesaja 44:18-19. Ze begrijpen het niet, ze beseffen het niet; blijkbaar zitten hun ogen dichtgeplakt, waardoor ze niets zien en het hun aan inzicht (Hebr. sjakal =bedachtzaamheid) schort. Het dringt niet tot hen door, ze missen de kennis en het inzicht om te bedenken: Met de ene helft heb ik een vuur gestookt, op de gloeiende houtskool heb ik brood gebakken en vlees geroosterd om te eten. Van wat overbleef heb ik een gruwelijk beeld gemaakt. Ik buig me dus neer voor een blok hout.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Er worden mensen genoemd met veel verstand of deskundigheid. Exodus 31:1-3, 35:31 en 36:1.

Bij de oudsten kun je afvragen of er inzicht is, bij God is dat wel.
Job 12:12-13.

De woorden van de HEER maken je verstandig. Spreuken 2:6. Gezond verstand is als iemand die de wacht houdt. Spreuken 2:11

Een wijze mag van zijn verstand genieten. Spreuken 10:23

Een verstandig mens kleineert zijn medemens niet. Spreuken 11:12. Die kiest de juiste weg. Spreuken 15:21. Een verstandig mens is bezonnen. Spreuken 17:27. Een verstandig mens brengt het verborgen van een mens boven water. Spreuken 20:5.

Een heerser zonder verstand verdrukt. Spreuken 28:16. Bij mensen kan er veel onverstand zijn. Jesaja 44:18-19.

Bij God komt het verstand vandaan. Jesaja 40:14

Beten, de buik

Dit zijn de gegevens rond het woord beten.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	בֶּטֶן beten	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H990	De buik. Komt 76 keer voor in 72 verzen. KJV: belly (30x), womb (31x), body (8x), within (2x), born (1x).

Het woord beten kan zowel wijzen op wat wij de buik, de schoot of de moederschoot noemen. Ook wat wij de maag noemen kan dit woord betekenen. Maar het gaat ook over het gevoel van de mens. In het Nederlands zijn er ook spreekwoorden, die wijzen op de buik als plek voor onze gevoelen.

In het boek Genesis komt dit woord vier keer voor, steeds in de betekenis van de moederschoot. Hier het eerste vers van dit boek.

Genesis 25:24. De HEER zei tegen haar: ‘Twee volken zijn er in je schoot, volken die uiteengaan nog voor je hebt gebaard. Het ene zal machtiger zijn dan het andere, de oudste zal de jongste dienen.’

Opmerking: de HEER zei dit tegen Rebekka, de vrouw van Isaak, over de kinderen die bij haar geboren zouden worden.

In de boeken Psalmen en Spreuken is ‘beten’ deels ook de plaats voor ons innerlijk.

Psalm 17:13b-14. Laat uw zwaard mij bevrijden van de goddelozen, uw hand, HEER, mij verlossen van die mannen des doods, die leven voor kortstondig gewin. Ze mogen hun buik vullen met de straf die hun toekomt, ze mogen hun kinderen ermee verzadigen, hun kleinkinderen geven wat ervan overschiet.

Psalm 22:10-11. U hebt mij uit de buik van mijn moeder gehaald, mij aan haar borsten toevertrouwd, bij mijn geboorte vingen uw handen mij op, van de moederschoot af bent U mijn God.

Psalm 31:10. Wees mij genadig, HEERE, want angst benauwt mij; verzwakt van verdriet is mijn oog, mijn ziel en mijn buik. [HSV]

Psalm 44:25-26. Waarom zou U Uw aangezicht verbergen, onze ellende en onze onderdrukking vergeten? Want onze ziel ligt neergebukt in het stof; onze buik kleeft aan de aarde. [HSV]

Spreuken 13:25. Wanneer een rechtvaardige eet, wordt hij verzadigd, een goddeloze houdt een hongerige maag.

Spreuken 18:8. De woorden van een lasteraar zijn als lekkernijen die makkelijk in de maag verdwijnen.

Spreuken 18:20. Wie iets goeds zegt, heeft een gevoel van welbehagen, hij voedt zich met de vruchten van zijn mond.

Opmerking: in het Hebreeuws staat er letterlijk ‘De buik van een man wordt tevreden met de vruchten van zijn mond en met de vrucht van zijn lippen zal hij tevreden worden’.

Spreuken 20:27. The spirit of man is the candle of the LORD, searching all the inward parts of the belly. [KJV]

Opmerking: de NBV21 vertaalt ‘Het licht van de HEER beschijnt de geest van de mens, het dringt door tot in zijn diepste gedachten.’.

Spreuken 20:30. The blueness of a wound cleanseth away evil: so do stripes the inward parts of the belly. [KJV]

Opmerking: de NBV21 vertaalt ‘Bloedige striemen doen het kwaad verdwijnen, slagen zuiveren het innerlijk’.

De combinatie van cheder, dat lettelijk kamer betekent, Strong H2315) en beten, dus ‘het binnenste van de buik of het binnenste innerlijk) komt vier keer voor namelijk in Spreuken 18:8 en 20:27 en 30 en 26:6. Het laatste vers is overigens hetzelfde als Spreuken 18:8.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Het woord beten wijst op de moederschoot. Pas in de Psalmen en Spreuken is het ook het woord voor je innerlijke gevoelens.

Een mens is uit de buik van zijn moeder geboren. Met gevoelens van liefde omgeven. God was er bij. Psalm 22:10-11.

Onze buik kleeft aan de aarde. We zijn met onze gevoelens op de aarde gericht. Psalm 44:25-26. Verdriet kan grote impact hebben op onze gevoelens. Psalm 31:10. Je kunt wensen dat nare gevoelens je vijanden zullen treffen. Psalm 17:13b-14.

Een kwaaddoener houdt een rusteloos innerlijk. Spreuken 13:25.

We zijn heel gevoelig voor de woorden van een lasteraar. Ze komen gemakkelijk in het binnenste van ons innerlijk. Spreuken 18:8 en 26:6.

Slagen zuiveren het binnenste innerlijk van een mens. Spreuken 20:30. Alleen de neshama kent het binnenste innerlijk van een mens. Spreuken 20:27.

Nieuwe Testament

Hieronder citaten van teksten van verstand, wil en gevoel zoals dat in het Nieuwe Testament voorkomt.

Met je verstand kun je denken. Door te denken kun je begrijpen. Deze dingen komen aan de orde in de studie over denken, zie link.

Met het verstand kun je kennis verzamelen. Door de gave van de geest weet je soms dingen, die je niet kan weten. Dat komt aan de orde bij de gave van kennis, zie link.

De hoofdstukken met noema en phronema kunnen beter bij de studie over denken?

Nous, verstand

Hier de gegevens rond het woord nous.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	νοῦς nous	Zelfstandig naamwoord mannelijk	G3563 SB3049	Verstand. Komt 24 keer voor in 22 verzen. KJV: mind (21x), understanding (3x).
2	διάνοια dianoia	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G1271 SB1132	Verstand Komt 13 keer voor in 13 verzen. KJV: mind (9x), understanding (3x), imagination (1x).
3	ἔννοια ennoia	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G1771 SB1597	Het denken Komt 2 keer voor in 2 verzen. KJV: intent (1x), mind (1x)

Het woord nous betekent verstand in de brede zin van het woord, dus ook de morele en ethische kant van het verstand.

Ad. 1. Nous, verstand.
Hieronder alle teksten met dit woord.

Lucas 24:45. Daarop maakte hij hun verstand ontvankelijk voor het begrijpen van de Schriften.

Romeinen 1:28. En omdat het hun niet goeddacht God te erkennen, heeft God hen overgegeven aan verwerpelijk denken, om dingen te doen die niet passen. [HSV]

Romeinen 7:23-25. … maar in alles wat ik doe zie ik die andere wet. Hij voert strijd tegen de wet waarmee ik met mijn verstand instem en maakt van mij een gevangene van de wet van de zonde, die in mij leeft. Wie zal mij, ongelukkig mens, redden uit dit bestaan dat beheerst wordt door de dood? Dat doet God! Dank aan hem door Jezus Christus, onze Heer. Met mijn verstand onderwerp ik mij aan de wet van God, maar door mijn natuur onderwerp ik mij aan de wet van de zonde.

Opmerking: ‘door mijn natuur’ is de vertaling van sarx, het vlees.

Romeinen 11:34. Want: wie heeft de zin des Heren gekend? Of wie is Hem tot raadsman geweest? [NBG]

Romeinen 12:2. En wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt hervormd door de vernieuwing van uw denken, opdat gij moogt erkennen wat de wil van God is, het goede, welgevallige en volkomene. [NBG]

Romeinen 14:5. De een beschouwt bepaalde dagen als een feestdag, voor de ander zijn alle dagen gelijk. Laat iedereen zijn eigen overtuiging volgen.

1 Korintiërs 1:10. Broeders en zusters, in de naam van onze Heer Jezus Christus roep ik u op om allen eensgezind te zijn: om scheuringen te vermijden en in uw denken en uw overtuiging volkomen één te zijn.

Opmerkingen: een vertaling van ‘uw denken en uw afwegingen’ is ook mogelijk.

1 Korintiërs 2:16. Er staat immers geschreven: ‘Wie kent de gedachten van de Heer, zodat hij Hem zou kunnen onderwijzen?’ Welnu, onze gedachten zijn die van Christus.

1 Korintiërs 14:14-15. Wanneer ik namelijk in klanktaal bid, bid ik weliswaar met mijn geest, maar doe ik niets nuttigs met mijn verstand. Dus wat moet ik doen? Ik moet bidden met mijn geest, maar ook met mijn verstand; ik moet zingen met mijn geest, maar ook met mijn verstand.

Opmerking: een mens heeft zowel een verstand als een geest. Je verstand kan geïnspireerd zijn door de geest, maar je kunt de balans verder laten doorslaan zodat je geest dominant is.

1 Korintiërs 14:19. In de gemeente echter wil ik liever vijf woorden spreken met mijn verstand, om ook anderen te onderwijzen, dan tienduizend woorden in een andere taal. [HSV]

Opmerking: bij onderwijs in de gemeente heb je weinig aan uitingen van de Geest. Je hebt meer aan een door de Geest geïnspireerd verstandelijk onderwijs.

Efeziërs 4:17. Op gezag van de Heer zeg ik u dus met klem: ga niet langer de weg van de heidenen met hun loze denkbeelden.

Efeziërs 4:23. Geef dus uw vroegere levenswandel op en leg de oude mens af, die te gronde gaat aan bedrieglijke begeerten; laat u voortdurend vernieuwen in uw geest en uw denken en trek de nieuwe mens aan, die naar Gods wil geschapen is in waarachtige rechtvaardigheid en heiligheid.

Filippenzen 4:7. Dan zal de vrede van God, die alle verstand te boven gaat, uw hart en gedachten in Christus Jezus bewaren.

Opmerking: ‘alle verstand te boven’ oftewel je begrijpt niet hoe je aan die vrede komt.

Kolossenzen 2:18. Laat u niet veroordelen door mensen die opgaan in zelfvernedering en engelenverering, zich verdiepen in visioenen of verblind door hun eigen bedenksels menen heel wat te zijn.

2 Tessalonicenzen 2:1-2. Broeders en zusters, over de komst van onze Heer Jezus Christus, waarbij we met Hem worden verenigd, zeggen we u: verlies niet meteen uw verstand en raak niet in paniek wanneer een profetie, een uitspraak of een brief die door ons zou zijn geschreven, het voorstelt alsof de dag van de Heer al is aangebroken.

1 Timoteüs 6:5. Verkeerde krakelingen van mensen, die een verdorven verstand hebben, en van de waarheid beroofd zijn, menende, dat de godzaligheid een gewin zij. Wijk af van dezulken. [Statenvertaling]

2 Timoteüs 3:8. Gelijkerwijs nu Jannes en Jambres Mozes tegenstonden, alzo staan ook dezen de waarheid tegen; mensen, verdorven zijnde van verstand, verwerpelijk aangaande het geloof. [Statenvertaling]

Titus 1:15. Alle dingen zijn wel rein den reinen, maar den bevlekten en ongelovigen is geen ding rein, maar beide hun verstand en geweten zijn bevlekt. [Statenvertaling]

Openbaring 13:18. Hier komt het aan op wijsheid. Laat ieder die inzicht heeft het getal van het beest ontcijferen; er wordt een mens mee aangeduid. Het getal is zeshonderdzesenzestig.

Openbaring 17:9. Hier komt het aan op wijsheid en inzicht. De zeven koppen zijn zeven heuvels waarop de vrouw zit, en het zijn zeven koningen.

Ad. 2 Dianoia, verstand.
Dit zijn de teksten waarin het woord dianoia voorkomt.

Dianoia heeft vooral de betekenis van de dingen doordenken. De impact wordt gelijk al duidelijk bij de eerste verzen hieronder.

Matteüs 22:37. Hij antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand.

Opmerking: Dezelfde tekst staat in Marcus 12:30 en Lukas 10:27.

Verder nog: Luk 1:51, Eph 1:18, Eph 2:3, Eph 4:18, Col 1:21, Heb 8:10, Heb 10:16, 1Pe 1:13, 2Pe 3:1, 1Jo 5:20. <<teksten nog citeren en analyseren>>

Ad. 3. Ennoia, het denken.
Ennoia is niet zozeer het verstand, maar meer het denken. Dit zijn de twee teksten waarin dit woord voorkomt.

Hebreeën 4:12. Het woord van God is levend en krachtig, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden.

Opmerking: twee woorden waarvan de betekenis erg op elkaar lijkt zijn hier met opvattingen en gedachten vertaald.

1 Petrus 4:1. Nu dan, omdat Christus tijdens zijn leven op aarde heeft geleden, moet u zich wapenen met dezelfde gezindheid als Hij. Immers, wie in zijn aardse leven geleden heeft, heeft afstand genomen van de zonde.

Opmerking: de NBG vertaalt hier ennoia met gedachten.

Wat kunnen van deze teksten leren?
In onze Westerse opvatting is het verstand een zelfstandig iets. Maar in de Bijbel kan het verstand verlicht, vernieuwd zijn door de Geest of verduistert door het kwaad. Dat zie je ook in de praktijk. Hooggeschoolde mensen, die domme opvattingen hebben en verkeerde keuzen maken en praktisch geschoolde mensen juist het tegenovergestelde.

De Heer kan je verstand ontvankelijk maken voor het begrijpen van de Geschriften. Lucas 24:45

Het verstand kan geïnspireerd zijn door het kwaad, de duisternis. Dat heeft gevolgen. Zoals verwerpelijk denken, Romeinen 1:28. Geperverteerde loze denkbeelden. Efeziërs 4:17. Zelf verzonnen bedenksels. Kolossenzen 2:18. Een corrupt verstand. 1 Timoteüs 6:5. Eem verdorven verstand. 2 Timoteüs 3:8. Een bevlekt verstand Titus 1:15.

Je kunt met je verstand wel dingen willen, maar door je behoeften als mens kun je toch uiteindelijk andere dingen doen. Romeinen 7:23-25.

Soms spreekt de tekst over het verstand van God. Romeinen 11:34. Wij hebben het verstand van Christus. 1 Korintiërs 2:16.

Je mag je eigen verstandelijke overwegingen maken. Romeinen 14:5. Maar probeer zoveel mogelijk op dezelfde manier verstandig te zijn in een gemeente. 1 Korintiërs 1:10. Je geest, die contact heeft met de Geest, is als het goed is leidend en beïnvloed je verstand. 1 Korintiërs 14:14-15. Met je verstand moet je onderwijs geven. 1 Korintiërs 14:19.

Laat je verstand voortdurend vernieuwen. Romeinen 12:2, Efeziërs 4:23. En de vrede van God gaat het verstand te boven. Filippenzen 4:7

Heb gezonde argwaan over wat wordt beweerd. Gebruik je verstand. 2 Tessalonicenzen 2:1-2

Als je een goed verstand hebt, dan begrijp je profetieën. Openbaring 13:18 en 17:9.

Het hart heeft ook een soort verstand. Hebreeën 4:12. Lijden kan helpen om verstandig te worden. 1 Petrus 4:1.

Synesis, verstand

Dit zijn gegevens van het woord sunetos.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	σύνεσις synesis	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G4907 SB4286	Verstand Komt 7 keer voor in 7 verzen. KJV: understanding (6x), knowledge (1x)
2	συνετός synetos	Bijvoeglik naamwoord	G4908 SB4287	Verstandig Komt 4 keer voor in 4 verzen. KJV: prudent (4x).

Ad.1. Synesis, verstand
Dit woord komt in onderstaande zeven teksten voor.

Marcus 12:32-33. De schriftgeleerde zei tegen Hem: ‘Inderdaad, meester, wat U zegt is waar: Hij alleen is God en er is geen andere god dan Hij, en Hem liefhebben met heel ons hart en met heel ons inzicht en met heel onze kracht, en onze naaste liefhebben als onszelf betekent veel meer dan alle brandoffers en andere offers.’

Lucas 2:46-47. Na drie dagen vonden ze Hem in de tempel, waar Hij tussen de leraren zat, terwijl Hij naar hen luisterde en hun vragen stelde. Allen die Hem hoorden stonden versteld van zijn inzicht en zijn antwoorden.

1 Korintiërs 1:18-19. De boodschap over het kruis is dwaasheid voor wie verloren gaan, maar voor ons die worden gered is het de kracht van God. Er staat namelijk geschreven: ‘Ik zal de wijsheid van de wijzen vernietigen, het verstand van de verstandigen zal Ik tenietdoen.’

Efeziërs 3:4. Aan de hand daarvan kunt u zich, wanneer u dat leest, een beeld vormen van mijn inzicht in dit geheim van Christus.

Kolossenzen 1:9. Daarom bidden wij onophoudelijk voor u, vanaf de dag dat we dat gehoord hebben. We vragen dat u Gods wil ten volle mag leren kennen door de wijsheid en het inzicht die zijn Geest u schenkt.

Kolossenzen 2:2-3. Zo wil ik hen bemoedigen en hen in liefde bijeenhouden, opdat ze tot de volle rijkdom van allesomvattend inzicht komen, tot de kennis van Gods geheim: Christus, in wie alle schatten van wijsheid en kennis verborgen liggen.

2 Timoteüs 2:7. Denk na over wat ik zeg, maar laat de Heere u inzicht geven in alle dingen.

Ad.2. Synetos, verstandig.
Dit woord komt in onderstaande vier teksten voor.

Matteüs 11:25. In die tijd zei Jezus ook: ‘Ik loof U, Vader, Heer van hemel en aarde, omdat U deze dingen voor wijzen en verstandigen verborgen hebt gehouden, maar ze aan eenvoudige mensen hebt onthuld.

Lukas 10:21. Op dat moment begon Hij vervuld van de heilige Geest te juichen en zei: ‘Ik loof U, Vader, Heer van hemel en aarde, omdat U deze dingen voor wijzen en verstandigen hebt verborgen, maar ze aan eenvoudige mensen hebt onthuld. Ja, Vader, zo heeft het U behaagd.

Handelingen 13:6-7. Ze reisden het hele eiland rond tot ze in Pafos kwamen, waar ze een Joodse magiër aantroffen, een valse profeet die Barjesus heette en tot het gevolg behoorde van Sergius Paulus, de proconsul. Sergius Paulus, een verstandig man, liet Barnabas en Saulus bij zich komen omdat hij meer wilde horen over het woord van God.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Dat is heel verstandig, God liefhebben met o.a. heel ons verstand. Marcus 12:32-33.

Jezus had op jonge leeftijd al een bijzonder goed verstand. Lucas 2:46-47.

God houdt dingen voor zogenaamde verstandigen verborgen, maar hij onthuld ze aan eenvoudigen. Hij zal hun denkbeelden teniet doen. Matteüs 11:25 en Lukas 10:21.

Mensen die denken heel verstandig te zijn door iets van God af te wijzen komen tegenover God te staan. 1 Korintiërs 1:18-19

Paulus had verstand van het geheim van Christus, dat wil hij overdragen. Efeziërs 3:4. De geest helpt ons een gezond verstand te krijgen. Kolossenzen 1:9. Eenheid in een gemeente helpt voor de ontwikkeling van gezond verstand. Kolossenzen 2:2-3. Het is beter om af te stemmen op de Heer dan op mensen, zelfs als die Paulus heet. 2 Timoteüs 2:7.

In het boek Handelingen wordt Segius Paulus een verstandig mens genoemd. Handelingen 13:6-7

Boulomai, willen

Volgens de christelijke psychologie, daar heb ik vroeger les in gehad staat de wil in het rijtje het verstand, de wil en het gevoel als onderdeel van de ziel.

In de NBV vertaling heb ik twee keer de wil gevonden van een mens. Hier staat de tekst.

Romeinen 8:7-8. Onze eigen wil staat vijandig tegenover God, want hij onderwerpt zich niet aan zijn wet en is daar ook niet toe in staat. Wie zich door zijn eigen wil laat leiden, kan God niet behagen.

Opmerking: de eerste onderstreping is de vertaling van de tekst phronema tes sarkos, letterlijk het verstand van het vlees. De tweede onderstreping is een grotendeels een herhaling van de vertaler, hier staat alleen sarki. Bij het maken van de NBV21 heeft men wellicht ook ontdekt dat de vertaling gekunsteld is. Er staat nu: ‘Het aardse streven staat vijandig tegenover God, want het onderwerpt zich niet aan zijn wet en is daar ook niet toe in staat. Wie beheerst wordt door het aardse, kan God niet behagen’.

Ik kwam ook nog deze tekst tegen die ook over de wil van de mens lijkt te gaan.

1 Korintiërs 4:5. Houd dus op te oordelen en wacht de tijd af dat de Heer komt, omdat hij het is die aan het licht zal brengen wat in het duister verborgen is en zal onthullen wat de mensen heimelijk beweegt. En dan zal God het zijn die ieder de lof geeft die hem toekomt.

Ik ben wel het werkwoord willen tegengekomen.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	βούλομαι boulomai	Werkwoord	G1014 SB905	Willen. Komt 36 keer voor in 34 verzen. KJV: will (15x), would (11x), be minded (2x), intend (2x), be disposed (1x), be willing (1x), list (1x), of his own will (1x).
2	. θέλω thelo	Werkwoord	G2309 SB2084	Willen. Komt 213 voor in 201 verzen. KJV: KJV: will/would (159x), will/would have (16x), desire (13x), desirous (3x), list (3x), to will (2x), miscellaneous(4x).

Van de 36 keer dat het eerste werkwoord voorkomt, gaat het vijf keer over mensen, die iets willen. Bij het tweede werkwoord heb ik dat niet nagegaan. Zie ook de studie over de Raad en de wil van God, zie link.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Hoewel de wil in de christelijke psychologie in het rijtje staat, heb ik teksten over onze wil of de wil in het algemeen tot nu toe niet kunnen vinden. Wel over de wil van God, dat staat in bovengenoemde studie.

Het is wel zo dat soms is vermeld dat mensen iets willen. Willen is dus wel iets wat een mens kan. Dat willen van mensen ontstaan vanuit zijn natuurlijk verlangens. Je kunt dat ook aardse verlangens of vleselijke verlangens noemen.

Splagchnon, Warm gevoel

Dit zijn de gegevens rond het woord splagchnon.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	σπλάγχνον splagchnon	Zelfstandig naamwoord onzijdig	G4698 SB4083	De gevoelens Komt 11 keer voor in 11 verzen. KJV: bowels (9x), inward affection (1x), tender mercy (with G1656) (1x).
2	σπλαγχνίζομαι splagchnizomai	Werkwoord	G4697 SB4082	Diep voelen Komt 12 keer voor in 12 verzen. KJV: have compassion (7x), be moved with compassion (5x).

Ad.1. Splagchnon, de gevoelens.
Het Griekse woord splagchnon is het woord voor ingewanden, het hart, de longen en de lever. In die zin komt dit woord voor in Handelingen 1:18 als Judas zich uit wanhoop van een steilte stort en zijn ingewanden naar buiten komen.

De andere keren wordt het woord wat men noemt overdrachtelijk gebruikt. De ingewanden werden bij de Grieken beschouwd als de zetel van de meer gewelddadige hartstochten, zoals woede en liefde; maar door de Hebreeën als de zetel van de tedere genegenheden, in het bijzonder vriendelijkheid, welwillendheid en mededogen [bron: Outline of Biblical Usage].

Hier de tien teksten waar het woord overdrachtelijk wordt gebruikt.

Lucas 1:78. … door de innige gevoelens van barmhartigheid van onze God, waarmee de Opgang uit de hoogte naar ons omgezien heeft. [HSV]

Opmerking 1: deze tekst komt uit de lofzang van Zacharias.
Opmerking 2: hier zijn de gevoelens gekoppeld aan barmhartigheid, in het Grieks eleous, G1656.

2 Korintiërs 6:11-12. Onze mond is opengedaan tegen u, o Korinthiërs, ons hart is uitgebreid. Gij zijt niet nauw in ons, maar gij zijt nauw in uw ingewanden. [SV]

Opmerking: mij lijkt dit de beste vertaling. ‘Wij hebben een ruim hart voor jullie, maar jullie gevoelens voor ons zijn beperkt’.

2 Korintiërs 7:15. En zijn innige gevoelens voor u zijn des te overvloediger, als hij zich de gehoorzaamheid van u allen herinnert, hoe u hem met vrees en beven hebt ontvangen. [HSV]

Opmerking: hier gaat het over Titus, iemand die de apostel Paulus helpt.

Filippenzen 1:8. Want God is mijn Getuige hoe vurig ik naar u allen verlang, met de innige gevoelens van Jezus Christus. [HSV]

Filippenzen 2:1-2. Als er dan enige bemoediging is in Christus, als er enige troost is van de liefde, als er enige gemeenschap is van de Geest, als er enige innige gevoelens en ontfermingen zijn, maak dan mijn blijdschap volkomen, doordat u eensgezind bent, dezelfde liefde hebt, één van ziel bent en één van gevoelen (Strong G5426) [HSV]

Opmerking: laatste woord kun je ook met gezond verstand vertalen.

Kolossenzen 3:12. Kleedt u zich dan, als uitverkorenen van God, heiligen en geliefden, met innige gevoelens van ontferming, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid, geduld. [HSV]

Opmerking: hier zijn de gevoelens gekoppeld aan ontferming, in het Grieks oiktirmos G3628

Filemon 1:6-7. Moge uw gemeenschap in het geloof zich krachtig openbaren in de kennis van al het goede dat in u is met betrekking tot Christus Jezus, want wij beleven veel vreugde en troost aan uw liefde, omdat de heiligen innerlijk door u verkwikt zijn, broeder! [HSV]

Filemon 1:12. Neem dan hem, met wie ik innig verbonden ben, weer aan. Opmerking: Paulus schrijft letterlijk Onesimus is mijn ingewanden. [HSV]

Filemon 1:20b. Verkwik mij innerlijk in de Heere. [HSV]
Opmerking: mocht Filemon het goede woord van Paulus voor Onesimus ter harte nemen.

1 Johannes 3:17. Wie dan de goederen van de wereld heeft, en zijn broeder gebrek ziet lijden, maar zijn hart voor hem toesluit, hoe kan de liefde van God in hem blijven? [HSV]

Opmerking: de KJV heeft ‘inner parts’. Nederlandse vertalingen vertalen met ‘hart’, dat is toch net wat anders.

Ad.2. splagchnizomai, bewogen zijn.
Het Griekse woord splagchnizomai, zie regel 2 uit de tabel, dat is als het ware je ingewanden bewegen. Diepe gevoelens komen dan over je.

Hieronder alle teksten in de HSV vertaling. Die vertaalt iedere keer met ‘innerlijk met ontferming bewogen zijn’. De NBV soms met ‘medelijden hebben’. Deze vertaling mist de diepe emotie. In Het Boek kwam ik ‘diep geroerd’ tegen bij de eerste tekst.

Matteüs 9:36. Toen Hij de menigte zag, was Hij innerlijk met ontferming bewogen over hen, omdat zij vermoeid en verstrooid waren, zoals schapen die geen herder hebben.

Opmerking: de vertaling van Het Boek “Hij was diep geroerd toen Hij zag hoe de mensen afgemat waren en zich geen raad wisten. Ze leken op een kudde schapen zonder herder.

Matteüs 14:14. En toen Jezus uit het schip ging, zag Hij een grote menigte, en Hij was innerlijk met ontferming bewogen over hen en genas hun zieken.

Matteüs 15:32. En Jezus riep Zijn discipelen bij Zich en zei: Ik ben innerlijk met ontferming bewogen over de menigte, omdat zij al drie dagen bij Mij gebleven zijn, en zij hebben niets wat zij kunnen eten; Ik wil hen niet nuchter wegsturen, opdat zij onderweg niet bezwijken.

Matteüs 18:27. En de heer van deze dienaar was innerlijk met ontferming bewogen, liet hem gaan en schold hem de schuld kwijt.

Matteüs 20:34. En Jezus, Die innerlijk met ontferming bewogen was, raakte hun ogen aan; en meteen werden hun ogen ziende, en zij volgden Hem.

Marcus 1:41. En Jezus, innerlijk met ontferming bewogen, stak Zijn hand uit, raakte hem aan en zei tegen hem: Ik wil het , word gereinigd!

Marcus 6:34. En toen Jezus uit het schip ging, zag Hij een grote menigte en was innerlijk met ontferming bewogen over hen, want zij waren als schapen die geen herder hebben; en Hij begon hun veel dingen te onderwijzen.

Marcus 8:2. Ik ben innerlijk met ontferming bewogen over de menigte, want zij blijven al drie dagen bij Mij en hebben niets wat zij kunnen eten.

Marcus 9:22. En vaak heeft hij hem ook in het vuur en in het water geworpen om hem om te brengen; maar als U iets kunt, wees dan met innerlijke ontferming bewogen over ons en help ons.

Lucas 7:13. En toen de Heere haar zag, was Hij innerlijk met ontferming bewogen over haar, en zei Hij tegen haar: Huil niet. [HSV]

Opmerking: het gaat hier om de weduwe van Naïn die haar zoon is overleden.

Lucas 10:33. Maar een Samaritaan die op reis was, kwam in zijn buurt, en toen hij hem zag, was hij met innerlijke ontferming bewogen.

Lucas 15:20. En hij stond op en ging naar zijn vader. En toen hij nog ver van hem verwijderd was, zag zijn vader hem en deze was met innerlijke ontferming bewogen en hij snelde hem tegemoet , viel hem om de hals en kuste hem.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
De gevoelens waar het hier over gaat zijn warme gevoelens. Als het om gevoelens met een negatieve lading gaat, dan noemt men dat in de Bijbel gewoon bij de naam. Dus niet gevoelens van schuld, nee schuld. Gevoelens van angst, nee angst. Er zijn bij deze teksten twee uitzonderingen.

Gevoelen van barmhartigheid, Lucas 1:78 en gevoelens van ontferming Kolossenzen 3:12.

Jezus had warme gevoelens voor mensen in allerlei situaties. Het leed van mensen raakte Hem in zijn innerlijk. Zijn ingewanden bewogen als het ware.

Vanwege de warme gevoelens die God voor ons koestert heeft Hij zijn zoon gezonden. Lucas 1:78.

We lezen dat Jezus regelmatig bewogen is, warme gevoelens heeft. Over een man, die melaats was. Hij werd gereinigd. Marcus 1:41. Over een menigte die als schapen zonder herder zijn. Hij ging onderwijs geven. Matteüs 9:36 en Markus 6:34. Over een menigte met zieken. Hij genas de zieken. Matteüs 14:14. Over een menigte die Hem gevolgd heeft maar nu honger lijdt. Hij gaf hen te eten. Matteüs 15:32 en Marcus 8:2. Over een weduwe die haar zoon heeft verloren. Hij zei huil niet en wekte de dode op. Lucas 7:13. Over twee blinden. Die gingen weer zien. Matteüs 20:34.

Er was een man die vroeg aan Jezus om ontferming voor zijn zoon met een rare psychische ziekte. Marcus 9:22.

Gelijkenissen gaan ook over mensen die warme gevoelens voor iemand koesteren. Zoals de Samaritaanse man, die een overvallen iemand langs de kant van de weg ziet liggen. Lucas 10:33. En de vader van de verloren zoon. Lucas 15:20. Een heer die de schuld kwijtscheldt. Matteüs 18:27.

In de brieven van Paulus lezen we meermaals dat er in de gemeente warme gevoelens onderling zijn. Kolossenzen 3:12. Titus heeft ze voor de gemeente van Korinthe. 2 Korintiërs 7:15. Paulus voor de gemeente in Filippi. Filippenzen 1:8. Paulus hoopt dat de warme gevoelens die er onderling zijn zal leiden tot eensgezindheid. Filippenzen 2:1-2. Door de liefde zijn de warme gevoelens meer geworden. Filemon 1:6-7. Paulus had warme gevoelens voor Onesimus. Filemon 1:12. En Paulus hoopt dat Filemon ook warme gevoelens voor Onesimus ter harte zal nemen. Filemon 1:20b.

Paulus was wel teleurgesteld over het gebrek aan warmte van de gemeente van Korinthe. 2 Korintiërs 6:11-12

Ook nog een waarschuwing . Als je je broeder gebrek ziet lijden, maar je niet bewogen raakt, hoe kan de liefde van God in hem blijven? 1 Johannes 3:17.

Andere bronnen

In Nederland is psychologie een onderwerp van de wetenschap. Er zijn ook boeken door christenen geschreven over psychologie zoals deze.

	Schrijver:	Titel en ondertitel:
1	Willem Ouweneel	Psychologie. Een christelijke kijk op het mentale leven

Op bladzijde 56 staat het volgende over Verstand, wil en gevoel, een citaat.

‘De vaak gegeven geestelijke onderscheiding in de mens van ‘verstand’, ‘wil’ en grootheden, die dan bovendien nog samen de ‘ziel’ of de ‘geest’ zouden vormen, is erg onkritisch.

Het gevoel’ is de kern van het sensitieve zijnsaspect, en is op zich geheel onafhankelijk van verstand en wil. Dat blijkt ook uit het feit dat (hogere) dieren wél over gevoel, maar niet over verstand en wil beschikken. Wat men bij het dier wel als ‘verstand’ aanmerkt, is tot (perceptieve) reflexen te herleiden, en wat men als ‘wil’ aanduidt, is tot (psychische) ongereflecteerde motivatie te herleiden.

Het ‘verstand’ kan men in verband brengen met het denkvermogen, d.w.z. de kern van het analytische subaspect in het spirituele aspect, maar ook met heel de cognitieve dimensie in de spirituele structuur. Het verstand is nimmer los te denken van het gevoel, want er zijn wel gevoelens zonder denken, maar kennelijk geen gedachten zonder gemoedsbewegingen.

Kennelijk ligt het gevoel aan het denken ten grondslag en zijn zij niet nevengeschikt. De ‘wil’ is het vermogen bewust te streven naar of over te gaan tot het verrichten van een handeling waarvan het resultaat begeerd wordt, dan wel naar het intreden of bestendigen van een toestand (‘kiezen, besluiten’).

De wils-act fungeert zoals gezegd in alle subaspecten van het spirituele aspect en is nimmer los te denken van gevoelens en gedachten. Waar het verstand dus verbonden is met een bepaald subaspect in het spirituele aspect én met een bepaalde spirituele dimensie, daar is de wil ook verbonden met een bepaalde dimensie in de spirituele structuur, namelijk de conatieve.

Nog veel minder kunnen verstand, gevoel en wil gezien worden als aspecten van de ziel, het hart, het Ik van de mens, zoals vaak, ook door christenen, is beweerd met miskenning van het ware diepste innerlijk van de mens (zie 2.3.3).

Overwegingen

Het verstand van een mens geeft ons het vermogen om dingen te begrijpen, te doorzien, te bedenken en te kunnen beredeneren. De hersenen worden algemeen beschouwd als het orgaan waar ons verstand is.

Mensen kunnen ook warme gevoelens hebben voor een ander. Andere gevoelens zoals teleurstelling, schaamte, schuldgevoelens en afwijzing noemt de Bijbel direct met deze woorden. Het Griekse woord is alleen gebruikt voor warme gevoelens.

Is verstand wel het juist Nederlandse woord als vertaling?
Het lijkt me wel het beste woord, maar het gaat verder dan goed kunnen rekenen en snel kunnen denken. Er zit bij verstand ook wat je op basis van je waarden en normen doet. Met een gezond verstand kom je tot goede overtuigingen en afwegingen.

Kunnen we leren van het Jodendom?
Joodse mensen houden van het doordenken van de Torah en verder over alles wat daarover is geschreven. Het is een soort van doorleefd verstandelijk bezig zijn. Het lijkt me dat we daar wel van kunnen leren. Dat zouden wij ook kunnen doen.

Het woord gevoelens in de NBV vertaling.
De NBV vertaalt drie keer met het woord gevoelens of gevoel. Het is inzicht gevend wat er dan in het Hebreeuws staat. Hier zijn ze.

Job 32:20. Laat mij spreken en mijn gevoelens luchten, ik zal het woord nemen en zeggen wat ik denk.
Opmerking: in het Hebreeuws staat er letterlijk ‘Ik zal spreken dat ik zal worden verfrist, ik zal openen mijn lippen en antwoord’.

Spreuken 29:11. Een dwaas geeft uiting aan al zijn gevoelens, een wijze houdt ze in toom.
Opmerking: in het Hebreeuws staat er letterlijk ‘Een dwaas brengt heel zijn geest naar voren, maar een wijze houdt het in tot na afloop’.

Spreuken 18:20. Als een mens iets goeds zegt, heeft hij een gevoel van welbehagen, hij voedt zich met de vruchten van zijn mond.
Opmerking: in het Hebreeuws staat er “De buik van een man …..’. Deze tekst staat in het hoofdstuk beten de buik.

Lessen

Hier staan antwoorden op vragen die bij Studievragen zijn gesteld.

Wat is er in het algemeen te zeggen over het rijtje het verstand, de wil en het gevoel?
Van de indeling geest, ziel en lichaam kunnen we zeggen, dat hij inderdaad in één tekst voorkomt. Voor het rijtje het verstand, de wil en het gevoel is dat niet het geval. De wil is als zelfstandige begrip heb ik niet gevonden in de Bijbel

Er drie woorden in het Oude Testament, die je met verstand zou kunnen vertalen. Ik heb geen verschil in betekenis gevonden tussen deze drie woorden.

De wil is een voor de Bijbel te abstract begrip. Ik heb in het Oude Testament daar niets over gevonden.

De buik is in het Oude Testament de plek van het gevoel. Natuurlijk komen in zeer ruime mate allerlei soorten gevoelens in de Bijbel voor zoals angst, boosheid, verdriet etc. Dat noemen bij gevoelens maar in de Bijbel worden ze zelfstandig behandeld. Deze gevoelens komen als zelfstandige studies op deze site voor.

Is er onderscheid tussen de verschillende woorden die je met verstand kan vertalen?
Heb ik (nog) niet ontdekt.

Hoe kijkt de Bijbel tegen verstand aan?
Een mens heeft een goed of minder goed verstand. Verstand volgens de Bijbel is niet dat je goed bent in rekenen of taal bijvoorbeeld. Verstand is dat je goed weet wat verstandig is in het leven. Je kunt dit soort verstand ontwikkelen door gehoorzaam te zijn aan de geboden van God.

Als je niet gehoorzaam bent dan kun je je gezonde verstand kwijt raken. Dat zie je bij leidinggevenden wel buiten en binnen de kerk.

Is er een advies vanuit de Bijbel over je wil?
Het verstand kan er achter komen wat de mens heimelijk beweegt. Dat is denk ik wat met de wil wordt bedoeld.

Er zijn wel teksten die gaan over wat mensen willen, naar welk doel ze streven.

Hoe kun je het best met je gevoelens omgaan?
De Bijbel heeft het vooral over warme gevoelens. Als je die laat zien gaan anderen ook jou liefhebben. Je bent een navolger van Jezus, die had ook warme gevoelens in allerlei situaties en voor veel mensen.

Als je je hart afsluit dan raak je je bewogenheid kwijt. Je komt op afstand van God en de mensen.

Is men in de christelijke wereld op de hoogte van de betekenis in de Bijbel van deze begrippen?
Hoe je gezond verstand kunt krijgen en hoe je het kan verliezen is niet echt bekend.

Het hebben van warme gevoelens en dat dat hoort bij de navolging van Jezus is ook niet echt bekend.

Het ga je goed.nl