Het gaat in deze studie over wat de Bijbel zegt over de diverse ‘onderdelen’ van ons als mens.

We hebben een lichaam, dat is duidelijk. Daar zegt de Bijbel het e.e.a. over. We hebben een ziel. Die is uniek voor levende wezens. En we hebben een geest. Dat maakt ons als mens uniek.

Bij de geest en de ziel is er ook nog wat daar verder te onderscheiden is. Het geweten, het verstand, de wil en het gevoel. Verder is er ook nog het hart en het innerlijk. En nog waar geen Nederlands woord voor is, de nesjama.

In de Bijbel zijn de ‘onderdelen’, hoewel apart te onderscheiden, overlappende begrippen. De Bijbel doet pogingen om via die begrippen het raadsel mens enigszins te duiden.

De Bijbel biedt handvatten voor ons om met al onze ‘onderdelen’, en die van andere mensen, verstandig om te gaan.

Christenen, die psychologie bedrijven zeggen: de mens bestaat uit geest, ziel en lichaam. En inderdaad is deze indeling in één tekst in de Bijbel als opsomming te vinden namelijk in 1 Tessalonicenzen 5:23. En men voegt er nog aan toe dat de ziel bestaat uit het verstand, de wil en het gevoel.

Deze studie geeft eerst aandacht aan deze onderwerpen. Daarna aandacht voor wat daar niet in past, zoals het hart en het innerlijk.

De citaten van teksten uit de Bijbel komen uit de NBV of NBV21 vertaling, tenzij anders aangegeven.

Studievragen

Over dit onderwerp zijn de volgende vragen te stellen.

Over welke ‘onderdelen’ van een mens spreekt de Bijbel en wat zegt de Bijbel over al die onderdelen. En ook over de relaties tussen waaruit een mens bestaat.

Komen de ideeën van de christelijke psychologie overeen met de Bijbel? Een hoofdindeling en sub-indelingen.

Zijn de woorden goed vertaald?

Kunnen we in de christelijke wereld er nog iets van leren?

In het laatste hoofdstuk Lessen staan antwoorden op deze vragen.

Oude Testament

Allereerst gaat het in deze studie om het minst zichtbare deel van een mens. Zijn geest. En ook de nesjama, waar geen woord voor is in onze taal. Hier hoort denk ik ook het geweten bij.

Ruwach, geest

Zowel het Oude als het Nieuwe Testament gebruikt een woord voor geest, die meer betekenissen kan hebben. Het kan over de menselijke geest gaan, maar ook over de Geest van God of over een kwade of goede geest. Het Hebreeuwse woord gebruikt men ook nog om de wind aan te geven of onze adem.

In onze Bijbelvertaling staat, als het gaat om de Geest van God, die met hoofdletters. Het Hebreeuws kent echter alleen letters en geen hoofd en kleine letters. De geest van God wordt dus ook met dezelfde letters geschreven als de geest van de mens. Er is dus alleen uit de context te bepalen over welke geest we het hebben.

In de tabel hieronder is te zien welke keuze de KJV bij de vertaling heeft gemaakt. Hieronder in de tabel is te zien hoe vaak de Engelse woorden voor adem en wind zijn teogepast. De tabel geeft geen onderscheid aan tussen de menselijke geest, spirit, en Geest van God, Spirit. In de tabel met het Grieks pneuma is dat wel gedaan.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	רוּחַ ruwach	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H7307	Geest, geest of wind. Komt 378 keer in 348 verzen voor. KJV: Spirit or spirit (232x), wind (92x), breath (27x).

Wanneer zou een tekst in de Bijbel gaan over de menselijke geest? Als een schrijver van de Bijbel het heeft over ‘mijn geest” of ‘onze geest’ en bij de ‘geest van de mens’ dan zal het wel om de geest van de mens gaan.

Mijn geest
‘Mijn geest’ komt in 15 teksten van het Oude Testament voor. Hieronder citaten van alle teksten.

Job 6:4. De ​pijlen​ van de Ontzagwekkende steken in mij, mijn geest wordt door hun gif vergiftigd. Voor mij staat de ​slagorde​ van Gods verschrikkingen.
Job 7:11. Ik echter zal mijn mond niet houden. Ik zal spreken in de benauwdheid van mijn geest. Ik zal klagen in de bitterheid van mijn ziel. [HSV]
Job 10:12. Leven en ​genade​ hebt Gij mij geschonken, en uw zorg heeft mijn geest bewaakt. [NBG]
Job 21:4. Wat mij betreft, is mijn klacht tot een mens gericht? Maar al zou het zo zijn, waarom zou mijn geest niet verdrietig zijn? [HSV]
Opmerking: de NBV en NBG vertalen met ongeduldig in plaats van verdrietig. De KJV heeft ‘why should not my spirit be troubled?’

Psalm 31:6. In Uw hand beveel ik mijn geest; U hebt mij verlost, HEERE, getrouwe God! [HSV]

Psalm 77:3. Op de dag van mijn nood zoek ik de Heer, bij nacht hef ik mijn handen, rusteloos, mijn ziel laat zich niet troosten.

Opmerking: er staat in het Hebreeuws mijn geest, de KJV vertaalt dan ook met my spirit. Ook NBG, SV en HSV hebben ziel.

Psalm 77:7-8. .. bij nacht denk ik aan mijn spel op de snaren, mijn ​hart​ zoekt, mijn geest vraagt: Zou de Heer voor eeuwig verstoten, zou hij niet langer ​liefhebben?

Psalm 142:4. Toen mijn geest in mij bezweek, kende Ú mijn pad. [HSV]
Opmerking: andere vertalingen hebben i.p.v. bezwijken: ten einde raad, versmacht, overstelpt.

Psalm 143:4. Daarom is mijn geest in mij bezweken, mijn ​hart​ is ontzet in mijn binnenste. [HSV]
Psalm 143:7. Antwoord mij haastelijk, Here, mijn geest bezwijkt, verberg uw aangezicht niet voor mij, opdat ik niet worde als wie in de groeve neerdalen. [NBG]

Jesaja 26:9. Met heel mijn ziel verlang ik naar U in de nacht, ja, met mijn geest diep in mij zoek ik U ernstig. Want wanneer Uw oordelen over de aarde komen, leren de bewoners van de wereld wat ​gerechtigheid​ is.

Jesaja 38:16. Mijn Heer, door uw beloften leeft een mens, daarop berust het leven van mijn geest. U geeft mij nieuwe kracht, U doet mij herleven.

Ezechiël 3:14. En de Geest hief mij op en nam mij weg, en ik ging heen, ontdaan door de beroering van mijn geest, met de hand des Heren zwaar op mij. [NBG, als enige die ruach met geest vertaalt]

Daniel 2:3. De ​koning​ zei tegen hen: Ik heb een ​droom​ gehad, en mijn geest is zo verontrust dat ik die ​droom​ wil weten. [HSV]
Daniel 7:15. De geest van mij, Daniël, was ontroerd in mijn binnenste, en de gezichten die mij voor ogen waren gekomen, ontstelden mij. [NBG]

Geest van de mens
De geest van een mens heb ik drie keer gevonden:
Spreuken 18:14. De geest van een man zal zijn krankheid ondersteunen; maar een verslagen geest, wie zal die opheffen? [SV]

Opmerking: de NBV, HSV en NBG vertalen met geestkracht.

Prediker 3:21. Wie merkt op dat de adem van de mensenkinderen naar boven stijgt en de adem van de dieren naar beneden daalt naar de aarde? [HSV]

Zacharia 12:1. De last, het woord van de HEERE over Israël. De HEERE spreekt, Die de hemel uitspant, de aarde grondvest en de geest van de mens in zijn binnenste vormt.

Bijzondere tekst uit boek Spreuken
Spreuken 29:23. De hoogmoed van de mens zal hem vernederen; maar de nederige van geest zal de ​eer​ ontvangen. [HSV].

In Psalm 51 drie unieke aspecten van onze geest.
In Psalm 51 gaat het in vers 11 over de Heilige Geest. Daarna worden er drie dingen over de geest van een mens gezegd.

In vers 12 gaat het om een vaste geest, in het Hebreeuws kuwn, Strong nummer H3559. Een vaste, stabiele, stevige geest. Deze komt alleen op deze plek voor in de Bijbel voor.

In vers 14 gaat het om een edelen, vrije geest, in het Hebreeuws nadiyb, Strong nummer H5081. Een edele geest komt ook alleen op deze plek in de Bijbel voor.

In vers 19 een gebroken geest, in het Hebreeuws shabar Strong nummer H7665. Ook dit begrip is uniek in de Bijbel. In Psalm 34:18 en Jesaja 61:1 gaat het om een gebroken hart.

Opmerking: het woord shabar gebruikt men bij de Sozo opleiding en dan speciaal voor mensen met een gebroken geest.

God en onze geest
God is verbonden met onze geest. In deze tekst een mooi voorbeeld daar van.
Numeri 16:21-22. En de HEERE sprak tot Mozes en tot Aäron: Zonder u af uit het midden van deze gemeenschap, want Ik zal hen in een ogenblik vernietigen! Maar zij wierpen zich met hun gezicht ter aarde en zeiden: O God! God  van de geesten van alle vlees! Als één man zondigt, zult U dan zeer toornig worden op heel de gemeenschap?

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Er worden in deze teksten verschillende dingen over de geest van een mens gezegd:
– de geest kan bezwijken, kan zonder rust zijn, ongeduldig, verslagen, verontrust en verdrietig zijn,
– de geest van een mens kan verkwikt zijn en verheugd,
– de geest van een mens kan ontroerd zijn of beroerd worden.

Een sterke geest heeft positieve invloed op de gezondheid van het lichaam, andersom juist niet. Spreuken 18:14.
De geest van de mens kan nederig zijn, dan zul je eer ontvangen. Spreuken 29.

Prediker vraag zich af (3:21) waar de geest van een mens en van een dier blijft. Bij een dier denken we dat deze geen geest heeft. Hier kan adem zijn bedoeld. Hoewel, die stopt toch als het dier dood gaat?

Psalm 51 noemt zowel een vaste, als een vrije als een gebroken geest.

Met mijn geest diep in mij zoek ik U ernstig. Jesaja 26:9. Blijkbaar kan de menselijke geest dat.
Onze geest wordt gesterkt door de HEER. Jesaja 38:16.

De geest van de mens is geschapen door God. Zacharia 12:1.

Nephes, de ziel

De ziel van de mens wordt in het Grieks psychè genoemd. In de klassieke christelijke psychologie ziet men als onderdeel van de ziel, het verstand, de wil en het gevoel. Deze komen in dit hoofdstuk dan ook aan de orde.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	נֶפֶשׁ  nephesh	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H5315	Ziel en leven. Komt 753 keer voor in 683 verzen. KJV: soul (475x), life (117x), person (29x), mind (15x), heart (15x), creature (9x), body (8x), himself (8x), yourselves (6x), dead (5x), will (4x), desire (4x), man (3x), themselves (3x), any (3x), appetite (2x), miscellaneous (47x).

Het gaat in zo’n 750 teksten over de ziel. Het gaat meestal over de menselijke ziel, maar soms ook over de ziel van God. Het is een enorme schat aan informatie. Nog lang niet alle teksten heb ik bekeken. Maar het aantal geeft wel aan hoe belangrijk de ziel is en ook dat er veel is om er over te zeggen.

Het woord nephesh komt van het werkwoord naphash Strong 5314 dat ‘ademen’ betekent en ook op adem komen. Hier de eerste tekst met dit woord.

Exodus 23:12. Zes dagen zult gij uw werken doen; maar op de zevende dag zult gij rusten; opdat uw os en uw ezel ruste, en dat de zoon van uw dienstmaagd en de ​vreemdeling​ adem scheppe. [SV]

Dit werkwoord komt verder voor in Exodus 31:17 en 2 Samuël 6:14.

De eerste keer dat het om de ziel, de nephesh van de mensen gaat is in het boek Genesis.

Zowel nephesh als psychè komen in de Bijbel voor in grofweg drie betekenissen. Ten eerste een ziel in de betekenis van zo ongeveer heel de mens.

Genesis 2:7. En de Heere God had de mens geformeerd uit het stof der aarde, en in zijn neusgaten geblazen de adem des levens; alzo werd de mens tot een levende ziel.[SV]

Opmerking: de NBG vertaalt het laatste met ‘alzo werd de mens tot een levend wezen’.

Ten tweede de ziel als onderdeel van de mens. In de Psalmen waarbij de dichters hun innerlijk onder inspiratie van de Heilige Geest laten spreken komt 144 keer het woord nephesh voor. Hier gaat het om het innerlijk van de mens.

Enkele voorbeelden uit de Psalmen.

Psalmen 16:10. Want U zult mijn ziel in het graf niet verlaten, U laat niet toe dat Uw Heilige ontbinding ziet. [HSV]
Opmerking: dit gaat over de messias]

Psalmen 41:5. Ik zei: HEERE, wees mij genadig; genees mijn ziel, want ik heb tegen U gezondigd. [HSV]

Psalmen 42:1-12. Voor de koorleider. Een kunstig lied van de Korachieten. Zoals een hinde smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar u, o God. Mijn ziel dorst naar God, naar de levende God, wanneer mag ik nader komen en Gods gelaat aanschouwen? Tranen zijn mijn brood, bij dag en bij nacht, want heel de dag hoor ik zeggen: ‘Waar is dan je God?’ Weemoed vervult mijn ziel nu ik mij herinner hoe ik meeliep in een dichte stoet en optrok naar het huis van God – een feestende menigte, juichend en lovend. Wat ben je bedroefd, mijn ziel, en onrustig in mij. Vestig je hoop op God, eens zal ik hem weer loven, mijn God die mij ziet en redt. Mijn ziel is bedroefd, daarom denk ik aan u, hier in het land van de Jordaan, bij de Hermon, op de top van de Misar. De roep van vloed naar vloed, de stem van uw waterstromen – al uw golven slaan zwaar over mij heen. Overdag bewijst de HEER mij zijn liefde, ’s nachts klinkt een lied in mij op, een gebed tot de God van mijn leven. Tot God, mijn rots, wil ik zeggen: ‘Waarom vergeet u mij, waarom ga ik gehuld in het zwart, door de vijand geplaagd?’ Mij gaat door merg en been de hoon van mijn belagers, want ze zeggen heel de dag: ‘Waar is dan je God?’ Wat ben je bedroefd, mijn ziel, en onrustig in mij. Vestig je hoop op God, eens zal ik hem weer loven, mijn God die mij ziet en redt.

Psalmen 103: 1-5. Van David. Loof de Here, mijn ziel, en al wat in mij is, zijn heilige naam; loof de Here, mijn ziel, en vergeet niet een van zijn weldaden; die al uw ongerechtigheden vergeeft, die al uw krankheden geneest, die uw leven verlost van de groeve, die u kroont met goedertierenheid en barmhartigheid, die uw ziel verzadigt met het goede, zodat uw jeugd zich vernieuwt als die van een arend. [NBG]

Combinatie ruach en nephesh, geest en ziel
Deze combinatie ruach en nephesh, geest en ziel, Strong H7307 en H5315 komt zeven keer in het Oude Testament voor. Daarbij kan duidelijk worden wat het verschil is tussen de geest en de ziel.

1 Samuel 1:15. Doch Hanna antwoordde en zeide: Neen, mijn heer! ik ben een vrouw, bezwaard van geest; ik heb noch wijn, noch sterke drank gedronken; maar ik heb mijn ziel uitgegoten voor het aangezicht des Heeren. [SV]

Job 7:11. Zo zal ik ook mijn mond niet weerhouden, ik zal spreken in benauwdheid mijns geestes; ik zal klagen in bitterheid mijner ziel. [SV]
Job 12:10. .. in wiens hand de ziel is van al wat leeft en de geest van ieder sterveling? [NBG, het gaat over de HEER]

Prediker 6:9. Beter is het aanzien der ogen, dan het wandelen der begeerte. Dit is ook ijdelheid en kwelling des geestes. [SV]

Opmerking: nephes is met begeerte vertaald. Het gaat om diepe verlangens, die irreëel zijn. Die maken het de geest moeilijk en is ook als ‘het najagen van wind’, het is zinloos.

Jesaja 26:9. Met mijn ziel heb ik U begeerd in de nacht, ook zal ik met mijn geest, die in het binnenste van mij is, U vroeg zoeken; want wanneer Uw gerichten op de aarde zijn, zo leren de inwoners der wereld gerechtigheid. [SV]

Jesaja 42:1. Zie, Mijn Knecht, Die Ik ondersteun, Mijn Uitverkorene, in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft; Ik heb Mijn Geest op Hem gelegd. Hij zal tot de heidenvolken het recht doen uitgaan. [HSV]

Jeremia 2:24. Zij is een woudezelin, gewend in de woestijn, naar de lust van haar ziel schept zij de wind, wie zou haar ontmoeting afkeren? Allen, die haar zoeken, zullen niet moede worden, in haar maand zullen zij haar vinden. [SV]

Opmerking: het beeld van de ezel: hoe de lust van haar ziel haar geest beïnvloed. Een waarschuwing voor mensen. De NBV maakt het beeld, wat de betekenis van de tekst is voor ons duidelijk. “een wilde ezelin, thuis in de woestijn, die elke ezel ruikt, tochtig als ze is. Wie kan haar drift aan banden leggen? Geen ezel hoeft moeite te doen, bronstig als ze is, laat ze zich makkelijk vinden.

Dieren hebben ook een ziel
Bij het beeld van de ezelin zijn we dat zij een ziel heeft. Het boek Genesis gebruikt het woord nephesh ook voor dieren, die hebben blijkbaar ook een ziel. Of is die ziel toch anders dan van mensen?

Genesis 1:20-21. En God zeide: Dat de wateren overvloedig voortbrengen een gewemel van levende zielen. En God schiep de grote walvissen, en alle levende wriemelende ziel, welke de wateren overvloedig voortbrachten, naar haar aard; en alle gevleugeld gevogelte naar zijn aard. En God zag, dat het goed was. [SV]

Genesis 1:24. En God zeide: De aarde brenge levende zielen voort, naar haar aard, ​vee, en kruipend, en wild gedierte der aarde, naar zijn aard! En het was alzo. [SV]

In het bloed zit de ziel
In 27 teksten in de boeken van het Oude Testament wordt de verbinding gelegd tussen het bloed en de ziel. Bloed is Strong H1818 en komt 361 keer voor in 295 verzen.

Voor zover ze in de torah voorkomen zijn ze hieronder vermeld.

Genesis 9:3-5 Al wat zich roert, dat levend is, zij u tot spijs; Ik heb het u àl gegeven, gelijk het groene kruid. Doch het vlees met zijn ziel, dat is zijn ​bloed, zult gij niet eten. En voorwaar, Ik zal uw ​bloed, het ​bloed van uw zielen eisen; van de hand van alle gedierte zal Ik het eisen; ook van de hand des mensen, van de hand van eens ieders broeder zal Ik de ziel des mensen eisen. [SV]

Het gebod van God is om niet de ziel, het bloed, van het dier te eten. En ook geen bloed te vergieten van mensen. Dan zal God jouw ziel eisen.

Leviticus 7:27. Alle ziel, die enig ​bloed​ eten zal, die ziel zal uit haar volken uitgeroeid worden. [SV]

Leviticus 17:10-14. En een ieder uit het ​huis​ Israëls, en uit de ​vreemdelingen, die in het midden van hen als ​vreemdelingen​ verkeren, die enig ​bloed​ zal gegeten hebben, tegen diens ziel, die dat ​bloed​ zal gegeten hebben, zal Ik Mijn aangezicht zetten, en zal die uit het midden van haar volk uitroeien. Want de ziel van het vlees is in het ​bloed; daarom heb Ik het u op het ​altaar​ gegeven, om over uw zielen ​verzoening​ te doen; want het is het ​bloed, dat voor de ziel ​verzoening​ zal doen. Daarom heb Ik tot de ​kinderen​ Israëls gezegd: Geen ziel van u zal ​bloed​ eten; noch de ​vreemdeling, die als ​vreemdeling​ in het midden van u verkeert, zal ​bloed​ eten. Een ieder ook van de ​kinderen​ Israëls en van de ​vreemdelingen, die als ​vreemdelingen​ in het midden van hen verkeren, die een wild gedierte, of gevogelte, dat gegeten wordt, in de jacht gevangen zal hebben; die zal zijn ​bloed​ vergieten, en zal dat met stof bedekken. Want het is de ziel van alle vlees; zijn ​bloed​ is voor zijn ziel; daarom heb Ik tot de ​kinderen​ Israëls gezegd: Gij zult geen ​bloed​ van enig vlees eten; want de ziel van alle vlees, dat is zijn ​bloed; zo wie dat eet, zal uitgeroeid worden.

Deuteronomium 12:23. Alleen houdt vast, dat gij het ​bloed​ niet eet; want het ​bloed​ is de ziel; daarom zult gij de ziel met het vlees niet eten.

Dit is ee tekst uit de rij van vervloekingen.
Deuteronomium 27:25. Vervloekt zij, die geschenk neemt, om een ziel dood te slaan, het ​bloed​ van een onschuldige! En al het volk zal zeggen: ​Amen. [SV]

Genesis 9:4. Het bloed is het leven van de ziel [letterlijk vertaalt]. Opmerking: Misschien is het de gedachte dat de ziel een aards leven heeft gekregen via het lichaam. En dat daarbij het bloed het meest wezenlijk is. Zonder het stromen van het bloed is het lichaam dood en ben je geen levend mens meer. Wat de sappen zijn voor een plant is het bloed voor een mens. Is de sappen is het leven, zo is in het bloed het leven. In sappen en bloed zit een geestelijke deel dat het leven in gang zet en in stand houdt.

Basjar, vlees, lichaam

Dit zijn de gegevens rond het woord bawjar.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	גְּוִיָּה gĕviyah	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	H1472	Lichaam. Komt 13 keer voor in 11 verzen. KJV: body (9x), corpse (2x), carcase (2x)
2	בָּשָׂר bāśār	Zelfstandig naamwoord mannelijk	H1320	Vlees, lichaam Komt 270 keer voor in 241 verzen. KJV: flesh (256x), body (2x), fatfleshed (with H1277) (2x), leanfleshed (with H1851) (2x), kin (2x), leanfleshed (with H7534) (1x), mankind (with H376) (1x), myself (1x), nakedness (1x)

Spreuken 4:20-22. Mijn zoon, heb aandacht voor mijn woorden,
geef aan mijn uitspraken gehoor. Houd ze steeds voor ogen,
bewaar ze in het diepste van je hart. Ze zijn het leven voor wie ze aanvaarden, sterken heel het lichaam als een medicijn.

Spreuken 14:30. Een gezond hart is het leven voor het lichaam, maar afgunst is verrotting van de beenderen. [HSV]

Er zijn twee teksten waar de KJV met ‘body’ vertaald. Hieronder staan ze.

Jesaja 10:17-19. And the light of Israel shall be for a fire, and his Holy One for a flame: and it shall burn and devour his thorns and his briers in one day; And shall consume the glory of his forest, and of his fruitful field, both soul and body: and they shall be as when a standardbearer fainteth. And the rest of the trees of his forest shall be few, that a child may write them.

Jesaja 10:18. De weelde van hun wouden en wijngaarden vernietigt Hij, met alles wat daar leeft; ze zullen wegkwijnen als een zieke.

Opmerking: de woorden soul and body staan wat vreemd in de KJV tekst. In de NV21 vertaling zijn deze woorden niet vertaald. Wat is er aan de hand?

Ezechiël 10:12. De lichamen van de cherubs, hun rug, handen en vleugels, en ook de wielen, waren helemaal bezet met ogen; dit gold voor de vier cherubs en voor hun wielen.

Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament komt wel vijf soorten woorden voor die met denken, begrijpen, inzicht hebben etc. te maken hebben. Het verstand dus.

Pneuma, zijn geest

Dit zijn de gegevens van het woord pneuma.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	πνεῦμα pneuma	Zelfstandig naamwoord onzijdig	G4151	Geest of geest. Komt 385 keer voor in 350 verzen. KJV: Spirit (111x), Holy Ghost (89x), Spirit (of God) (13x), Spirit (of the Lord) (5x), (My) Spirit (3x), Spirit (of truth) (3x), Spirit (of Christ) (2x), human (spirit) (49x), (evil) spirit (47x), spirit (general) (26x), spirit (8x), (Jesus’ own) spirit (6x), (Jesus’ own) ghost (2x), miscellaneous (21x).

“Mijn geest” komt zeven keer voor in het Nieuwe Testament.
Lucas 1:46-47. En ​Maria​ zei: Mijn ziel maakt de Heere groot, en mijn geest verheugt zich in God, mijn Zaligmaker. [HSV]

Handelingen 7:59. Terwijl ​Stefanus​ gestenigd werd, riep hij uit: ‘Heer​ ​Jezus, ontvang mijn geest.’

Romeinen 1:9. Want God, die ik met mijn geest dien in het ​evangelie​ van zijn Zoon, is mijn getuige, hoe ik onophoudelijk te allen tijde bij mijn ​gebeden​ uwer gedenk,

1 Korintiërs 5:3-5. Ik heb, hoewel afwezig met het lichaam, maar aanwezig met de geest, namelijk reeds besloten – alsof ik aanwezig was – om hem die dat zo gedaan heeft, in de Naam van onze Heere ​Jezus​ ​Christus, als u en mijn geest bijeengekomen zijn, in de kracht van onze Heere ​Jezus​ ​Christus, over te geven aan de ​satan, tot verderf van het vlees, opdat de geest behouden zal worden op de dag van de Heere ​Jezus. [HSV].
Opmerking: vanuit onze belevingswereld is dit een lastige tekst. De NBG heeft i.p.v. ‘de geest’ in de laatste zin ‘mijn geest’. Is dat correct of niet?

1 Korintiërs 14:14. Wanneer ik namelijk in klanktaal ​bid, ​bid​ ik weliswaar met mijn geest, maar doe ik niets nuttigs met mijn verstand.
1 Korintiërs 16:18. Want zij hebben mijn geest verkwikt, en ook de uwe. Erkent dan de zodanigen. [SV]
Opmerking; het gaat om medearbeiders die Paulus hebben verkwikt.

2 Korintiërs 2:12-13. Toen ik nu in Troas kwam om het ​Evangelie​ van ​Christus​ te prediken, en daar een deur voor mij geopend was in de Heere, had ik geen rust voor mijn geest, omdat ik Titus, mijn broeder, niet vond. [HSV]

Onze geest
Eenmaal komt ‘onze geest’ in de Bijbel voor.
Romeinen 8:16-17. De Geest zelf verzekert onze geest dat wij Gods kinderen zijn. En nu we zijn kinderen zijn, zijn we ook zijn erfgenamen, erfgenamen van God. Samen met Christus zijn wij erfgenamen: wij moeten delen in zijn lijden om met hem te kunnen delen in Gods luister.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Iemand kan de geest geven, zie bij Stefanus in Handelingen.

God dienen met je geest. Romeinen 1.
De Geest van God en onze geest communiceren met elkaar. Romeinen 8

Paulus was afwezig naar het lichaam maar aanwezig met de geest. U en mijn geest bijeenkomen De geest kan worden behouden, zie 1 Korintiërs 5.
Klanktaal is bidden in je geest. 1 Korintiërs 14.

Psychè, de ziel

Dit zijn de gegevens van het woord psychè.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen
1	ψυχή psychè	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G5590 SB4902	Ziel, leven. Komt 105 keer voor in 95 verzen. KJV: soul (58x), life (40x), mind (3x), heart (1x), heartily (with G1537) (1x), not translated (2x).

De wortel van het woord psychè, het werkwoord psycho Strongnummer G5594 en Studiebijbel nummer SB4906 Komt eenmaal voor in Matteüs 24:12. Hier gaat het blazen zodat het kouder wordt.

Matteüs 22:37. Hij antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand.
Opmerking: hier naast ziel twee andere begripppen, die we in deze studie tegenkomen. Het liefhebben begint met het hart. Dat heeft invloed op de ziel. En daarna ook op ons verstand. 

Hebreeën 4:12. Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden. <zou er raken in de bijbel staan?>

Jakobus 2:26. Zoals het lichaam dood is zonder de ziel, zo is ook geloof zonder daden dood.

1 Petrus 3:20. … in de dagen van ​Noach, toen de ark toebereid werd; waarin weinige (dat is acht) zielen behouden werden door het water. [SV]

Combinatie pneuma geest en psychè ziel
De combinatie pneuma geest en psychè Strong G4151 en G5590 komt zes keer voor. Hieronder staan ze.

Matteüs 12:18. Zie, Mijn Knecht, Die Ik uitverkoren heb, Mijn Geliefde, in Wie Mijn ziel een welbehagen heeft; Ik zal Mijn Geest op Hem leggen en Hij zal aan de heidenen het oordeel verkondigen. [HSV]

1 Korintiërs 15:45. Zo staat er ook geschreven: ‘De eerste mens, Adam, werd een levend, aards wezen.’ Maar de laatste Adam werd een levendmakende geest

Filippenzen 1:27. Alleen, gedraagt u waardig het evangelie van Christus, opdat, hetzij ik kom en u zie, hetzij ik afwezig blijf, ik van u moge horen, dat gij vaststaat in één geest, één van ziel medestrijdende voor het geloof aan het evangelie, zonder dat gij u in enig opzicht door de tegenstanders laat beangstigen.

1 Tessalonicenzen 5:23. Moge de God van de vrede zelf uw leven in alle opzichten heiligen, en mogen heel uw geest, ziel en lichaam zuiver bewaard zijn bij de komst van onze Heer Jezus Christus.

Hebreeën 4:12. Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden.

1 Petrus 1:22. Nu u dan uw zielen gereinigd hebt in de gehoorzaamheid aan de waarheid, door de Geest, tot ongeveinsde broederliefde, heb elkaar vurig lief uit een rein hart. [HSV]

De delen zijn overigens bij een mens niet op te delen. Het is meer een duiding. Lichaam en ziel hebben een overlap. Geest, ziel en lichaam zijn ook overlappend maar zijn ook te onderscheiden.

Soma, lichaam

Dit zijn de gegevens van het woord soma.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	σῶμα sōma	Zelfstandig naamwoord onzijdig	G4983	Lichaam. Komt 146 keer voor in 122 verzen. KJV: body (144x), bodily (1x), slave (1x).

Het woord soma is bekend van ons woord psychosomatisch. De psychosomatische ziekten zijn ziekten in het lichaam, die hun oorsprong in de ziel, de psyche hebben.

De volgende selectie heb ik gemaakt. Alle teksten in het evangelie van Matteüs, die ene tekst uit het boek Handelingen.

Matteüs 5:29-30. Als je rechteroog je ten val brengt, ruk het dan uit en werp het weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam in de Gehenna geworpen wordt. En als je rechterhand je ten val brengt, hak hem dan af en werp hem weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat je met je hele lichaam naar de Gehenna gaat.

Matteüs 6:22-23. Het oog is de lamp van het lichaam. Dus als je oog helder is, zal heel je lichaam verlicht zijn. Maar als je oog troebel is, zal er in heel je lichaam duisternis zijn. Als het licht in jezelf verduisterd is, hoe groot is dan die duisternis!

Matteüs 6:25. Daarom zeg Ik jullie: maak je geen zorgen over je leven, over wat je zult eten of drinken, noch over je lichaam, over wat je zult aantrekken. Is het leven niet meer dan voedsel en het lichaam niet meer dan kleding?

Matteüs 10:28. Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Dan kun je beter bang zijn voor Hem die beide, ziel en lichaam, kan laten omkomen in de Gehenna.

Matteüs 14:12. Zijn leerlingen kwamen het lijk halen, begroeven het en gingen daarna naar Jezus om het Hem te vertellen.

Matteüs 26:12. Door die olie over Mij uit te gieten, heeft ze mijn lichaam voorbereid op het graf.

Matteüs 26:26. Toen ze verder aten nam Jezus een brood, sprak het zegengebed uit, brak het brood en gaf de leerlingen ervan met de woorden: ‘Neem, eet, dit is mijn lichaam.’

Matteüs 27:52. De graven werden geopend en de lichamen van veel gestorven heiligen werden tot leven gewekt; na Jezus’ opstanding kwamen ze uit de graven, gingen de heilige stad binnen en verschenen aan een groot aantal mensen.

Matteüs 27:58-59. Hij meldde zich bij Pilatus en vroeg hem om het lichaam van Jezus. Hierop gaf Pilatus bevel het aan hem af te staan. Josef nam het lichaam mee, wikkelde het in zuiver linnen

Handelingen 9:40. Petrus stuurde iedereen weg, waarna hij knielde om te bidden. Na het gebed draaide hij zich om naar het lichaam en zei: ‘Tabita, sta op!’ Ze opende haar ogen, en toen ze Petrus zag ging ze rechtop zitten.

Hier citaten van twee

1 Korintiërs 6:13-20. Het voedsel is voor de buik en de buik voor het voedsel, maar God zal zowel het één als het ander tenietdoen. Het lichaam is echter niet voor de hoererij, maar voor de Heere en de Heere voor het lichaam. En God heeft niet alleen de Heere opgewekt, maar zal ook ons opwekken door Zijn kracht. Weet u niet dat uw lichamen leden zijn van Christus? Zal ik dan de leden van Christus nemen en die maken tot leden van een hoer? Volstrekt niet! Of weet u niet dat wie zich met een hoer verenigt, één lichaam met haar is? Want die twee, zegt Hij, zullen tot één vlees zijn. Wie zich echter met de Heere verenigt, is één geest met Hem. Vlucht weg van de hoererij. Elke zonde die een mens doet, is buiten het lichaam, maar wie hoererij bedrijft, zondigt tegen zijn eigen lichaam. Of weet u niet, dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, Die in u is en Die u van God hebt ontvangen, en dat u niet van uzelf bent? U bent immers duur gekocht. Verheerlijk daarom God in uw lichaam en in uw geest, die van God zijn. [HSV]

1 Korintiërs 12:12-27. Want zoals het lichaam één is en veel leden heeft, en al de leden van dit ene lichaam, hoewel het er veel zijn, één lichaam zijn, zo is het ook met Christus. Ook wij allen immers zijn door één Geest tot één lichaam gedoopt, hetzij dat wij Joden zijn, hetzij Grieken, hetzij slaven, hetzij vrijen; en wij allen zijn van één Geest doordrenkt. Want ook het lichaam bestaat niet uit één lid, maar uit vele. Als de voet zou zeggen: Omdat ik geen hand ben, ben ik niet van het lichaam, is hij daarom dan niet van het lichaam? En als het oor zou zeggen: Omdat ik geen oog ben, ben ik niet van het lichaam, is het daarom dan niet van het lichaam? Als het hele lichaam oog was, waar zou het gehoor zijn? Als het hele lichaam gehoor was, waar zou de reuk zijn? Maar nu heeft God de leden, elk van hen afzonderlijk, in het lichaam een plaats gegeven zoals Hij gewild heeft. Als zij alle één lid waren, waar zou het lichaam zijn? Nu echter zijn er wel veel leden, maar is er slechts één lichaam. En het oog kan niet zeggen tegen de hand: Ik heb je niet nodig, of vervolgens het hoofd tegen de voeten: Ik heb jullie niet nodig. Ja, meer nog, de leden van het lichaam die de zwakste schijnen te zijn, zijn echter juist noodzakelijk. En aan de leden van het lichaam die wij als minder eervol beschouwen, verlenen wij groter eer en onze oneerbare leden krijgen een grotere eer. Onze eerbare leden echter hebben dat niet nodig. Maar God heeft het lichaam  zo samengesteld, dat Hij aan het lid dat tekortkomt, groter eer gaf, opdat er geen verdeeldheid in het lichaam zou zijn, maar de leden voor elkaar gelijke zorg zouden dragen. En als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Als één lid eer ontvangt, verblijden alle leden zich mee. Samen bent u namelijk het lichaam van Christus, en ieder afzonderlijk Zijn leden. [HSV]

Hebreeën 10:19-20. Broeders en zusters, dankzij het bloed van ​Jezus​ kunnen we zonder schroom binnengaan in het ​heiligdom, omdat hij voor ons met zijn lichaam een weg naar een nieuw leven gebaand heeft, door het voorhangsel heen. {Paulus schrijft ook ergens iets dat wij met ons lichaam in geestelijke zegen kunnen voorzien, opzoeken}

De combinatie geest en lichaam
De combinatie geest en lichaam Strong G4151 G4983 komt 12 keer voor. Deels gaan ze over de Heilige Geest en ons lichaam en deels onze eigen geest en ons lichaam. Hier staan ze.

Romeinen 8:10-13. Als Christus echter in u leeft, is uw lichaam weliswaar door de zonde ten dode opgeschreven, maar de Geest schenkt u leven, omdat u door God rechtvaardig bent verklaard. Want als de Geest van Hem die Jezus uit de dood heeft opgewekt in u woont, zal Hij die Christus heeft opgewekt ook uw sterfelijk lichaam levend maken door zijn Geest, die in u woont. Broeders en zusters, we zijn dus niet langer gebonden aan het aardse, om volgens aardse maatstaven te leven. [NBV] Want als u naar het vlees leeft, zult u sterven. Als u echter door de Geest de daden van het lichaam doodt, zult u leven. [HSV]

Romeinen 8:23. En dat niet alleen, maar ook wijzelf, die de eerstelingen van de Geest hebben, ook wijzelf zuchten in onszelf, in de verwachting van de aanneming tot kinderen, namelijk de verlossing van ons lichaam. [HSV]
Opmerking: de NBV legt dit uit door te vertalen: ‘de verlossing van ons sterfelijk bestaan’.

1 Korintiërs 6:13 zie vorige paragraaf.

1 Korintiërs 7:34. Een ongetrouwde vrouw en een meisje dat nog niet getrouwd is, dragen zorg voor de zaak van de Heer, en wel zo dat ze God met heel hun lichaam en geest zijn toegewijd.

1 Korintiërs 12:13 zie vorige paragraaf.

Efeziërs 4:3-5. Span u in om door de samenbindende kracht van de vrede de eenheid te bewaren die de Geest u geeft: één lichaam en één geest, zoals u één hoop hebt op grond van uw roeping, één Heer, één geloof, één doop, één God en Vader van allen, die boven allen, door allen en in allen is.

1 Tessalonicenzen 5:23. Moge de God van de vrede uw leven geheel en al heiligen, en mogen heel uw geest, ziel en lichaam zuiver bewaard zijn bij de komst van onze Heer Jezus Christus.

Jacobus 2:26. Zoals het lichaam dood is zonder geest, zo is ook geloof zonder daden dood.

De combinatie ziel en lichaam
De combinatie ziel en lichaam Strong G5590 en G4983 komt zes keer voor. <<nog toevoegen>>

De combinatie van hart en lichaam.
Deze combinatie hart en lichaam Strong G2588 en G4983 komt drie keer voor, hier staan ze:
Romeinen 1:24. Daarom ook heeft God hen in de begeerten van hun ​hart​ overgegeven aan de ​onreinheid​ om hun lichamen onder elkaar te onteren. [HSV]
Kolossenzen 3:15. Laat in uw ​hart​ de ​vrede​ van ​Christus​ heersen, want daartoe bent u geroepen als de leden van één lichaam.
Hebreeën 10:22. laten we God dan naderen met een oprecht ​hart​ en een vast geloof, nu ons ​hart​ gereinigd is, wij van een slecht geweten bevrijd zijn en ons lichaam met zuiver water is gewassen.

Wat kunnen we van deze teksten leren?
Het gaat meestal over het lichaam van mensen en maar op allerlei plaatsen gaat het over het lichaam van Jezus. Hebreeën 10:19-20

Soms wordt het lichaam als beeld gebruikt voor een hele groep mensen. Kolossenzen 3:15

De begeerten van ons hart kunnen leiden tot onreinheid. Een onrein hart haalt de eer van ons lichaam weg. Romeinen 1.
Dat in ons hart de vrede van Christus heerst, dat is de roeping van dat ene lichaam als beeld van de  gemeente.

Wat we mee maken bij het leven met God is dat ons lichaam als water wordt gewassen met zuiver water. Hebreeën 10.

Sarx, vlees, het menselijk

Dit zijn de gegevens van het woord sarx.

	Woord	Soort woord	Strong	Opmerkingen:
1	σάρξ sarx	Zelfstandig naamwoord vrouwelijk	G4561	Vlees. Komt 151 keer voor in 130 verzen KJV: flesh (147x), carnal (2x), carnally minded (with G5427) (1x), fleshly (1x)

Dit woord komt het meest voor in Romeinen (27x), Galaten (18x) en het evangelie van Johannes (13x). Hier eerst alle teksten uit het evangelie van Matteüs waar het woord sarx in voorkomt.

Matteüs 16:17. Daarop zei Jezus tegen hem: ‘Gelukkig ben je, Simon Barjona, want dit is je niet door mensen van vlees en bloed geopenbaard, maar door mijn Vader in de hemel

Matteüs 19:4-6. En Hij antwoordde en zei tegen hen: Hebt u niet gelezen dat Hij Die de mens gemaakt heeft, hen van het begin af mannelijk en vrouwelijk gemaakt heeft, en gezegd heeft: Daarom zal een man zijn vader en moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten, en die twee zullen tot één vlees zijn, zodat zij niet meer twee zijn, maar één vlees? Dus, wat God samengevoegd heeft, laat de mens dat niet scheiden. [HSV]

Matteüs 24:22. En als die tijd niet verkort zou worden, zou geen enkel mens worden gered; maar omwille van de uitverkorenen zal die tijd worden verkort.

Matteüs 26:41. Blijf wakker en bid dat jullie niet in beproeving komen; de geest is wel gewillig, maar het lichaam is zwak.’

Johannes 1:12-14. Maar allen die Hem aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven; die niet uit bloed, niet uit de wil van vlees en ook niet uit de wil van een man, maar uit God geboren zijn. En het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond (en wij hebben Zijn heerlijkheid gezien, een heerlijkheid als van de Eniggeborene van de Vader), vol van genade en waarheid. [HSV]

Opmerking: de NBV21 vertaalt met ‘Het Woord is mens geworden’.

Johannes 3:6. Wat geboren is uit een mens is menselijk, en wat geboren is uit de Geest is geestelijk.

Johannes 6:48-56. Ik ben het Brood des levens. Uw vaderen hebben het manna gegeten in de woestijn en zij zijn gestorven. Dit is het brood dat uit de hemel neerdaalt, opdat de mens daarvan eet en niet sterft. Ik ben het levende brood, dat uit de hemel neergedaald is; als iemand van dit brood eet, zal hij leven in eeuwigheid. En het brood dat Ik geven zal, is Mijn vlees, dat Ik geven zal voor het leven van de wereld. De Joden dan redetwistten met elkaar en zeiden: Hoe kan Hij ons Zijn vlees te eten geven? Jezus dan zei tegen hen: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Als u het vlees van de Zoon des mensen niet eet en Zijn bloed niet drinkt, hebt u geen leven in uzelf. Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt, heeft eeuwig leven, en Ik zal hem doen opstaan op de laatste dag. Want Mijn vlees is het ware voedsel en Mijn bloed is de ware drank. Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt, blijft in Mij en Ik in hem. [HSV]

Opmerking; de NBV21 vertaalt steeds met lichaam.

Johannes 6:63. De Geest is het Die levend maakt, het vlees heeft geen enkel nut. De woorden die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven. [HSV]

Opmerking: de NBV21 vertaalt met “Het aardse bestaan leidt tot niets, het is de Geest die levend maakt. Wat Ik gezegd heb is vol van Geest en leven”.

Johannes 8:15. U oordeelt met menselijke maatstaven, maar Ik oordeel over niemand.

Johannes 17:2. Hij heeft van U macht over alle mensen ontvangen, de macht om iedereen die U aan Hem gegeven hebt het eeuwige leven te schenke

Andere bronnen

Over de geest van een mens zijn niet veel boeken geschreven. Over de ziel juist zeer veel natuurlijk. De wetenschap bestudeert onze ziel en noemt dat psychologie. Er zijn in de christelijke wereld ook boeken over psychologie geschreven.

De wetenschap bestudeert wellicht nog meer ons lichaam. Medicijnen studeren is wel de meest prestigieuze studie in Nederland.

Zijn er in de christelijke wereld ook boeken over het lichaam geschreven? Ik heb ze nog niet ontdekt.

	Schrijver:	Titel:
1	Willem Ouweneel	Psychologie
2	Willem Ouweneel	Hart en Ziel

Overwegingen

Nesjama
Het Oude Testament spreekt over de nesjama maar ik heb dit onderdeel van de mens nog niet gevonden in het Nieuwe Testament. Wellicht omdat er net als in het Nederlands er ook geen Grieks woord voor is.

Theologisch probleem?
Waarom vertaalt men nephesh en psychè niet concordant met ziel? Is dat omdat het niet past bij heersende overtuigingen?

De vertalers hebben soms voor het woord ‘leven’ gekozen bij de vertaling van de woorden nephesh of psychè. Waarom? Er zijn ook eigen woorden voor leven in het Hebreeuws en het Grieks. Is dat gedaan om de vertaling in overeenstemming te brengen met onze theologie? Dat is de vraag.

Het gaat in die gevallen er om dat de psychè dood gaat. Dat kan niet met de ziel volgens de theologie. Zou men daarom dan bij de vertaling kiezen voor het woord leven?

Hier drie voorbeelden van teksten waarbij de vertalers het woord psyche vertalen met het woord leven.

Marcus 3:4. Is het geoorloofd op de sabbat ….. een psychè te redden of te doden?
Marcus 8:35. Want ieder, die zijn psychè zal willen behouden, die zal het verliezen. (idem)
Marcus 10:45. … om te dienen en zijn psychè te geven als een losprijs voor velen (idem)

Deze woorden van Jezus zijn ook lastig als je denkt dat de ziel onsterfelijk is.
Matteüs 10:28: ‘Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Wees liever bang voor hem die in staat is én ziel én lichaam om te laten komen in de Gehenna’.

Erasmus zegt ergens dat bij mensen de ziel al tijdens hun aardse leven dood kan zijn.

Lessen

Van de indeling geest, ziel en lichaam kunnen we zeggen, dat hij inderdaad in één tekst voorkomt. Allerlei andere uitdrukkingen zoals … komen veel vaker voor.

Het lijkt ook eerder te gaan om overlappende begrippen dat een opdeling.

De opdeling van de ziel naar verstand, wil en gevoel komt niet voor in de Bijbel.

Dan van de ‘onderdelen’ van ons ontwerp, die wel worden genoemd. Met onze geest kunnen we contact hebben met de geestelijke wereld. Het is dan ook belangrijk om dat contact optimaal vorm te geven.

De nesjama is de unieke afdruk van God in de mens. Het is een soort identiteitsplaatje. Als je weet dat je dit hebt, hoef je niet meer bang te zijn dat je niet uniek bent of dat je je identiteit kwijt kunt raken.

De ziel van de mens bepaalt voor een groot deel dat we mens zijn. Dieren hebben ook een lichaam net als de mens. Maar mensen hebben zaken als herinneringen, emoties, gevoeligheden, voorkeuren, karaktertrekken, wensen en verlangens. En wat al niet meer. Dat maakt een mens boeiend of juist niet. Met de kwaliteit van je ziel moet je rekening houden.