Studie Mis- en Verleiden

In het Nederlands kun je iemand misleiden en verleiden. Misleiden is om iets te geloven wat niet waar is en verleiden om iets te gaan doen wat voor hem of haar niet goed is.

Wat zegt de Bijbel daar over? Dat staat in deze studie. Tenminste alleen nog wat er in het Nieuwe Testament over staat. Als er iemand wil uitzoeken wat er in het Oude Testament over staat. Meldt je aan.

Wat staat er in de Bijbel over

Er worden in het Grieks verschillende woorden gebruikte, die misleiden of verleiden betekenen. Die woorden zijn wel allemaal van dezelfde familie.

Wat ook opvalt is dat het Grieks geen onderscheid maakt tot misleiden en verleiden. Dat moet uit de context blijken.

WoordSoort woordStrongOpmerkingen:
3πλανάω planaōWerkwoordG4105
SB3572
Misleiden.
Komt 39 keer voor in 37 verzen.
KJV: deceive (24x), err (6x), go astray (5x), seduce (2x), wander (1x), be out of the way (1x).
SB3573
SB3574
SB3575
4ἀπατάω apataōWerkwoordG538
SB494
Verleiden, misleiden
Komt vier keer voor in vier verzen.
KJV: deceive (4x).
5ἀπάτη apatēZelfstandig naamwoord vrouwelijkG539
SB495
Verleiding, misleiding.
Komt 7 keer voor in 7 verzen.
KJV: deceitfulness (3x), deceitful (1x), deceit (1x), deceivableness (1x), deceivings (1x).
6ἐξαπατάω exapataōWerkwoordG1818
SB1643
Misleiden, bedriegen.
Komt vijf keer voor in vijf verzen.
KJV: deceive (4x), beguile (1x).

In het veld van misleiden en verleiden en misleiden komt diverse Griekse woorden voor, zowel werkwoorden als een zelfstandig naamwoorden.

Wat het meest voorkomt zijn de Griekse woorden peirazo en peirasmos. Je zou deze woorden met testen kunnen vertalen. Zoals een scholier en een student proefwerken en examens moet doen. Je kunt het ook zien als testen in een fabriek om te bezien of een product aan alle eisen voldoet. Als het niet aan de eisen voldoet dan wordt het product afgekeurd of hersteld. Je kunt het ook als uittesten zien om te bekijken of je de ander kunt overwinnen.

Het woord testen begrijp ik. De woorden, die vertalingen meestal gebruiken, verzoeken of beproeven, zijn voor mij vaag. En in verzoeken hoor ik verleiden wat niet met het woord bedoeld is.

Daarnaast zijn er nog woorden apataō en apatē, die je zowel kunt vertalen met misleiden als het met bedrog te maken heeft of met verleiden als het met begeerte te maken heeft. Allereerst aandacht voor deze teksten.

Misleiden en verleiden

Hier de 37 teksten waar het werkwoord planao in voorkomt.

Matteüs 18:12-13. Wat denken jullie? Als iemand honderd schapen bezit en een daarvan dwaalt af, zal hij er dan niet negenennegentig in de bergen achterlaten en op weg gaan om het afgedwaalde dier te zoeken? Als het hem lukt het te vinden, dan zal hij zich, dat verzeker ik jullie, over dat ene meer verheugen dan over de negenennegentig andere die niet afgedwaald waren.

Dit was tegen de sadduceeën, die Jezus een vraag stelden over het huwelijk bij de opstanding.
Matteüs 22:29. Jezus gaf hun ten antwoord: ‘U dwaalt, blijkbaar kent u de Schriften niet, en de macht van God evenmin!

Matteüs 24:4-5. Jezus antwoordde hun: ‘Pas op dat niemand jullie misleidt. Want er zullen velen komen die mijn naam gebruiken en zeggen: “Ik ben de messias,” en ze zullen veel mensen misleiden.
Matteüs 24:11. Er zullen talrijke valse profeten komen die velen zullen misleiden.
Matteüs 24:24. Want er zullen valse messiassen en valse profeten komen, die indrukwekkende tekenen en wonderen zullen verrichten om ook Gods uitverkorenen zo mogelijk te misleiden.

[Mar 12:24, 27. Mar 13:5-6. Luk 21:8

Hier gaat het over Jezus, waarvan werd gezegd dat hij de mensen misleidde.
Johannes 7:12. Overal werd over hem gesproken: sommigen vonden dat hij een goed mens was, anderen meenden dat hij het volk misleidde.
Johannes 7:47. Maar de farizeeën zeiden: ‘Hebben jullie je ook al laten misleiden?
1 Korintiërs 6:9-10. Weet u niet dat wie onrecht doet geen deel zal hebben aan het koninkrijk van God? Vergis u niet. Ontuchtplegers noch afgodendienaars, overspeligen, schandknapen noch knapenschenders, dieven noch geldwolven, dronkaards, lasteraars noch uitbuiters zullen deel hebben aan het koninkrijk van God.
1 Korintiërs 15:33. Maar vergis u niet: slecht gezelschap bederft goede zeden.
Gal 6:6-8. Wie onderwezen wordt, moet al het goede dat hij bezit met zijn leermeester delen. Vergis u niet, God laat niet met zich spotten: wat een mens zaait, zal hij ook oogsten. Wie op de akker van zijn zondige natuur zaait oogst de dood, maar wie op de akker van de Geest zaait oogst het eeuwige leven.

2 Timoteüs 3:13. Slechte mensen en oplichters zullen van kwaad tot erger vervallen; het zijn bedriegers die zelf bedrogen worden.
Titus 3:3. Ook wij waren eens onverstandig, ongehoorzaam, op de verkeerde weg, slaaf van allerlei begeerten en lusten. Ons leven stond in het teken van boosaardigheid en afgunst, we verafschuwden en haatten elkaar.

Hebreeën 3:10-11. … veertig jaar lang. Daarom werd die generatie door mijn woede getroffen, ik zei: “Altijd weer dwaalt hun hart, mijn wegen kennen ze niet.” En in mijn toorn heb ik gezworen: “Nooit zullen ze binnengaan in mijn rust.”’
Hebreeën 5:2. Doordat hij zelf aan zwakheden ten prooi kan vallen, is hij bij machte begrip op te brengen voor hen die uit onwetendheid dwalen.
Hebreeën 11:38-40. Ze doolden door verlaten oorden en berggebieden en verscholen zich in grotten en holen onder de grond. Ze waren voor de wereld te goed. Al deze mensen, die van oudsher om hun geloof geprezen worden, hebben de belofte niet in vervulling zien gaan omdat God voor ons iets beters had voorzien, en hij hen niet zonder ons de volmaaktheid wilde laten bereiken.

Jakobus 1:16-18. Geliefde broeders en zusters, vergis u niet: elke goede gave, elk volmaakt geschenk komt van boven, van de Vader van de hemellichten; bij hem is nooit enige verandering of verduistering waar te nemen. Hij wilde ons door de verkondiging van de waarheid tot leven roepen, om ons de eersten te maken in zijn schepping.
Jakobus 5:19-20. Broeders en zusters, als een van u afdwaalt van de waarheid en een ander laat hem daarheen terugkeren, dan mag hij weten: wie een zondaar van het dwaalspoor terugbrengt, redt hem van de dood en wist tal van zonden uit.

1 Petrus 2:25. Eens dwaalde u als schapen, nu bent u teruggekeerd naar hem die de herder is, naar hem die uw ziel behoedt.

Dit is een tekst over mensen, die onverstandig leven.
2 Petrus 2:15-16. Ze zijn afgedwaald, ze hebben de rechte weg verlaten en treden in de voetsporen van Bileam, de zoon van Bosor, die zich maar al te graag liet betalen voor onrecht. Maar hij werd voor zijn vergrijp terechtgewezen: een stom lastdier, dat met de stem van een mens sprak, maakte een eind aan de waanzin van die profeet.

1 Johannes 1:8. Als we zeggen dat we de zonde niet kennen, misleiden we onszelf en is de waarheid niet in ons.
1 Johannes 2:26. Dit wilde ik u schrijven over hen die proberen u te misleiden.
1 Johannes 3:7. Kinderen, laat niemand u misleiden: wie rechtvaardig leeft is een rechtvaardige, zoals ook Jezus rechtvaardig is,

Aan de gemeente van Tyatira.
Openbaringen 2:20. Maar dit heb ik tegen u: u laat die Izebel, die zichzelf profetes noemt, haar gang gaan terwijl ze mijn dienaren met haar uitspraken tot ontucht en het eten van heidens offervlees verleidt.
Openbaringen 12:9. De grote draak werd op de aarde gegooid. Hij is de slang van weleer, die duivel of Satan wordt genoemd en die de hele wereld misleidt. Samen met zijn engelen werd hij op de aarde gegooid.
Openbaring 13:14. Het wist de mensen die op aarde leven te misleiden door de tekenen die het voor de ogen van het eerste beest kon verrichten. Het droeg hun op een beeld te maken voor het beest dat ondanks zijn steekwond toch leefde.

Dit is een profetie over Babel.
Openbaringen 18:23. … het licht van de lamp nooit meer in je schijnen. Het feestgedruis rond bruid en bruidegom zal in jou nooit meer te horen zijn. Eens waren je handelaars de groten der aarde, alle volken bezweken voor je verleidende toverij.

Openbaring 19:20. Het beest werd gevangengenomen, samen met de valse profeet die in zijn bijzijn tekenen had verricht, waardoor hij iedereen had misleid die het merkteken van het beest droeg en zijn beeld aanbad. Levend werden ze in de vuurpoel met brandende zwavel gegooid.

Openbaringen 20:3. Hij gooide hem in de diepte, sloot de put boven hem en verzegelde die, opdat de volken niet meer door hem misleid zouden worden tot de duizend jaar voorbij waren; daarna moet hij korte tijd worden losgelaten.

Openbaring 20:8. Dan gaat hij eropuit om de volken aan de vier hoeken van de aarde, Gog en Magog, te misleiden. Hij brengt hen voor de strijd bijeen, een menigte zo talrijk als zandkorrels aan de zee.

Openbaring 20:10. En de duivel, die hen misleidde, wordt in de poel van vuur en zwavel gegooid, bij het beest en de valse profeet. Daar zullen ze dag en nacht worden gepijnigd, tot in eeuwigheid.

Hier de 11 teksten waar de woorden apatao en apate in voorkomen.

Efeziërs 5:6. Laat u door niemand met loze woorden misleiden, want wie God ongehoorzaam is, wordt getroffen door zijn toorn.

1 Timoteüs 2:14. En niet Adam werd misleid, maar de vrouw; zij overtrad Gods gebod.
Jakobus 1:26. Wie meent dat hij God dient, terwijl hij zijn tong niet kan beteugelen, zit op een dwaalspoor, en heel zijn godsdienst is vergeefse moeite.

Matteüs 13:22. Het zaad dat tussen de distels is gezaaid, dat zijn zij die het woord horen, maar bij wie de zorg om het dagelijkse bestaan en de verleiding van de rijkdom het woord verstikken, zodat het zonder vrucht blijft.

Marcus 4:19. maar de zorgen om het dagelijks bestaan en de verleiding van de rijkdom en hun verlangens naar allerlei andere dingen komen ertussen en verstikken het woord, zodat het zonder vrucht blijft.

Efeiërs 4:21-24. Door Jezus wordt duidelijk dat u uw vroegere levenswandel moet opgeven en de oude mens, die te gronde gaat aan bedrieglijke begeerten, moet afleggen, dat uw geest en uw denken voortdurend vernieuwd moeten worden en dat u de nieuwe mens moet aantrekken, die naar Gods wil geschapen is in waarachtige rechtvaardigheid en heiligheid.

Kolossenzen 2:8. Wees op uw hoede en laat u niet meeslepen door holle en misleidende theorieën die op menselijke tradities zijn gebaseerd en zich richten op de machten van de wereld en niet op Christus
2 Tessalonicenzen 2:9-10. De komst van de wetteloze mens is het werk van Satan en gaat gepaard met groot machtsvertoon en valse tekenen en wonderen, en allen die verloren zullen gaan, zal hij met zijn kwaadaardigheid verleiden. Want ze hebben de liefde voor de waarheid, die hen had kunnen redden, niet aanvaard.

Hebreeën 3:13. … maar wijs elkaar terecht, elke dag dat dit ‘vandaag’ nog geldt, opdat niemand van u halsstarrig wordt omdat hij door zonde verleid werd.

2 Petrus 2:13. En wanneer ze samen met u aan een feestmaal deelnemen, zijn ze een schandvlek voor uw gezelschap, omdat ze zwelgen in hun bedrieglijk genot. 

Hier de vijf teksten waar het woord exapatao in voorkomt.

Romeinen 7:11. De zonde heeft gebruikgemaakt van het gebod: ze heeft mij misleid en mij door het gebod gedood.

Romeinen 16:18. … want zulke mensen dienen niet Christus, onze Heer, maar alleen hun eigen lusten, en door fraaie en welluidende woorden misleiden ze argeloze mensen.

1 Korintiërs 3:18. Laat niemand zichzelf bedriegen. Wanneer iemand van u denkt dat hij in deze wereld wijs is, moet hij eerst dwaas worden; pas dan kan hij wijs worden.
2 Korintiërs 11:2-3. Ik waak over u zoals God over u waakt. Ik heb u aan één man uitgehuwelijkt, aan Christus, en ik wil u als een kuise bruid aan hem geven. Alleen vrees ik dat, zoals Eva door de slang op sluwe wijze bedrogen werd, uw gedachten worden weggelokt van de oprechte en zuivere toewijding aan Christus.

2 Tessalonicenzen 2:3. Laat u door niemand misleiden, op geen enkele manier. De dag van de Heer breekt niet aan voordat velen zich van het geloof hebben afgekeerd en de wetteloze mens verschenen is, hij die verloren zal gaan.

Testen, Uittesten.

1 Timoteüs 6:9. Wie rijk wil worden, staat bloot aan verleiding, raakt in een valstrik en valt ten prooi aan dwaze en schadelijke begeerten die een mens in het verderf storten en ten onder doen gaan.

Jakobus 1:13-14. Wie in verleiding komt, moet niet beweren: ‘Die verleiding komt van God.’ Want God stelt niemand aan verleiding bloot, zoals hij zelf ook niet door iets slechts in verleiding kan worden gebracht.
Iedereen komt in verleiding door zijn eigen begeerte, die hem lokt en meesleept. [geen handige vertaling]

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.