In de Bijbel gaat het erom dat personen en zaken verloren kunnen gaan. Soms hoort het bij het leven zoals voedsel dat op gegeven moment bederft. Maar bij mensen is het de bedoeling van mensen behouden worden.
Deze studie probeert kleur aan dit begrip te geven.
De teksten zijn van de NBV21 vertaling tenzij anders is aangegeven.
Studievragen
Over dit onderwerp zijn de volgende vragen te stellen.
Als je verloren gaat, ga je dan naar de hel?
Hoe kun je voorkomen dat je verloren gaat?
Komt ‘het verloren gaan’ ook voor in het Oude Testament?
Zijn de teksten goed vertaald?
Komt de teksten uit een Bijbel overeen met de overtuigingen in de christelijke wereld?
In het laatste hoofdstuk Lessen staan antwoorden op deze vragen.
Nieuwe Testament
Dit zijn de gegevens van het woord apollymi.
| Woord | Soort woord | Strong | Opmerkingen: | |
| 1 | ἀπόλλυμι apollymi | Werkwoord | G622 | Verloren, vernietigen. Komt 92 keer voor in 86 verzen KJV: perish (33x), destroy (26x), lose (22x), be lost (5x), lost (4x), miscellaneous (2x) |
| 2 | ὄλεθρος olethros | Zelfstandig naamwoord mannelijk | G3639 | Vernietiging Komt 4 keer voor in 4 verzen KJV: destruction (4x). |
| 3 | ἀπώλεια apōleia | Zelfstandig naamwoord vrouwelijk | G684 | Verderf, vernietiging Komt 20 keer voor in 19 verzen KJV: perdition (8x), destruction (5x), waste (2x), damnable (1x), to die (with G1519) (1x), perish (with G1498) (with G1519) (1x), pernicious (1x). |
Hieronder alle teksten van het werkwoord apollymi en het zelfstandig naamwoord olethros. Dit woord komt van het Griekse woord ‘ollumi’ dat vernietigen betekent. Het woord apōleia, regel 3 in de tabel, is volgens de Blue Letter Bible een veronderstelde afgeleide van het woord apollymi in regel 1 van de tabel.
Ad. 1. Apollymi, verloren gaan
Matteüs 2:13. Nadat zij op die manier de wijk genomen hadden, verscheen er aan Jozef in een droom een engel van de Heer, die zei: ‘Maak je gereed en vlucht met het kind en zijn moeder naar Egypte. Blijf daar tot ik je weer roep, want Herodes is naar het kind op zoek en wil het ombrengen.’
Matteüs 5:29-30. Als je rechteroog je ten val brengt, ruk het dan uit en werp het weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam in de Gehenna geworpen wordt. En als je rechterhand je ten val brengt, hak hem dan af en werp hem weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat je met je hele lichaam naar de Gehenna gaat.
Matteüs 8:25. Ze maakten Hem wakker en riepen: ‘Red ons, Heer, we vergaan!’
Matteüs 9:17. Evenmin giet men jonge wijn in oude leren zakken. Anders scheuren de zakken, dan wordt de wijn verspild en gaan de zakken verloren. Maar gaat de jonge wijn in nieuwe zakken, dan blijven beide behouden.’
Matteüs 10:5-7. Dit waren de twaalf die Jezus uitzond, en Hij gaf hun de volgende instructies: ‘Neem niet de weg naar de heidenen en ga geen Samaritaanse stad binnen. Ga liever op zoek naar de verloren schapen van het volk van Israël en verkondig hun dat het koninkrijk van de hemel nabij is.
Matteüs 10:28. Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Dan kun je beter bang zijn voor Hem die beide, ziel en lichaam, kan laten omkomen in de Gehenna.
Matteüs 10:39. Wie zijn leven probeert te behouden zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van Mij, die zal het behouden.
Matteüs 10:42. En wie een van deze kleinen slechts een beker koud water te drinken geeft omdat hij een discipel is, voorwaar, Ik zeg u: hij zal zijn loon beslist niet verliezen. [HSV]
Matteüs 12:14. De Farizeeën gingen weg en beraadslaagden tegen Hem, hoe zij Hem om zouden kunnen brengen. [HSV]
Matteüs 15:24. Hij antwoordde: ‘Ik ben alleen gezonden naar de verloren schapen van het volk van Israël.’
Matteüs 16:25. Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van Mij, zal het behouden. <<2x>>
Matteüs 18:11. Want de Zoon des mensen is gekomen om zalig te maken wat verloren is. [HSV]
Opmerking: dit vers komt niet voor in de grondtekst die de NBV21 hanteert.
Matteüs 18:14. Zo is het ook bij jullie Vader in de hemel: Hij wil niet dat een van deze geringe mensen verloren gaat.
Opmerking: wie zijn de geringen? Het gaat in ieder geval over kinderen maar ik denk ook wie Jezus volgden en in hem geloofden: in de maatschappij niet de voorname mensen.
Matteüs 21:41. Ze antwoordden: ‘Hij moet die ellendelingen een ellendige dood laten sterven en de wijngaard verpachten aan andere wijnbouwers, die de vruchten wel aan hem afdragen wanneer het daar de tijd voor is.’
Opmerking: de woorden ‘dood laten sterven’ staat niet in de grondtekst. Er staat ‘ellendige vernietiging’. De KJV vertaalt met ‘will miserably destroy’.
Matteüs 22:7. De koning ontstak in woede en stuurde zijn troepen eropaf, hij liet de moordenaars ombrengen en hun stad in brand steken.
Matteüs 26:52. Daarop zei Jezus tegen hem: ‘Steek je zwaard terug op zijn plaats. Want wie naar het zwaard grijpt, zal door het zwaard omkomen.
Matteüs 27:20. Maar de overpriesters en de oudsten haalden de menigte over dat zij om Barabbas zouden vragen en Jezus zouden ombrengen. [HSV]
Johannes 3:14-16. En zoals Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zo moet de Zoon des mensen verhoogd worden, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft. Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft. [HSV]
Johannes 6:12. Toen iedereen volop gegeten had zei Hij tegen zijn leerlingen: ‘Verzamel nu de overgebleven stukken brood, zodat er niets verloren gaat.’
Johannes 6:27. Werk niet om het voedsel dat vergaat, maar om het voedsel dat blijft tot in het eeuwige leven, dat de Zoon des mensen u geven zal; want Hem heeft God de Vader verzegeld.
Johannes 6:39. Dit is de wil van Hem die Mij gezonden heeft: dat Ik niemand van wie Hij Mij gegeven heeft verloren laat gaan, maar dat Ik hen allen laat opstaan op de laatste dag.
Johannes 10:10. De dief komt alleen maar om te stelen, te slachten en verloren te laten gaan; Ik ben gekomen, opdat zij leven hebben en overvloed hebben. [HSV]
Johannes 10:28. Ik geef ze eeuwig leven: ze zullen nooit verloren gaan en niemand zal ze uit mijn hand roven.
Johannes 11:50. Besef toch dat het in jullie eigen belang is dat één mens sterft voor het hele volk, zodat niet het hele volk verloren gaat.’
Johannes 12:25. Wie zich aan zijn leven vastklampt, verliest het, maar wie in deze wereld zijn leven loslaat, behoudt het voor het eeuwige leven
Johannes 17:12. Toen Ik met hen in de wereld was, bewaarde Ik hen in Uw Naam. Hen die U Mij gegeven hebt, heb Ik bewaard en niemand uit hen is verloren gegaan dan de zoon van het verderf, opdat
de Schrift vervuld wordt. [HSV]
Johannes 18:9. Zo moest zijn uitspraak in vervulling gaan: ‘Geen van hen die U Mij gegeven hebt, heb Ik verloren laten gaan.’
Johannes 18:14. Kajafas nu was het die de Joden de raad gegeven had dat het nuttig zou zijn dat één Mens voor het volk zou sterven. [HSV]
Opmerking: dat één mens verloren zou gaan, Jezus dus. Waarom hier de vertaling met sterven. NBV, NBG en SV vertalen ook met sterven.
Handelingen 5:37. Na hem was er Judas de Galileeër, die ten tijde van de volkstelling met zijn volgelingen in opstand kwam; ook hij ging ten onder, en al zijn volgelingen werden uiteengedreven
Romeinen 2:12. Allen die gezondigd hebben zonder de wet te kennen, zullen ook zonder de wet verloren gaan; en allen die gezondigd hebben terwijl ze de wet wel kennen, zullen door de wet worden veroordeeld.
Romeinen 14:15. Als u dus uw broeder of zuster in verlegenheid brengt door wat u eet, handelt u niet langer overeenkomstig de liefde. Laat hen voor wie Christus gestorven is niet verloren gaan door het voedsel dat u eet.
1 Korintiërs 1:18. De boodschap over het kruis is dwaasheid voor wie verloren gaan, maar voor ons die worden gered is het de kracht van God. Er staat namelijk geschreven: ‘Ik zal de wijsheid van de wijzen vernietigen, het verstand van de verstandigen zal Ik tenietdoen.’
1 Korintiërs 10:9-10. En laten wij Christus niet verzoeken, zoals ook sommigen van hen Hem verzocht hebben en door de slangen omgekomen zijn. En mor niet, zoals ook sommigen van hen gemord hebben en omgekomen zijn door de verderver. [HSV]
Opmerking: olothreutou Strong G3644 is vertaald met ‘verderver’, kun je ook met vernietiger vertalen. Dit woord komt eenmaal voor.
1 Korintiërs 8:11. Zo gaat de zwakke door uw kennis verloren, een broeder of zuster voor wie Christus gestorven is.
1 Korintiërs 13:8. De liefde zal nooit vergaan. Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan –
1 Korintiërs 15:17-18. En als Christus niet is opgewekt, is uw geloof zinloos; u bent dan nog in uw zonden. Dan zijn ook zij die in Christus ontslapen zijn, verloren. [HSV]
2 Korintiërs 2:15. Door Christus te verkondigen zijn wij als wierookgeur die God behaagt, die zich zowel verspreidt onder hen die worden gered als onder hen die verloren gaan.
2 Korintiërs 4:3. Wanneer er dan toch nog een sluier ligt over het evangelie dat wij verkondigen, geldt dit alleen voor hen die verloren gaan: de ongelovigen, van wie de gedachten door de god van deze wereld zijn verblind, waardoor ze het licht van het evangelie niet kunnen zien, de luister van Christus, die het beeld van God is.
2 Korintiërs 4:8-9. We worden van alle kanten belaagd, maar raken niet in het nauw. We worden aan het twijfelen gebracht, maar raken niet vertwijfeld. We worden vervolgd, maar worden niet in de steek gelaten. We worden geveld, maar gaan niet te gronde.
2 Korintiërs 4:16. Daarom verzaken wij onze plicht niet, want ook al gaat ons uiterlijke bestaan verloren, ons innerlijke bestaan wordt van dag tot dag vernieuwd.
Opmerking: hier staat het woord diaphtheirō, Strong G1311, een woord dat in vijf verzen voorkomt en ook vernietigen betekent.
2 Tessalonicenzen 2:10. … en allen die verloren zullen gaan, zal hij met zijn kwaadaardigheid verleiden. Want ze hebben de liefde voor de waarheid, die hen had kunnen redden, niet aanvaard.
Hebreeën 1:10-12. En ook: ‘In het begin hebt U, Heer, de aarde gegrondvest, en de hemel is het werk van uw handen. Zij zullen vergaan, maar U houdt stand, ze zullen als een gewaad verslijten, als een mantel zult U ze oprollen, als een gewaad zullen ze worden verwisseld; maar U blijft dezelfde, en uw jaren zullen geen einde nemen.’
Jakobus 1:11. Want de zon is opgegaan met haar hitte en heeft het gras doen verdorren, ook is zijn bloem afgevallen en is de schoonheid van zijn uiterlijk verloren gegaan. Zo zal ook de rijke in zijn wegen verwelken. [HSV]
Jakobus 4:12. Er is maar één wetgever en rechter: Hij die bij machte is te redden of in het verderf te storten. Maar wie bent u om uw naaste te veroordelen?
1 Petrus 1:6-7. Daarin verheugt u zich, ook al wordt u nu voor een korte tijd – als het nodig is – bedroefd door allerlei verzoekingen, opdat de beproeving van uw geloof – die van groter waarde is dan die van goud, dat vergaat en door het vuur beproefd wordt – mag blijken te zijn tot lof en eer en heerlijkheid, bij de openbaring van Jezus Christus. [HSV]
Opmerking: ik denk dat Paulus bedoelt dat het gedolven goud als zodanig verloren gaat omdat het moet worden gezuiverd.
2 Petrus 3:5-6. Ze gaan er dan willens en wetens aan voorbij dat er in het begin al eens een hemel en een aarde zijn geweest die door Gods woord gevormd waren, uit water en door middel van water, en dat de toenmalige wereld ook weer door Gods woord is vergaan, toen ze door het water werd overspoeld.
2 Petrus 3:9. De Heer is niet traag met het nakomen van zijn belofte, zoals sommigen menen; Hij heeft alleen maar geduld met u, omdat Hij wil dat iedereen tot inkeer komt en niemand verloren gaat.
2 Johannes 1:8. Let op uzelf, opdat wij niet verliezen waarvoor wij gewerkt hebben, maar een vol loon mogen ontvangen. [HSV]
Judas 1:5. Maar ik wil u eraan herinneren – u weet dit eens en voorgoed – dat de Heere, nadat Hij het volk uit het land Egypte verlost had, vervolgens hen die niet geloofden, te gronde heeft gericht.
Judas 1:11. Wee hun, want zij zijn de weg van Kaïn ingeslagen en hebben zich om loon in de dwaling van Bileam gestort en zijn door het tegenspreken als van Korach omgekomen.
Ad. 2. Olethros, vernietiging
Hier de vier teksten met het zelfstandig naamwoord olethros G3639.
1 Korintiërs 5:3-5. Ik heb, hoewel afwezig met het lichaam, maar aanwezig met de geest, namelijk reeds besloten – alsof ik aanwezig was – om hem die dat zo gedaan heeft, in de Naam van onze Heere Jezus Christus, als u en mijn geest bijeengekomen zijn, in de kracht van onze Heere Jezus Christus, over te geven aan de satan, tot verderf van het vlees, opdat de geest behouden zal worden op de dag van de Heere Jezus.
Opmerking: let op in dit vers staat ook de tegenpool nl. ‘behouden’.
1 Tessalonicenzen 5:3. Als de mensen zeggen dat er vrede en veiligheid is, worden ze plotseling getroffen door de ondergang, zoals een zwangere vrouw door barensweeën. Vluchten is dan onmogelijk.
2 Tessalonicenzen 1:6-9. Het is immers rechtvaardig van God verdrukking te vergelden aan hen die u verdrukken, en aan u die verdrukt wordt, samen met ons verlichting te geven bij de openbaring van de Heere Jezus vanuit de hemel met de engelen van Zijn kracht, wanneer Hij met vlammend vuur wraak oefent over hen die God niet kennen, en over hen die het Evangelie van onze Heere Jezus Christus niet gehoorzaam zijn. Zij zullen als straf het eeuwig verderf ondergaan, weg van het aangezicht van de Heere en van de heerlijkheid van Zijn macht,
1 Timoteüs 6:9. Maar wie rijk willen worden, vallen in verzoeking en in een strik en in veel dwaze en schadelijke begeerten, die de mensen doen wegzinken in verderf en ondergang. [HSV]
Opmerking: zie ook de paragraaf hieronder.
Ad. 3. Apōleia, verderf
Matteüs 7:13-14. Ga binnen door de nauwe poort, want wijd is de poort en breed is de weg die naar het verderf leidt, en velen zijn er die daardoor naar binnen gaan; maar de poort is nauw en de weg is smal die naar het leven leidt, en weinigen zijn er die hem vinden.
Matteüs 26:8. De leerlingen ergerden zich toen ze dit zagen en zeiden: ‘Wat een verspilling!
Opmerking: dit gaat over de kostbare olie waarmee Jezus werd gezalfd. Dezelfde tekst in Marcus 14:4
Johannes 17:12. Toen Ik met hen in de wereld was, bewaarde Ik hen in Uw Naam. Hen die U Mij gegeven hebt, heb Ik bewaard en niemand uit hen is verloren gegaan dan de zoon van het verderf, opdat de Schrift vervuld wordt. [HSV]
Handelingen 8:20. Maar Petrus zei tegen hem: ‘U denkt te kunnen kopen wat God geschonken heeft? U zult, met uw geld, in het verderf worden gestort!
Handelingen 25:16. Ik antwoordde hun dat de Romeinen niet de gewoonte hebben, bij wijze van gunst een mens tot de dood over te leveren, voordat de beschuldigde tegenover de beschuldigers heeft gestaan en gelegenheid gekregen heeft om zich te verdedigen tegen de beschuldiging. [HSV]
Romeinen 9:22. Maar ook al wil God zijn macht tonen en zijn toorn laten gelden, toch heeft Hij degenen die het voorwerp zijn van zijn toorn en bestemd zijn voor de ondergang, met veel geduld verdragen.
Filippenzen 1:28. Laat u op geen enkele manier door uw tegenstanders angst aanjagen, want als u standvastig blijft, is dat een teken van God: voor hen dat ze ten onder gaan, voor u dat u wordt gered.
Filippenzen 3:17-19. Volg mij na, broeders en zusters, en kijk naar hen die leven volgens het voorbeeld dat wij u gegeven hebben. Ik heb u al vaak gezegd, en zeg nu zelfs met tranen in mijn ogen: Velen leven als vijand van het kruis van Christus en gaan hun ondergang tegemoet. Hun god is hun buik, hun eer is schaamteloosheid en hun aandacht is alleen gericht op aardse zaken.
2 Tessalonicenzen 2:3. Laat niemand u op enigerlei wijze misleiden. Want die dag komt niet, tenzij eerst de afval gekomen is en de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, geopenbaard is, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God gaat zitten en zichzelf als God voordoet. [HSV]
1 Timoteüs 6:9. Maar wie rijk willen worden, vallen in verzoeking en in een strik en in veel dwaze en schadelijke begeerten, die de mensen doen wegzinken in verderf en ondergang. [HSV]
Hebreeën 10:39. Wij echter behoren niet tot degenen die terugdeinzen en ten onder gaan, maar tot hen die door hun geloof behouden blijven.
2 Petrus 2:1-3. Maar er zijn ook valse profeten onder het volk geweest, zoals er ook onder u valse leraars zullen zijn, die heimelijk verderfelijke afwijkingen in de leer zullen invoeren. Daarmee verloochenen zij zelfs de Heere, Die hen gekocht heeft, en brengen zij een snel verderf over zichzelf. En velen zullen hen, door wie de weg van de waarheid gelasterd zal worden, op hun verderfelijke wegen navolgen. En zij zullen u door hebzucht met verzonnen woorden uitbuiten. Het vonnis over hen is reeds lang in werking en hun verderf sluimert niet. [HSV]
2 Petrus 3:7. Maar de hemelen die er nu zijn, en de aarde, zijn door hetzelfde Woord als een schat weggelegd en worden voor het vuur bewaard tot de dag van het oordeel en van het verderf van de goddeloze mensen. [HSV]
2 Petrus 3:15-16.Bedenk dat het geduld van onze Heer uw redding is. Dat heeft ook onze geliefde broeder Paulus u geschreven met de wijsheid die hem is geschonken. Hij schrijft dit overigens in alle brieven waarin hij dit onderwerp ter sprake brengt. Daarin staat een en ander dat moeilijk te begrijpen is en dat door onwetende en onstandvastige mensen steevast wordt verdraaid, tot hun eigen ondergang; dat doen ze trouwens ook met de overige geschriften.
Openbaring 17:8. Het beest dat u gezien hebt, was en is niet; en het zal opkomen uit de afgrond en naar het verderf gaan. En zij die op de aarde wonen, van wie niet vanaf de grondlegging van de wereld de naam geschreven staat in het boek des levens, zullen zich verwonderen als zij het beest zien, dat was en niet is, hoewel het er toch is. [HSV]
Openbaring 17:11. En het beest dat was en niet is, is ook zelf de achtste. En hij is uit de zeven, en gaat naar het verderf. {HSV]
Wat kunnen we van deze teksten leren?