Studie Geest Ziel en Lichaam | Het ga je goed.nl

Het gaat in deze studie over wat de Bijbel zegt over de geest, de ziel en het lichaam van een mens. En dan alleen daar waar de woorden die dit betekenen in voorkomen.

In de christelijke wereld is er de overtuiging dat de mens bestaat uit geest, ziel en lichaam. En inderdaad is deze indeling in één tekst in de Bijbel als opsomming te vinden namelijk in 1 Tessalonicenzen 5:23.

En men voegt er nog aan toe dat de ziel bestaat uit het verstand, de wil en het gevoel. Daar is op deze site een aparte studie over.

Het lichaam is gemakkelijk te duiden, maar wat onze geest en onze ziel nu precies zijn dat is lastig goed te bepalen. Deze studie heeft wel wat antwoorden.

De citaten van teksten uit de Bijbel komen uit de NBV of NBV21 vertaling, tenzij anders aangegeven.

Inhoud:

Studievragen

Over dit onderwerp zijn de volgende vragen te stellen.

Hoe is en wat is de geest, de ziel en het lichaam van een mens?

Zijn de delen strikt gescheiden en in hoeverre is er een overlap?

Kunnen we in de christelijke wereld er nog iets van leren?
Zijn de woorden goed vertaald?

In het laatste hoofdstuk Lessen staan antwoorden op deze vragen.

Oude Testament

Allereerst gaat het in deze studie Geest, Ziel en Lichaam om het minst zichtbare deel van een mens: zijn geest. Daarna komen de ziel en het lichaam aan de orde.

Ruwach, geest

Dit zijn de gegevens van het woord ruwach.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	רוּחַ ruwach	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H7307	Geest, geest, wind, adem Komt 378 keer in 348 verzen voor. KJV: Spirit or spirit (232x), wind (92x), breath (27x).

Het woord ruwach kan meer betekenissen hebben. Het kan over de menselijke geest gaan, maar ook over de Geest van God of over een kwade of goede geest. Dit Hebreeuwse kan ook nog de betekenis van wind hebben of van onze adem.

In onze Bijbelvertalingen begint het woord Geest met een hoofdletter als het om de Geest van God gaat. Het Hebreeuws kent echter alleen letters en geen hoofd en kleine letters. Je kunt niet opmerken of het de Geest van God of de geest van een mens is. Het is alleen uit de omgeving van de tekst, de context te bepalen om welke geest of wind of adem het gaat. Zie ook in de tabel in de kolom opmerkingen.

Als het in de tekst gaat over ‘mijn geest’, onze geest’ of de ‘geest van de mens’ dan is overduidelijk dat het om de geest van de mens gaat.

Mijn geest
In het Hebreeuws is het woord rewach vervoegt tot roe-hi dat betekent ‘mijn geest’. Mijn Geest kan God van zichzelf zeggen maar een schrijver, dichter of profeet kan het ook van zichzelf zeggen. Zoals in deze 15 teksten voor.

Job 6:4. De pijlen van de Ontzagwekkende steken in mij, mijn geest wordt door hun gif vergiftigd. Voor mij staat de slagorde van Gods verschrikkingen.
Job 7:11. Ik echter zal mijn mond niet houden. Ik zal spreken in de benauwdheid van mijn geest. Ik zal klagen in de bitterheid van mijn ziel. [HSV]
Job 10:12. Leven en genade hebt Gij mij geschonken, en uw zorg heeft mijn geest bewaakt. [NBG]
Job 21:4. Wat mij betreft, is mijn klacht tot een mens gericht? Maar al zou het zo zijn, waarom zou mijn geest niet verdrietig zijn? [HSV]
Opmerking: de NBV en NBG vertalen met ongeduldig in plaats van verdrietig. De KJV heeft ‘why should not my spirit be troubled?’

Psalm 31:6. In Uw hand beveel ik mijn geest; U hebt mij verlost, HEERE, getrouwe God! [HSV]

Psalm 77:3. Op de dag van mijn nood zoek ik de Heer, bij nacht hef ik mijn handen, rusteloos, mijn ziel laat zich niet troosten.

Opmerking: er staat in het Hebreeuws mijn geest, de KJV vertaalt dan ook met my spirit. Ook NBG, SV en HSV hebben ziel.

Psalm 77:7-8. .. bij nacht denk ik aan mijn spel op de snaren, mijn hart zoekt, mijn geest vraagt: Zou de Heer voor eeuwig verstoten, zou hij niet langer liefhebben?

Psalm 142:4. Toen mijn geest in mij bezweek, kende Ú mijn pad. [HSV]
Opmerking: andere vertalingen hebben i.p.v. bezwijken: ten einde raad, versmacht, overstelpt.

Psalm 143:4. Daarom is mijn geest in mij bezweken, mijn hart is ontzet in mijn binnenste. [HSV]
Psalm 143:7. Antwoord mij haastelijk, Here, mijn geest bezwijkt, verberg uw aangezicht niet voor mij, opdat ik niet worde als wie in de groeve neerdalen. [NBG]

Jesaja 26:9. Met heel mijn ziel verlang ik naar U in de nacht, ja, met mijn geest diep in mij zoek ik U ernstig. Want wanneer Uw oordelen over de aarde komen, leren de bewoners van de wereld wat gerechtigheid is.

Jesaja 38:16. Mijn Heer, door uw beloften leeft een mens, daarop berust het leven van mijn geest. U geeft mij nieuwe kracht, U doet mij herleven.

Ezechiël 3:14. En de Geest hief mij op en nam mij weg, en ik ging heen, ontdaan door de beroering van mijn geest, met de hand des Heren zwaar op mij. [NBG, als enige die ruach met geest vertaalt]

Daniel 2:3. De koning zei tegen hen: Ik heb een droom gehad, en mijn geest is zo verontrust dat ik die droom wil weten. [HSV]
Daniel 7:15. De geest van mij, Daniël, was ontroerd in mijn binnenste, en de gezichten die mij voor ogen waren gekomen, ontstelden mij. [NBG]

Jouw/zijn/hun geest
Uit andere vervoegingen van het woord roewach gaat het om jouw geest, zijn geest of hun geest.

1 Koningen 21:5. Toen kwam Izebel, zijn vrouw, bij hem. Zij sprak tot hem: Wat is er, dat uw geest somber gestemd is en dat u geen voedsel tot u neemt? [HSV]

Ezechiël 20:31-32. Ja, door het opheffen van uw offergaven, door uw kinderen door het vuur te laten gaan, verontreinigt u zich met al uw stinkgoden tot op deze dag. En zou Ík Mij dan door u laten raadplegen, huis van Israël? Zo waar Ik leef, spreekt de Heere HEERE, Ik zal Mij niet door u laten raadplegen! Wat in uw geest opgekomen is, zal zeker niet gebeuren, namelijk dat u zegt: Laten wij als de heidenvolken en als de volksstammen worden door hout en steen te dienen! [HSV]

Opmerking: in deze twee teksten de vervoeging roe-haka.

Deuteronomium 2:30. Maar Sihon, de koning van Hesbon, wilde ons niet door zijn land laten trekken. De HEERE, uw God, verhardde namelijk zijn geest en verstokte zijn hart, om hem in uw hand te geven, zoals het op deze dag is. [HSV]
Opmerking: dit is de vervoeging roe-how.

Psalm 104:29. Verberg uw gelaat en zij bezwijken van angst, ontneem hun de adem en het is met hen gedaan, dan keren zij terug tot het stof dat zij waren.
Opmerking: dit is de vervoeging roe-ham.

De geest van de mens
In de teksten hieronder gaat het over de geest van een mens.

Numeri 16:21-22. En de HEERE sprak tot Mozes en tot Aäron: Zonder u af uit het midden van deze gemeenschap, want Ik zal hen in een ogenblik vernietigen! Maar zij wierpen zich met hun gezicht ter aarde en zeiden: O God! God van de geesten van alle vlees! Als één man zondigt, zult U dan zeer toornig worden op heel de gemeenschap?

Psalm 51:12-19. Schep, o God, een zuiver hart in mij, vernieuw mijn geest, maak mij standvastig, verban mij niet uit uw nabijheid, neem uw heilige geest niet van mij weg. Red mij, geef mij de vreugde van vroeger, de kracht van een sterke geest. Dan wil ik verdwaalden uw wegen leren, en zullen zondaars terugkeren tot U. U bent de God die mij redt, bevrijd mij, God, van de dreigende dood, en ik zal juichen om uw gerechtigheid. Ontsluit mijn lippen, Heer, en mijn mond zal uw lof verkondigen. U wilt van mij geen offerdieren, in brandoffers schept U geen behagen. Het offer voor God is een gebroken geest; een gebroken en verbrijzeld hart zult U, God, niet verachten.

Opmerking 1: in vers 12 gaat het om een vaste geest, in het Hebreeuws kuwn, Strong nummer H3559. Een vaste, stabiele, stevige geest. Deze komt alleen op deze plek voor in de Bijbel voor.
Opmerking 2: in vers 14 gaat het om een edelen, vrije geest, in het Hebreeuws nadiyb, Strong nummer H5081. Een edele geest komt ook alleen op deze plek in de Bijbel voor.
Opmerking 3: in vers 19 een gebroken geest, in het Hebreeuws shabar Strong nummer H7665. Ook dit begrip is uniek in de Bijbel. In Psalm 34:18 en Jesaja 61:1 gaat het om een gebroken hart. Het woord shabar gebruikt men bij de Sozo opleiding en dan speciaal voor mensen met een gebroken geest.

Spreuken 18:14. De geest van een man zal zijn krankheid ondersteunen; maar een verslagen geest, wie zal die opheffen? [SV]
Opmerking: de NBV, HSV en NBG vertalen met geestkracht.

Spreuken 29:23. De hoogmoed van de mens zal hem vernederen; maar de nederige van geest zal de eer ontvangen. [HSV].

Prediker 3:21. Wie merkt op dat de adem van de mensenkinderen naar boven stijgt en de adem van de dieren naar beneden daalt naar de aarde? [HSV]

Zacharia 12:1. De last, het woord van de HEERE over Israël. De HEERE spreekt, Die de hemel uitspant, de aarde grondvest en de geest van de mens in zijn binnenste vormt.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Er worden in deze teksten verschillende dingen over de geest van een mens gezegd:
– de geest kan bezwijken, kan zonder rust zijn, ongeduldig, verslagen, verontrust, verdrietig en somber gestemd zijn,
– de geest van een mens kan verkwikt zijn en verheugd,
– de geest van een mens kan ontroerd zijn of beroerd worden.

Er kan iets in je geest opkomen wat zeker niet van God is. Ezechiël 20:31-32. God kan ook je geest verharden. Deuteronomium 2:30

Een sterke geest heeft positieve invloed op de gezondheid van het lichaam, andersom juist niet. Spreuken 18:14.
De geest van de mens kan nederig zijn, dan zul je eer ontvangen. Spreuken 29.

Prediker vraag zich af (3:21) waar de geest van een mens en van een dier blijft. Bij een dier denken we dat deze geen geest heeft. Hier kan adem zijn bedoeld. Hoewel, die stopt toch als het dier dood gaat?

Psalm 51 noemt zowel een vaste, als een vrije als een gebroken geest.

Met mijn geest diep in mij zoek ik U ernstig. Jesaja 26:9. Blijkbaar kan de menselijke geest dat.
Onze geest wordt gesterkt door de HEER. Jesaja 38:16.

De geest van de mens is geschapen door God. Zacharia 12:1.

Nephes, ziel

Dit zijn de gegevens van het woord nephes.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	נֶפֶשׁ nephesh	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H5315	Ziel en leven. Komt 753 keer voor in 683 verzen. KJV: soul (475x), life (117x), person (29x), mind (15x), heart (15x), creature (9x), body (8x), himself (8x), yourselves (6x), dead (5x), will (4x), desire (4x), man (3x), themselves (3x), any (3x), appetite (2x), miscellaneous (47x).

Het gaat in bijna 700 verzen over de ziel. Het gaat meestal over de menselijke ziel, maar soms ook over de ziel van God. Het is een enorme schat aan informatie. Nog lang niet alle teksten heb ik bekeken. Maar het aantal geeft wel aan hoe belangrijk de ziel is en ook dat er veel is om er over te zeggen.

Het woord nephesh komt van het werkwoord naphash Strong H5314 dat drie keer voorkomt en dat ‘ademen’ betekent en ook op adem komen. Hier de eerste tekst met dit woord.
Exodus 23:12. Zes dagen zult gij uw werken doen; maar op de zevende dag zult gij rusten; opdat uw os en uw ezel ruste, en dat de zoon van uw dienstmaagd en de vreemdeling adem scheppe. [SV]

Het woord nephes kan twee of drie betekenissen hebben. Een mens heeft een ziel maar een mens is ook een ziel.

Hieronder citaten van teksten waarin het woord voorkomt uit het boek Genesis en de Psalmen.

Boek Genesis

Genesis 2:7. En de Heere God had de mens geformeerd uit het stof der aarde, en in zijn neusgaten geblazen de adem des levens; alzo werd de mens tot een levende ziel.[SV]

Opmerking: de NBG vertaalt het laatste met ‘alzo werd de mens tot een levend wezen’.

Genesis 1:20-21. En God zeide: Dat de wateren overvloedig voortbrengen een gewemel van levende zielen. En God schiep de grote walvissen, en alle levende wriemelende ziel, welke de wateren overvloedig voortbrachten, naar haar aard; en alle gevleugeld gevogelte naar zijn aard. En God zag, dat het goed was. [SV]

Genesis 1:24. En God zeide: De aarde brenge levende zielen voort, naar haar aard, vee, en kruipend, en wild gedierte der aarde, naar zijn aard! En het was alzo. [SV]

Enkele voorbeelden uit het boek van de Psalmen.
Van de 144 keer dat het woord nephes in de Psalmen voorkomt deze teksten.

Psalmen 16:10. Want U zult mijn ziel in het graf niet verlaten, U laat niet toe dat Uw Heilige ontbinding ziet. [HSV]
Opmerking: dit gaat over de Messias

Psalmen 41:5. Ik zei: HEERE, wees mij genadig; genees mijn ziel, want ik heb tegen U gezondigd. [HSV]

Psalmen 42:1-12. Voor de koorleider. Een kunstig lied van de Korachieten. Zoals een hinde smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar u, o God. Mijn ziel dorst naar God, naar de levende God, wanneer mag ik nader komen en Gods gelaat aanschouwen? Tranen zijn mijn brood, bij dag en bij nacht, want heel de dag hoor ik zeggen: ‘Waar is dan je God?’ Weemoed vervult mijn ziel nu ik mij herinner hoe ik meeliep in een dichte stoet en optrok naar het huis van God – een feestende menigte, juichend en lovend. Wat ben je bedroefd, mijn ziel, en onrustig in mij. Vestig je hoop op God, eens zal ik hem weer loven, mijn God die mij ziet en redt. Mijn ziel is bedroefd, daarom denk ik aan u, hier in het land van de Jordaan, bij de Hermon, op de top van de Misar. De roep van vloed naar vloed, de stem van uw waterstromen – al uw golven slaan zwaar over mij heen. Overdag bewijst de HEER mij zijn liefde, ’s nachts klinkt een lied in mij op, een gebed tot de God van mijn leven. Tot God, mijn rots, wil ik zeggen: ‘Waarom vergeet u mij, waarom ga ik gehuld in het zwart, door de vijand geplaagd?’ Mij gaat door merg en been de hoon van mijn belagers, want ze zeggen heel de dag: ‘Waar is dan je God?’ Wat ben je bedroefd, mijn ziel, en onrustig in mij. Vestig je hoop op God, eens zal ik hem weer loven, mijn God die mij ziet en redt.

Psalmen 103: 1-5. Van David. Loof de Here, mijn ziel, en al wat in mij is, zijn heilige naam; loof de Here, mijn ziel, en vergeet niet een van zijn weldaden; die al uw ongerechtigheden vergeeft, die al uw krankheden geneest, die uw leven verlost van de groeve, die u kroont met goedertierenheid en barmhartigheid, die uw ziel verzadigt met het goede, zodat uw jeugd zich vernieuwt als die van een arend. [NBG]

Het bloed in de ziel
In 27 teksten in de boeken van het Oude Testament wordt de verbinding gelegd tussen het bloed en de ziel. Bloed is Strong H1818 en komt 361 keer voor in 295 verzen. Voor zover het bloed en de ziel in één vers in de Torah voorkomen zijn ze hieronder vermeld.

Genesis 9:3-5 Al wat zich roert, dat levend is, zij u tot spijs; Ik heb het u àl gegeven, gelijk het groene kruid. Doch het vlees met zijn ziel, dat is zijn bloed, zult gij niet eten. En voorwaar, Ik zal uw bloed, het bloed van uw zielen eisen; van de hand van alle gedierte zal Ik het eisen; ook van de hand des mensen, van de hand van eens ieders broeder zal Ik de ziel des mensen eisen. [SV]

Het gebod van God is om niet de ziel, het bloed, van het dier te eten. En ook geen bloed te vergieten van mensen. Dan zal God jouw ziel eisen.

Leviticus 7:27. Alle ziel, die enig bloed eten zal, die ziel zal uit haar volken uitgeroeid worden. [SV]

Leviticus 17:10-14. En een ieder uit het huis Israëls, en uit de vreemdelingen, die in het midden van hen als vreemdelingen verkeren, die enig bloed zal gegeten hebben, tegen diens ziel, die dat bloed zal gegeten hebben, zal Ik Mijn aangezicht zetten, en zal die uit het midden van haar volk uitroeien. Want de ziel van het vlees is in het bloed; daarom heb Ik het u op het altaar gegeven, om over uw zielen verzoening te doen; want het is het bloed, dat voor de ziel verzoening zal doen. Daarom heb Ik tot de kinderen Israëls gezegd: Geen ziel van u zal bloed eten; noch de vreemdeling, die als vreemdeling in het midden van u verkeert, zal bloed eten. Een ieder ook van de kinderen Israëls en van de vreemdelingen, die als vreemdelingen in het midden van hen verkeren, die een wild gedierte, of gevogelte, dat gegeten wordt, in de jacht gevangen zal hebben; die zal zijn bloed vergieten, en zal dat met stof bedekken. Want het is de ziel van alle vlees; zijn bloed is voor zijn ziel; daarom heb Ik tot de kinderen Israëls gezegd: Gij zult geen bloed van enig vlees eten; want de ziel van alle vlees, dat is zijn bloed; zo wie dat eet, zal uitgeroeid worden.

Deuteronomium 12:23. Alleen houdt vast, dat gij het bloed niet eet; want het bloed is de ziel; daarom zult gij de ziel met het vlees niet eten.

Dit is een tekst uit de rij van vervloekingen.
Deuteronomium 27:25. Vervloekt zij, die geschenk neemt, om een ziel dood te slaan, het bloed van een onschuldige! En al het volk zal zeggen: Amen. [SV]

Genesis 9:4. Het bloed is het leven van de ziel [letterlijk vertaalt].

Opmerking: Misschien is het de gedachte dat de ziel een aards leven heeft gekregen via het lichaam. En dat daarbij het bloed het meest wezenlijk is. Zonder het stromen van het bloed is het lichaam dood en ben je geen levend mens meer. Wat de sappen zijn voor een plant is het bloed voor een mens. Is de sappen is het leven, zo is in het bloed het leven. In sappen en bloed zit een geestelijke deel dat het leven in gang zet en in stand houdt.

De woorden Ruach en nephesh, geest en ziel, in één vers
Ruach en nephesh, geest en ziel, Strong H7307 en H5315 in één vers komt zeven keer voor.

1 Samuel 1:15. Doch Hanna antwoordde en zeide: Neen, mijn heer! ik ben een vrouw, bezwaard van geest; ik heb noch wijn, noch sterke drank gedronken; maar ik heb mijn ziel uitgegoten voor het aangezicht des Heeren. [SV]

Job 7:11. Zo zal ik ook mijn mond niet weerhouden, ik zal spreken in benauwdheid mijns geestes; ik zal klagen in bitterheid mijner ziel. [SV]
Job 12:10. .. in wiens hand de ziel is van al wat leeft en de geest van ieder sterveling? [NBG]
Opmerking: het gaat over de HEER.

Prediker 6:9. Beter is het aanzien der ogen, dan het wandelen der begeerte. Dit is ook ijdelheid en kwelling des geestes. [SV]

Opmerking: nephes is met begeerte vertaald. Het gaat om diepe verlangens, die irreëel zijn. Die maken het de geest moeilijk en is ook als ‘het najagen van wind’, het is zinloos.

Jesaja 26:9. Met mijn ziel heb ik U begeerd in de nacht, ook zal ik met mijn geest, die in het binnenste van mij is, U vroeg zoeken; want wanneer Uw gerichten op de aarde zijn, zo leren de inwoners der wereld gerechtigheid. [SV]

Jesaja 42:1. Zie, Mijn Knecht, Die Ik ondersteun, Mijn Uitverkorene, in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft; Ik heb Mijn Geest op Hem gelegd. Hij zal tot de heidenvolken het recht doen uitgaan. [HSV]

Jeremia 2:24. Zij is een woudezelin, gewend in de woestijn, naar de lust van haar ziel schept zij de wind, wie zou haar ontmoeting afkeren? Allen, die haar zoeken, zullen niet moede worden, in haar maand zullen zij haar vinden. [SV]

Opmerking: het beeld van de ezel: hoe de lust van haar ziel haar geest beïnvloed. Een waarschuwing voor mensen. De NBV maakt het beeld, wat de betekenis van de tekst is voor ons duidelijk. “een wilde ezelin, thuis in de woestijn, die elke ezel ruikt, tochtig als ze is. Wie kan haar drift aan banden leggen? Geen ezel hoeft moeite te doen, bronstig als ze is, laat ze zich makkelijk vinden.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Een ziel kan zich bezig houden met begeerte. Prediker 6:9. Of lust. Jeremia 2:24.

Een ziel kan hel dorstig zijn naar God. Jesaja 26:9. Een ziel kan klagen. Job 7:11

Het boek Genesis gebruikt het woord nephesh ook voor dieren, die hebben blijkbaar ook een ziel. Of is die ziel toch anders dan van mensen? Genesis 1:20-21 en Genesis 1:24.

God heeft ook een ziel. Jesaja 42:1

Daarbij kan duidelijk worden wat het verschil is tussen de geest en de ziel. Zowel de ziel als de geest zijn in de hand van de HEER. Job 12:10. Zowel de ziel als de geest kunnen dezelfde emoties hebben. Job 7:11. Of de emoties zijn de ziel kunnen een kwelling zijn van de geest. Prediker 6:9.

Andersom kan ook bezwaard van geest je ziel uitgieten. 1 Samuel 1:15.

Gĕviyah, lichaam

Dit zijn de gegevens van het woord gĕviyah.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	גְּוִיָּה gĕviyah	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H1472	Lichaam. Komt 13 keer voor in 11 verzen. KJV: body (9x), corpse (2x), carcase (2x)

Het gaat zowel om een levend lichaam als een dood lichaam, dat wij een lijk noemen.

Genesis 47:18. Een jaar later kwamen ze weer bij hem. Ditmaal zeiden ze: ‘We hoeven u niet te zeggen, heer, dat we nu al ons geld en al ons vee aan u hebben gegeven. We hebben u niets anders meer te bieden dan ons lichaam en onze akkers.

Opmerking: de hongersnood in Egypte deed de mensen hun akkers en zichzelf aan onderkoning Jozef aanbieden om niet te sterven van de honger.

Richteren 14:8-9. Niet lang daarna maakte hij de reis opnieuw, nu om haar tot vrouw te nemen. Onderweg verliet hij even het pad om naar de dode leeuw te kijken. Daar zag hij dat zich in het kadaver een zwerm bijen had genesteld, en dat er honing in zat. Met beide handen haalde hij de honing eruit, en al etend liep hij terug naar zijn ouders. Hij gaf hun er ook wat van te eten, maar hij zei er niet bij dat hij die honing uit het kadaver van een leeuw had gehaald.

Opmerking: dit is onderdeel van het verhaal van Simson.

1 Samuel 31:10-12. Zij legden zijn wapenrusting in het huis van Astarte en zijn lichaam staken zij vast aan de muur van Beth-San. Toen de inwoners van Jabes in Gilead erover hoorden wat de Filistijnen met Saul gedaan hadden, stonden alle strijdbare mannen op. Zij liepen de hele nacht door en namen het lichaam van Saul en de lichamen van zijn zonen weg van de muur van Beth-San. Zij kwamen in Jabes en verbrandden ze daar. [HSV]

Nehemia 9:37. Omdat wij gezondigd hebben, valt alle rijke oogst toe aan de koningen die U over ons hebt aangesteld, die over ons lichaam regeren en die met ons vee doen wat ze willen. Wij leven in grote ellende.

Psalm 110:5-6. De Heer aan uw rechterhand verplettert koningen op de dag van zijn toorn. Hij berecht de volken, verplettert hoofden, overal op aarde, lijken stapelen zich op.

Ezechiël 1:11. Dat waren hun gezichten. Twee van hun vleugels waren naar boven uitgespreid en raakten die van de wezens aan weerszijden, en met de andere twee bedekten ze hun lichaam.

Ezechiël 1:23. Daaronder stonden ze. Hun uitgespreide vleugels raakten die van de wezens aan weerszijden en hun twee andere vleugels waren toegevouwen en bedekten hun lichamen.

Opmerking: de tekst uit Ezechiël gaat over wat hij in een visioen zag, vier wezens met vleugels die hun lichamen bedekten.

Daniël 10:6. Zijn lichaam was als turkoois, zijn gezicht leek een bliksem en zijn ogen waren als fakkels van vuur. Zijn armen en voeten glansden als gepolijst brons en zijn stemgeluid leek door een mensenmenigte te worden voortgebracht.

Nahum 3:3. Wee de bloedstad, een en al leugen, vol buit! Het roven houdt niet op. Zweepgeknal, het geluid van ratelende wielen, galopperende paarden, hotsende wagens, steigerende ruiters, vlammende zwaarden en bliksemende speren, een menigte gesneuvelden en een massa dode lichamen. Ja, aan lichamen komt geen einde, men zal struikelen over hun lichamen!

Opmerking: dit gaat over Nineveh de hoofdstuk van wat gold als het wreedste rijk op aarde de Assyriërs. In het blad Historia van juli 2026 staat een artikel over dit rijk. Eerst werden ze steeds aangevallen door volken vanuit de bergen. Daarom maakte ze een leger om daar voor eens en voor altijd mee af te rekenen. Als een stad zich overgaf werden ze onderhorig maar mochten ze blijven leven. Als ze dat niet deden dan werden ze daarna onthoofd, verminkt of verdronken.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Iemand die slaaf wil worden biedt zijn lichaam aan. Genesis 47:18, Nehemia 9:37.

Dieren hebben ook een lichaam. Richteren 14:8-9,

Als een mens dood is dan is alleen zijn lichaam overgebleven. 1 Samuel 31:10-12. Dode lichamen kunnen het resultaat zijn van een oordeel. Nahum 3:3.

Geestelijke wezen hebben ook lichamen. Ezechiël 1:11 en 23.Daniël 10:6.

Basjar, vlees

Dit zijn de gegevens van het woord basjar.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	בָּשָׂר bāśār	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H1320	Vlees, lichaam Komt 270 keer voor in 241 verzen. KJV: flesh (256x), body (2x), fatfleshed (with H1277) (2x), leanfleshed (with H1851) (2x), kin (2x), leanfleshed (with H7534) (1x), mankind (with H376) (1x), myself (1x), nakedness (1x)

Genesis 2:21-24. Toen liet de HEERE God een diepe slaap op Adam vallen, zodat hij in slaap viel; en Hij nam een van zijn ribben en sloot de plaats ervan toe met vlees. En de HEERE God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had, tot een vrouw en Hij bracht haar bij Adam.Toen zei Adam: Deze is ditmaal been van mijn beenderen, en vlees van mijn vlees! Deze zal mannin genoemd worden, want uit de man is zij genomen. Daarom zal een man zijn vader en zijn moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten; en zij zullen tot één vlees zijn. En zij waren beiden naakt, Adam en zijn vrouw, maar zij schaamden zich niet. [HSV]

Genesis 6:3. Toen zei de HEER : ‘Mijn levensgeest mag niet voor altijd in de mens blijven, hij is immers niets dan vlees; hij mag niet langer dan honderdtwintig jaar leven.’

Genesis 6:12-13. Toen zag God de aarde, en zie, zij was verdorven; want alle vlees had een verdorven levenswandel op de aarde. Daarom zei God tegen Noach: Het einde van alle vlees is voor Mijn aangezicht gekomen, want de aarde is door hen vervuld met geweld; en zie, Ik ga hen met de aarde te gronde richten. [HSV]

Genesis 6:17-19. En Ik, zie, Ik ga een watervloed over de aarde brengen om alle vlees waarin een levensgeest is, van onder de hemel te gronde te richten; alles wat op de aarde is, zal de geest geven. Maar met u zal Ik Mijn verbond maken; en u moet in de ark gaan, u, uw zonen, uw vrouw en de vrouwen van uw zonen met u. En u moet van al wat leeft, van alle vlees, twee van elk in de ark laten komen om ze met u in leven te houden: een mannetje en een vrouwtje moeten het zijn. [HSV]

Genesis 7:15-16. En van alle vlees waar een levensgeest in was, kwamen ze naar Noach in de ark, twee aan twee. En die kwamen, kwamen als mannelijk en vrouwelijk, van alle vlees, zoals God hem geboden had. En de HEERE sloot de deur achter hem toe. [HSV]

Genesis 7:21. En alle vlees dat zich op de aarde bewoog, gaf de geest: de vogels, het vee, de wilde dieren en alle kruipende dieren, die over de aarde kropen, en alle mensen. [HSV]

Opmerking: overleed, ging verloren, H1478 is vertaald met ‘gaf de geest. Dat heeft niets met de geest te maken.

Genesis 8:17. Laat al de dieren die bij u zijn van alle vlees, de vogels, het vee en alle kruipende dieren, die over de aarde kruipen, met u naar buiten gaan, zodat zij zich overvloedig uitbreiden op de aarde en vruchtbaar zijn en talrijk worden op de aarde. [HSV]

Genesis 9:4. Maar vlees waarin nog leven is, waar nog bloed in zit, mag je niet eten.

Genesis 9:11. Ik maak Mijn verbond met u, dat niet meer alle vlees door het water van een vloed zal worden uitgeroeid, en dat er geen vloed meer zal zijn om de aarde te gronde te richten. [HSV]

Genesis 9:14-17. Het zal gebeuren, als Ik wolken boven de aarde breng en de boog in de wolken gezien wordt, dat Ik aan Mijn verbond zal denken, dat er is tussen Mij en u en alle levende wezens van alle vlees. Het water zal niet meer tot een vloed worden om alle vlees te gronde te richten. Als deze boog in de wolken is, zal Ik hem zien, en denken aan het eeuwig verbond tussen God en alle levende wezens van alle vlees dat op de aarde is. God zei dus tegen Noach: Dit is het teken van het verbond dat Ik gemaakt heb tussen Mij en alle vlees dat op de aarde is. [HSV]

Genesis 17:11-14. U moet het vlees van uw voorhuid laten besnijden en dat zal een teken zijn van het verbond tussen Mij en u. Elk kind bij u van acht dagen oud, al wie mannelijk is, moet besneden worden, al uw generaties door: degene die in uw huis geboren is én degene die van enige vreemdeling voor geld gekocht is, die niet tot uw nageslacht behoort. Degene die in uw huis geboren is én degene die met uw geld gekocht is, moeten zeker besneden worden. Zo zal Mijn verbond in uw vlees tot een eeuwig verbond zijn.Maar hij die mannelijk en onbesneden is, van wie het vlees van zijn voorhuid niet besneden wordt, die persoon moet van zijn volksgenoten worden afgesneden; hij heeft Mijn verbond verbroken.

Genesis 17:23-25. Toen nam Abraham zijn zoon Ismaël, allen die in zijn huis geboren waren en allen die hij met zijn geld gekocht had, al wie mannelijk was onder de leden van het huis van Abraham, en hij besneed het vlees van hun voorhuid op diezelfde dag, zoals God tot hem gesproken had. Abraham was negenennegentig jaar toen het vlees van zijn voorhuid bij hem besneden werd, en Ismaël, zijn zoon, was dertien jaar toen het vlees van zijn voorhuid bij hem besneden werd.

Genesis 29:14. Daarop zei Laban: Inderdaad, je bent mijn beenderen en mijn vlees. En hij bleef een volle maand bij hem.

Opmerking: NBV21 ‘dat je familie van me bent’.

Genesis 37:27. Laten we hem aan die Ismaëlieten verkopen in plaats van hem om te brengen; hij is tenslotte onze broer, ons eigen vlees en bloed.’ De anderen stemden hiermee in.

Genesis 40:19. Over drie dagen zal de farao u een hoge plaats geven – hij zal u laten onthoofden en u aan een paal laten hangen, en dan zullen de vogels het vlees van uw botten pikken.’

Genesis 41:2-4. Toen zag hij zeven koeien uit de Nijl komen; het waren mooie koeien, die goed in hun vlees zaten. Ze gingen grazen in het oevergras.

Genesis 41:18-19. Opeens kwamen daar zeven koeien uit, mooie koeien die goed in hun vlees zaten. Ze gingen grazen in het oevergras.

Twee bekende teksten uit het boek van de Spreuken.

Spreuken 4:20-22. Mijn zoon, heb aandacht voor mijn woorden,
geef aan mijn uitspraken gehoor. Houd ze steeds voor ogen,
bewaar ze in het diepste van je hart. Ze zijn het leven voor wie ze aanvaarden, sterken heel het lichaam als een medicijn.

Spreuken 14:30. Een gezond hart is het leven voor het lichaam, maar afgunst is verrotting van de beenderen. [HSV]

De twee teksten waar de KJV met ‘body’ vertaald.
Hieronder staan ze.

Jesaja 10:17-19. And the light of Israel shall be for a fire, and his Holy One for a flame: and it shall burn and devour his thorns and his briers in one day; And shall consume the glory of his forest, and of his fruitful field, both soul and body: and they shall be as when a standardbearer fainteth. And the rest of the trees of his forest shall be few, that a child may write them.

Opmerking 1: de NBV vertaalt vers 18 als volgt: ‘De weelde van hun wouden en wijngaarden vernietigt Hij, met alles wat daar leeft; ze zullen wegkwijnen als een zieke.
Opmerking 2: het gaat om de ziel en het vlees van een boomgaard. Ik begrijp dat als volgt: de glorie van een boomgaard en de vruchten die het opbrengt.

Ezechiël 10:12. De lichamen van de cherubs, hun rug, handen en vleugels, en ook de wielen, waren helemaal bezet met ogen; dit gold voor de vier cherubs en voor hun wielen.

Wat kunnen we van deze teksten leren?

<<nog invullen>>

Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament komt wel vijf soorten woorden voor die met denken, begrijpen, inzicht hebben etc. te maken hebben. Het verstand dus.

Pneuma, zijn geest

Dit zijn de gegevens van het woord pneuma.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	πνεῦμα pneuma	Zelfstandig naamwoord onzijdig	G4151	Geest of geest. Komt 385 keer voor in 350 verzen. KJV: Spirit (111x), Holy Ghost (89x), Spirit (of God) (13x), Spirit (of the Lord) (5x), (My) Spirit (3x), Spirit (of truth) (3x), Spirit (of Christ) (2x), human (spirit) (49x), (evil) spirit (47x), spirit (general) (26x), spirit (8x), (Jesus’ own) spirit (6x), (Jesus’ own) ghost (2x), miscellaneous (21x).

“Mijn geest” komt zeven keer voor in het Nieuwe Testament.
Lucas 1:46-47. En Maria zei: Mijn ziel maakt de Heere groot, en mijn geest verheugt zich in God, mijn Zaligmaker. [HSV]

Handelingen 7:59. Terwijl Stefanus gestenigd werd, riep hij uit: ‘Heer Jezus, ontvang mijn geest.’

Romeinen 1:9. Want God, die ik met mijn geest dien in het evangelie van zijn Zoon, is mijn getuige, hoe ik onophoudelijk te allen tijde bij mijn gebeden uwer gedenk,

1 Korintiërs 5:3-5. Ik heb, hoewel afwezig met het lichaam, maar aanwezig met de geest, namelijk reeds besloten – alsof ik aanwezig was – om hem die dat zo gedaan heeft, in de Naam van onze Heere Jezus Christus, als u en mijn geest bijeengekomen zijn, in de kracht van onze Heere Jezus Christus, over te geven aan de satan, tot verderf van het vlees, opdat de geest behouden zal worden op de dag van de Heere Jezus. [HSV].
Opmerking: vanuit onze belevingswereld is dit een lastige tekst. De NBG heeft i.p.v. ‘de geest’ in de laatste zin ‘mijn geest’. Is dat correct of niet?

1 Korintiërs 14:14. Wanneer ik namelijk in klanktaal bid, bid ik weliswaar met mijn geest, maar doe ik niets nuttigs met mijn verstand.
1 Korintiërs 16:18. Want zij hebben mijn geest verkwikt, en ook de uwe. Erkent dan de zodanigen. [SV]
Opmerking; het gaat om medearbeiders die Paulus hebben verkwikt.

2 Korintiërs 2:12-13. Toen ik nu in Troas kwam om het Evangelie van Christus te prediken, en daar een deur voor mij geopend was in de Heere, had ik geen rust voor mijn geest, omdat ik Titus, mijn broeder, niet vond. [HSV]

Onze geest
Eenmaal komt ‘onze geest’ in de Bijbel voor.
Romeinen 8:16-17. De Geest zelf verzekert onze geest dat wij Gods kinderen zijn. En nu we zijn kinderen zijn, zijn we ook zijn erfgenamen, erfgenamen van God. Samen met Christus zijn wij erfgenamen: wij moeten delen in zijn lijden om met hem te kunnen delen in Gods luister.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Iemand kan de geest geven, zie bij Stefanus in Handelingen.

God dienen met je geest. Romeinen 1.
De Geest van God en onze geest communiceren met elkaar. Romeinen 8

Paulus was afwezig naar het lichaam maar aanwezig met de geest. U en mijn geest bijeenkomen De geest kan worden behouden, zie 1 Korintiërs 5.
Klanktaal is bidden in je geest. 1 Korintiërs 14.

Psychè, ziel

Dit zijn de gegevens van het woord psychè.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	ψυχή psychè	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G5590 SB4902	Ziel, leven. Komt 105 keer voor in 95 verzen. KJV: soul (58x), life (40x), mind (3x), heart (1x), heartily (with G1537) (1x), not translated (2x).

De wortel van het woord psychè, het werkwoord psycho Strongnummer G5594 komt eenmaal voor, het betekent zoiets als ademen.

Hier alleen de 16 teksten van Matteüs waarin het woord psychè voorkomt.

Matteüs 2:20. … die zei: ‘Maak je gereed en ga met het kind en zijn moeder naar het land Israël. Want zij die het kind om het leven wilden brengen, zijn gestorven.’

Matteüs 6:25. Daarom zeg Ik jullie: maak je geen zorgen over je leven, over wat je zult eten of drinken, noch over je lichaam, over wat je zult aantrekken. Is het leven niet meer dan voedsel en het lichaam niet meer dan kleding?

Matteüs 10:28. Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Dan kun je beter bang zijn voor Hem die beide, ziel en lichaam, kan laten omkomen in de Gehenna.

Matteüs 10:39. Wie zijn leven probeert te behouden zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van Mij, die zal het behouden.

Matteüs 12:18, zie hieronder.

Matteüs 16:25. Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van Mij, zal het behouden. Wat heeft een mens eraan de hele wereld te winnen als dat ten koste gaat van zijn leven? Wat kan hij geven in ruil voor zijn leven?

Matteüs 11:29-30. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel; want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht. [HSV]

Matteüs 20:28. … zoals de Mensenzoon niet gekomen is om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losgeld voor velen.’

Matteüs 22:37. Hij antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand.

Opmerking: het liefhebben begint met het hart. Dat heeft invloed op de ziel. En daarna ook op ons verstand.

Matteüs 26:38. Toen zei Hij tegen hen: Mijn ziel is zeer bedroefd, tot de dood toe; blijf hier en waak met Mij. [HSV]

Uit andere boeken

Jakobus 2:26. Zoals het lichaam dood is zonder de ziel, zo is ook geloof zonder daden dood.

1 Petrus 3:20. … in de dagen van Noach, toen de ark toebereid werd; waarin weinige (dat is acht) zielen behouden werden door het water. [SV]

Pneuma geest en psychè ziel in één vers
De combinatie pneuma geest en psychè Strong G4151 en G5590 komt zes keer voor. Hieronder staan ze.

Matteüs 12:18. Zie, Mijn Knecht, Die Ik uitverkoren heb, Mijn Geliefde, in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft; Ik zal Mijn Geest op Hem leggen en Hij zal aan de heidenen het oordeel verkondigen. [HSV]

1 Korintiërs 15:45. Zo staat er ook geschreven: ‘De eerste mens, Adam, werd een levend, aards wezen.’ Maar de laatste Adam werd een levendmakende geest

Filippenzen 1:27. Alleen, gedraagt u waardig het evangelie van Christus, opdat, hetzij ik kom en u zie, hetzij ik afwezig blijf, ik van u moge horen, dat gij vaststaat in één geest, één van ziel medestrijdende voor het geloof aan het evangelie, zonder dat gij u in enig opzicht door de tegenstanders laat beangstigen.

1 Tessalonicenzen 5:23. Moge de God van de vrede zelf uw leven in alle opzichten heiligen, en mogen heel uw geest, ziel en lichaam zuiver bewaard zijn bij de komst van onze Heer Jezus Christus.

Hebreeën 4:12. Want het Woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard, en het dringt door tot op de scheiding van ziel en geest, van gewrichten en merg, en het oordeelt de overleggingen en gedachten van het hart. [HSV]

1 Petrus 1:22. Nu u dan uw zielen gereinigd hebt in de gehoorzaamheid aan de waarheid, door de Geest, tot ongeveinsde broederliefde, heb elkaar vurig lief uit een rein hart. [HSV]

Soma, lichaam

Dit zijn de gegevens van het woord soma.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	σῶμα sōma	Zelfstandig naamwoord onzijdig	G4983	Lichaam. Komt 146 keer voor in 122 verzen. KJV: body (144x), bodily (1x), slave (1x).

Het woord soma is bekend van ons woord psychosomatisch. De psychosomatische ziekten zijn ziekten in het lichaam, die hun oorsprong in de ziel, de psyche hebben.

De volgende selectie heb ik gemaakt. Alle teksten van het evangelie van Matteüs, die ene tekst uit het boek Handelingen.

Matteüs 5:29-30. Als je rechteroog je ten val brengt, ruk het dan uit en werp het weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam in de Gehenna geworpen wordt. En als je rechterhand je ten val brengt, hak hem dan af en werp hem weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat je met je hele lichaam naar de Gehenna gaat.

Matteüs 6:22-23. Het oog is de lamp van het lichaam. Dus als je oog helder is, zal heel je lichaam verlicht zijn. Maar als je oog troebel is, zal er in heel je lichaam duisternis zijn. Als het licht in jezelf verduisterd is, hoe groot is dan die duisternis!

Matteüs 10:28. Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Dan kun je beter bang zijn voor Hem die beide, ziel en lichaam, kan laten omkomen in de Gehenna.

Matteüs 14:12. Zijn leerlingen kwamen het lijk halen, begroeven het en gingen daarna naar Jezus om het Hem te vertellen.

Matteüs 26:12. Door die olie over Mij uit te gieten, heeft ze mijn lichaam voorbereid op het graf.

Matteüs 26:26. Toen ze verder aten nam Jezus een brood, sprak het zegengebed uit, brak het brood en gaf de leerlingen ervan met de woorden: ‘Neem, eet, dit is mijn lichaam.’

Matteüs 27:52. De graven werden geopend en de lichamen van veel gestorven heiligen werden tot leven gewekt; na Jezus’ opstanding kwamen ze uit de graven, gingen de heilige stad binnen en verschenen aan een groot aantal mensen.

Matteüs 27:58-59. Hij meldde zich bij Pilatus en vroeg hem om het lichaam van Jezus. Hierop gaf Pilatus bevel het aan hem af te staan. Josef nam het lichaam mee, wikkelde het in zuiver linnen

Handelingen 9:40. Petrus stuurde iedereen weg, waarna hij knielde om te bidden. Na het gebed draaide hij zich om naar het lichaam en zei: ‘Tabita, sta op!’ Ze opende haar ogen, en toen ze Petrus zag ging ze rechtop zitten.

1 Korintiërs 6:13-20. Het voedsel is voor de buik en de buik voor het voedsel, maar God zal zowel het één als het ander tenietdoen. Het lichaam is echter niet voor de hoererij, maar voor de Heere en de Heere voor het lichaam. En God heeft niet alleen de Heere opgewekt, maar zal ook ons opwekken door Zijn kracht. Weet u niet dat uw lichamen leden zijn van Christus? Zal ik dan de leden van Christus nemen en die maken tot leden van een hoer? Volstrekt niet! Of weet u niet dat wie zich met een hoer verenigt, één lichaam met haar is? Want die twee, zegt Hij, zullen tot één vlees zijn. Wie zich echter met de Heere verenigt, is één geest met Hem. Vlucht weg van de hoererij. Elke zonde die een mens doet, is buiten het lichaam, maar wie hoererij bedrijft, zondigt tegen zijn eigen lichaam. Of weet u niet, dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, Die in u is en Die u van God hebt ontvangen, en dat u niet van uzelf bent? U bent immers duur gekocht. Verheerlijk daarom God in uw lichaam en in uw geest, die van God zijn. [HSV]

1 Korintiërs 12:12-27. Want zoals het lichaam één is en veel leden heeft, en al de leden van dit ene lichaam, hoewel het er veel zijn, één lichaam zijn, zo is het ook met Christus. Ook wij allen immers zijn door één Geest tot één lichaam gedoopt, hetzij dat wij Joden zijn, hetzij Grieken, hetzij slaven, hetzij vrijen; en wij allen zijn van één Geest doordrenkt. Want ook het lichaam bestaat niet uit één lid, maar uit vele. Als de voet zou zeggen: Omdat ik geen hand ben, ben ik niet van het lichaam, is hij daarom dan niet van het lichaam? En als het oor zou zeggen: Omdat ik geen oog ben, ben ik niet van het lichaam, is het daarom dan niet van het lichaam? Als het hele lichaam oog was, waar zou het gehoor zijn? Als het hele lichaam gehoor was, waar zou de reuk zijn? Maar nu heeft God de leden, elk van hen afzonderlijk, in het lichaam een plaats gegeven zoals Hij gewild heeft. Als zij alle één lid waren, waar zou het lichaam zijn? Nu echter zijn er wel veel leden, maar is er slechts één lichaam. En het oog kan niet zeggen tegen de hand: Ik heb je niet nodig, of vervolgens het hoofd tegen de voeten: Ik heb jullie niet nodig. Ja, meer nog, de leden van het lichaam die de zwakste schijnen te zijn, zijn echter juist noodzakelijk. En aan de leden van het lichaam die wij als minder eervol beschouwen, verlenen wij groter eer en onze oneerbare leden krijgen een grotere eer. Onze eerbare leden echter hebben dat niet nodig. Maar God heeft het lichaam zo samengesteld, dat Hij aan het lid dat tekortkomt, groter eer gaf, opdat er geen verdeeldheid in het lichaam zou zijn, maar de leden voor elkaar gelijke zorg zouden dragen. En als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Als één lid eer ontvangt, verblijden alle leden zich mee. Samen bent u namelijk het lichaam van Christus, en ieder afzonderlijk Zijn leden. [HSV]

Hebreeën 10:19-20. Broeders en zusters, dankzij het bloed van Jezus kunnen we zonder schroom binnengaan in het heiligdom, omdat hij voor ons met zijn lichaam een weg naar een nieuw leven gebaand heeft, door het voorhangsel heen. {Paulus schrijft ook ergens iets dat wij met ons lichaam in geestelijke zegen kunnen voorzien, opzoeken}

De combinatie geest en lichaam
De combinatie geest en lichaam Strong G4151 G4983 komt 12 keer voor. Deels gaan ze over de Heilige Geest en ons lichaam en deels onze eigen geest en ons lichaam. Hier staan ze.

Romeinen 8:10-13. Als Christus echter in u leeft, is uw lichaam weliswaar door de zonde ten dode opgeschreven, maar de Geest schenkt u leven, omdat u door God rechtvaardig bent verklaard. Want als de Geest van Hem die Jezus uit de dood heeft opgewekt in u woont, zal Hij die Christus heeft opgewekt ook uw sterfelijk lichaam levend maken door zijn Geest, die in u woont. Broeders en zusters, we zijn dus niet langer gebonden aan het aardse, om volgens aardse maatstaven te leven. [NBV] Want als u naar het vlees leeft, zult u sterven. Als u echter door de Geest de daden van het lichaam doodt, zult u leven. [HSV]

Romeinen 8:23. En dat niet alleen, maar ook wijzelf, die de eerstelingen van de Geest hebben, ook wijzelf zuchten in onszelf, in de verwachting van de aanneming tot kinderen, namelijk de verlossing van ons lichaam. [HSV]
Opmerking: de NBV legt dit uit door te vertalen: ‘de verlossing van ons sterfelijk bestaan’.

1 Korintiërs 6:13 zie vorige paragraaf.

1 Korintiërs 7:34. Een ongetrouwde vrouw en een meisje dat nog niet getrouwd is, dragen zorg voor de zaak van de Heer, en wel zo dat ze God met heel hun lichaam en geest zijn toegewijd.

1 Korintiërs 12:13 zie vorige paragraaf.

Efeziërs 4:3-5. Span u in om door de samenbindende kracht van de vrede de eenheid te bewaren die de Geest u geeft: één lichaam en één geest, zoals u één hoop hebt op grond van uw roeping, één Heer, één geloof, één doop, één God en Vader van allen, die boven allen, door allen en in allen is.

1 Tessalonicenzen 5:23. Moge de God van de vrede uw leven geheel en al heiligen, en mogen heel uw geest, ziel en lichaam zuiver bewaard zijn bij de komst van onze Heer Jezus Christus.

Jacobus 2:26. Zoals het lichaam dood is zonder geest, zo is ook geloof zonder daden dood.

De combinatie ziel en lichaam
De combinatie ziel en lichaam Strong G5590 en G4983 komt zes keer voor. <<nog toevoegen>>

De combinatie van hart en lichaam.
Deze combinatie hart en lichaam Strong G2588 en G4983 komt drie keer voor, hier staan ze:
Romeinen 1:24. Daarom ook heeft God hen in de begeerten van hun hart overgegeven aan de onreinheid om hun lichamen onder elkaar te onteren. [HSV]
Kolossenzen 3:15. Laat in uw hart de vrede van Christus heersen, want daartoe bent u geroepen als de leden van één lichaam.
Hebreeën 10:22. laten we God dan naderen met een oprecht hart en een vast geloof, nu ons hart gereinigd is, wij van een slecht geweten bevrijd zijn en ons lichaam met zuiver water is gewassen.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Het gaat meestal over het lichaam van mensen en maar op allerlei plaatsen gaat het over het lichaam van Jezus. Hebreeën 10:19-20

Soms wordt het lichaam als beeld gebruikt voor een hele groep mensen. Kolossenzen 3:15

De begeerten van ons hart kunnen leiden tot onreinheid. Een onrein hart haalt de eer van ons lichaam weg. Romeinen 1.
Dat in ons hart de vrede van Christus heerst, dat is de roeping van dat ene lichaam als beeld van de gemeente.

Wat we mee maken bij het leven met God is dat ons lichaam als water wordt gewassen met zuiver water. Hebreeën 10.

Sarx, vlees, het menselijk

Dit zijn de gegevens van het woord sarx.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	σάρξ sarx	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G4561	Vlees. Komt 151 keer voor in 130 verzen KJV: flesh (147x), carnal (2x), carnally minded (with G5427) (1x), fleshly (1x)

Dit woord komt het meest voor in Romeinen (27x), Galaten (18x) en het evangelie van Johannes (13x). Hier eerst alle teksten uit het evangelie van Matteüs waar het woord sarx in voorkomt.

Matteüs 16:17. Daarop zei Jezus tegen hem: ‘Gelukkig ben je, Simon Barjona, want dit is je niet door mensen van vlees en bloed geopenbaard, maar door mijn Vader in de hemel

Matteüs 19:4-6. En Hij antwoordde en zei tegen hen: Hebt u niet gelezen dat Hij Die de mens gemaakt heeft, hen van het begin af mannelijk en vrouwelijk gemaakt heeft, en gezegd heeft: Daarom zal een man zijn vader en moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten, en die twee zullen tot één vlees zijn, zodat zij niet meer twee zijn, maar één vlees? Dus, wat God samengevoegd heeft, laat de mens dat niet scheiden. [HSV]

Matteüs 24:22. En als die tijd niet verkort zou worden, zou geen enkel mens worden gered; maar omwille van de uitverkorenen zal die tijd worden verkort.

Matteüs 26:41. Blijf wakker en bid dat jullie niet in beproeving komen; de geest is wel gewillig, maar het lichaam is zwak.’

Johannes 1:12-14. Maar allen die Hem aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven; die niet uit bloed, niet uit de wil van vlees en ook niet uit de wil van een man, maar uit God geboren zijn. En het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond (en wij hebben Zijn heerlijkheid gezien, een heerlijkheid als van de Eniggeborene van de Vader), vol van genade en waarheid. [HSV]

Opmerking: de NBV21 vertaalt met ‘Het Woord is mens geworden’.

Johannes 3:6. Wat geboren is uit een mens is menselijk, en wat geboren is uit de Geest is geestelijk.

Johannes 6:48-56. Ik ben het Brood des levens. Uw vaderen hebben het manna gegeten in de woestijn en zij zijn gestorven. Dit is het brood dat uit de hemel neerdaalt, opdat de mens daarvan eet en niet sterft. Ik ben het levende brood, dat uit de hemel neergedaald is; als iemand van dit brood eet, zal hij leven in eeuwigheid. En het brood dat Ik geven zal, is Mijn vlees, dat Ik geven zal voor het leven van de wereld. De Joden dan redetwistten met elkaar en zeiden: Hoe kan Hij ons Zijn vlees te eten geven? Jezus dan zei tegen hen: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Als u het vlees van de Zoon des mensen niet eet en Zijn bloed niet drinkt, hebt u geen leven in uzelf. Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt, heeft eeuwig leven, en Ik zal hem doen opstaan op de laatste dag. Want Mijn vlees is het ware voedsel en Mijn bloed is de ware drank. Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt, blijft in Mij en Ik in hem. [HSV]

Opmerking; de NBV21 vertaalt steeds met lichaam.

Johannes 6:63. De Geest is het Die levend maakt, het vlees heeft geen enkel nut. De woorden die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven. [HSV]

Opmerking: de NBV21 vertaalt met “Het aardse bestaan leidt tot niets, het is de Geest die levend maakt. Wat Ik gezegd heb is vol van Geest en leven”.

Johannes 8:15. U oordeelt met menselijke maatstaven, maar Ik oordeel over niemand.

Johannes 17:2. Hij heeft van U macht over alle mensen ontvangen, de macht om iedereen die U aan Hem gegeven hebt het eeuwige leven te schenke

Andere bronnen

Over de geest van een mens zijn niet veel boeken geschreven. Over de ziel juist zeer veel natuurlijk. De wetenschap bestudeert namelijk onze ziel en dat noemt men psychologie. Er zijn in de christelijke wereld ook boeken over psychologie geschreven.

De wetenschap bestudeert wellicht nog meer ons lichaam. Medicijnen studeren is wel de meest prestigieuze studie in Nederland.

Zijn er in de christelijke wereld ook boeken over het lichaam geschreven? Ik heb ze nog niet ontdekt.

	Schrijver:	Titel:
1	Willem Ouweneel	Psychologie
2	Willem Ouweneel	Hart en Ziel

Overwegingen

Nesjama
Het Oude Testament spreekt over de nesjama maar ik heb dit onderdeel van de mens nog niet gevonden in het Nieuwe Testament. Wellicht omdat er net als in het Nederlands er ook geen Grieks woord voor is.

Is er een strikte scheiding tussen geest, ziel en lichaam in de mens?
Bij de geest en de ziel is er ook nog wat daar verder te onderscheiden is. Het geweten, het verstand, de wil en het gevoel. Verder is er ook nog het hart en het innerlijk. En nog waar geen Nederlands woord voor is, de nesjama.

In de Bijbel zijn de ‘onderdelen’, hoewel apart te onderscheiden, overlappende begrippen. De Bijbel doet pogingen om via die begrippen het raadsel mens enigszins te duiden.

Hebben andere levende wezens ook een ziel en een geest?
We hebben een lichaam, dat is duidelijk. Daar zegt de Bijbel het e.e.a. over. We hebben een ziel. Die is uniek voor levende wezens. En we hebben een geest. Dat maakt ons als mens uniek.

Bijbel in conflict met heersen kerkelijke opvatting?
Volgens een opvatting die je in de kerk tegenkomt is de ziel onsterfelijk. Maar dat spoort niet met teksten die in de Bijbel staan. Is het daarom dat men nephesh en psychè niet concordant met ziel? Is dat omdat het niet past bij heersende overtuigingen?

De vertalers hebben soms voor het woord ‘leven’ gekozen bij de vertaling van de woorden nephesh of psychè. Waarom? Er zijn ook eigen woorden voor leven in het Hebreeuws en het Grieks. Is dat gedaan om de vertaling in overeenstemming te brengen met onze theologie? Dat is de vraag.

Het gaat in die gevallen er om dat de psychè dood gaat. Dat kan niet met de ziel volgens de theologie. Zou men daarom dan bij de vertaling kiezen voor het woord leven?

Hier drie voorbeelden van teksten waarbij de vertalers het woord psyche vertalen met het woord leven.

Marcus 3:4. Is het geoorloofd op de sabbat ….. een psychè te redden of te doden?
Marcus 8:35. Want ieder, die zijn psychè zal willen behouden, die zal het verliezen.
Marcus 10:45. … om te dienen en zijn psychè te geven als een losprijs voor velen.

Dit woord van Jezus klopt ook niet met het idee dat de ziel onsterfelijk is.
Matteüs 10:28: ‘Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Wees liever bang voor hem die in staat is én ziel én lichaam om te laten komen in de Gehenna’.

Erasmus zegt ergens dat bij mensen de ziel al tijdens hun aardse leven dood kan zijn. <<verwijzing nog aangeven>>

Lessen

Van de indeling geest, ziel en lichaam kunnen we zeggen, dat hij inderdaad in één tekst voorkomt. Allerlei andere uitdrukkingen zoals … komen veel vaker voor.

De delen zijn overigens bij een mens niet op te delen. Het is meer een duiding. Lichaam en ziel hebben een overlap. Geest, ziel en lichaam zijn ook overlappend maar zijn ook te onderscheiden.

Het lijkt ook eerder te gaan om overlappende begrippen dat een opdeling.

Dan van de ‘onderdelen’ van ons ontwerp, die wel worden genoemd. Met onze geest kunnen we contact hebben met de geestelijke wereld. Het is dan ook belangrijk om dat contact optimaal vorm te geven.

De ziel van de mens bepaalt voor een groot deel dat we mens zijn. Dieren hebben ook een lichaam net als de mens. Maar mensen hebben zaken als herinneringen, emoties, gevoeligheden, voorkeuren, karaktertrekken, wensen en verlangens. En wat al niet meer. Dat maakt een mens boeiend of juist niet. Met de kwaliteit van je ziel moet je rekening houden.