Studie Hemelse Rechtbank

In vroeger tijden was het rechter zijn een belangrijke taak van de heerser. In onze tijd zijn de taken van de overheid meer verdeeld. Het kabinet maakt regels, de Tweede en de Eerste kamer beoordeelt ze en de rechterlijke macht doet aan de hand daarvan de rechtspraak.

Als het over geestelijke zaken gaat, dan is God de rechter. En ook Hij beoordeelt de mensen dan ook naar wat zijn regels zijn. De geboden van God en wat Hij persoonlijk tegen ons heeft gezegd.

Het gaat in de Bijbel dikwijls over het rechter zijn van God, zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament. In deze studie alleen nog wat er in het Nieuwe Testament hierover is geschreven.

De studie bevat twee delen. Eerst over wat er aan begrippen over de rechtspraak voorkomt en daarna over het oordelen, beoordelen en veroordelen.

De rechtspraak van God

Er komen in het Nieuwe Testament diverse woorden voor, die over de rechtspraak gaan.

Meer dan 200 keer komen woorden in het Grieks voor, die je met oordelen, beoordelen en veroordelen kunt vertalen. Hier staan ze.

Grieks woordSoort woordStrongOpmerkingen:
1βῆμα bēmaZelfstandig
naamwoord onzijdig
G968Rechterstoel
Komt 12 keer voor in 12 verzen.
KJV: judgment seat (10x), throne (1x), to set (one’s) foot on (with G4128) (1x).
2μεσίτης  mesitēsZelfstandig naamwoord mannelijkG3316Middelaar, mediator.
Het woord komt 6 keer voor in 6 verzen.
KJV: mediator (6x).
3λύτρον
lytron
Zelfstandig naamwoord
onzijdig
G3083Losgeld
Komt 2 keer voor.
KJV: ransom (2x).
ἀντίλυτρον antilytronZelfstandig naamwoord
onzijdig
G487Losgeld
Komt één keer voor.
KJV: ransom (1x)
4παράκλητος  paraklētosZelfstandig naamwoord mannelijkG3875Advocaat, voorspraak.
Komt 5 keer voor in 5 verzen.
KJV: comforter (4x), advocate (1x).
5ἐντυγχάνω entygchanōWerkwoordG1793Pleiten.
Komt 5 keer voor in 5 verzen.
KJV: make intercession (4x), deal (1x).
6μάρτυς martysZelfstandig naamwoord mannelijkG3144Getuigen.
Komt 34 keer voor in 34 verzen.
KJV: witness (29x), martyr (3x), record (2x).

De rechterstoel van Christus

Het woord bema is afgeleid van baino wat lopen betekent. Het woord bema heeft de betekenis van een verheven plaats, verhoging, platform, tribune, opstap of spreekstoel, waarbij iemand omhoog moest lopen om op deze verhoging te kunnen plaatsnemen.

Daar waar het om de plek van de rechter gaat, gaat het meestal om die van een wereldlijke rechter zoals Pilatus of Herodus. Twee keer gaat het over de rechterstoel van Christus.

De eerste benadrukt vooral dat we zelf geen rechter zijn maar dat we dat aan Christus moeten overlaten.
Romeinen 14:8-13. Zolang wij leven, leven we voor de Heer; en wanneer wij sterven, sterven we voor de Heer. Dus of we nu leven of sterven, we zijn altijd van de Heer. Want Christus is gestorven en weer tot leven gekomen om te heersen over de doden en de levenden. Wie bent u dat u een oordeel velt over uw broeder of zuster? Wie bent u dat u neerziet op uw broeder of zuster? Wij zullen allen voor Gods rechterstoel komen te staan, want er staat geschreven: ‘Zo waar ik leef – zegt de Heer –, voor mij zal elke knie zich buigen, en elke tong zal God loven.’ Ieder van ons zal zich dus tegenover God moeten verantwoorden. Laten we elkaar daarom niet langer veroordelen, maar neem u voor, uw broeder en zuster geen aanstoot te geven en hen niet te ergeren.

De Statenvertaling en de HSV hanteren een grondtekst, die andere handschriften leidend vindt. In die handschriften staat ‘rechterstoel van Christus’. Zo vertalen ze deze tekst dan ook.

En de tweede tekst dat we zelf voor Christus zullen verschijnen.
2 Korintiërs 5:10. Daarom stellen wij er ook een eer in, hetzij inwonend, hetzij uitwonend, om Hem welbehaaglijk te zijn. Want wij moeten allen voor de rechterstoel van Christus openbaar worden, opdat ieder vergelding ontvangt voor wat hij door middel van zijn lichaam gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad. [HSV]

Mediator

Wat je bij de vertalingen merkt is dat men een poging doet om de vertaling niet direct te koppelen aan het idee van een rechtbank.

Hier alle teksten waar dit woord in voorkomt.

Galaten 3:19-20. Waartoe dient dan de wet? Om de overtredingen te doen blijken is zij erbij gevoegd, totdat het zaad zou komen, waarop de belofte sloeg, en zij is op last van (God) door engelen in de hand van een middelaar gegeven. Een middelaar is niet (de vertegenwoordiger) van één; God echter is één. [NBG]

1 Timoteüs 2:5-6. Want er is maar één God, en maar één bemiddelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus, die zichzelf gegeven heeft als losgeld voor allen, als het getuigenis voor de vastgestelde tijd.

Hebreeën 8:6. Maar Jezus is dus aangesteld voor een eerbiedwaardiger dienst, in die zin dat hij bemiddelaar is van een beter verbond, dat zijn wettelijke grondslag heeft gekregen in betere beloften.

Hebreeën 9:15. Zo is hij dan bemiddelaar van een nieuw verbond; hij is immers gestorven om ons te verlossen van de overtredingen tegen het eerste verbond. Nu kunnen allen die geroepen zijn het beloofde eeuwige erfdeel ontvangen.

Hebreeën 12:22-24. Nee, u staat voor de Sionsberg, voor de stad van de levende God, het hemelse Jeruzalem, en voor duizenden engelen die in vreugde bijeen zijn, voor de gemeenschap van eerstgeborenen, die in de hemel ingeschreven zijn, voor God, de rechter van allen, en voor de geesten van de rechtvaardigen, die tot volmaaktheid gekomen zijn, voor de bemiddelaar van een nieuw verbond, Jezus, en voor het gesprenkelde bloed dat krachtiger spreekt dan dat van Abel.

Wat kunnen we van deze teksten leren?

<<de tekst uit Galaten nog bestuderen>>

Jezus is een bemiddelaar, een mediator tussen God en de mensen, 1 Timoteüs. Een bemiddeling op basis van een beter verbond, Hebreeën 8. In Hebreeën 9 wordt dat het nieuwe verbond genoemd.

In Hebreeën 9 ook dat Jezus ons verlost van de overtredingen tegen het eerste verbond, waardoor we nu wel het erfdeel van het eerste verbond, dat zijn de zegeningen, kunnen ontvangen.

Het gesprenkelde bloed van Jezus spreekt krachtiger dan dat van Abel. Daarom is Jezus de juiste mediator, Hebreeën 12.

Afkoopsom

Er komen in het Grieks twee woorden voor lytron en antilytron. De NBV vertaalt deze woorden met losgeld, andere vertalingen met losprijs. Het woord losgeld is het bedrag dat we betalen aan een gijzelnemer bij een ontvoering. Een alternatief woord zou afkoopsom zijn.

Hier eerst de twee teksten met lytron en dan de tekst met antilytron.

Matteüs 20:28. … zoals de Mensenzoon niet gekomen is om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losgeld voor velen.

Marcus 10:45. … want ook de Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losgeld voor velen.

1 Timoteüs 2:6. … die zichzelf gegeven heeft als losgeld voor allen, als het getuigenis voor de vastgestelde tijd.

Advokaat, voorspraak, pleiter.

Bij een rechtbank is er ook iemand, die helpt om voor je te pleiten. Of je nu eiser of verdachte bent.

De vertalingen vertalen dit woord verschillend. De NBV gebruikt het woord pleitbezorger. Bij een rechtbank noemen we dit een pleiter, een raadsman of een advocaat. Met pleitbezorger kiest de NBV om het niet direct te koppelen aan een rechtbank. De SV, HSV en NBG vertalen met Trooster, behalve de laatste tekst. Dit is ook niet een vertaling, die aan een rechtbank doet denken.

Hier alle vijf teksten.

Johannes 14: 16-17a. Dan zal ik de Vader vragen jullie een andere pleitbezorger te geven, die altijd bij je zal zijn: de Geest van de waarheid.

Johannes 14: 26. Later zal de pleitbezorger, de heilige Geest die de Vader jullie namens mij zal zenden, jullie alles duidelijk maken en alles in herinnering brengen wat ik tegen jullie gezegd heb.

Johannes 15:26. Wanneer de pleitbezorger komt die ik van de Vader naar jullie zal zenden, de Geest van de waarheid die van de Vader komt, zal die over mij getuigen.         

Johannes 16:7. Werkelijk, het is goed voor jullie dat ik ga, want als ik niet ga zal de pleitbezorger niet bij jullie komen, maar als ik weg ben, zal ik hem jullie zenden.

1 Johannes 2:1. Kinderen, ik schrijf u dit opdat u niet zondigt. Mocht een van u echter toch zondigen, dan hebben wij een pleitbezorger bij de Vader: Jezus Christus, de rechtvaardige. [De SV, HSV en NBG vertalen hier met Voorspraak of voorspraak]

Pleiten

Make intercession. Voorbede. Dat is dus pleiten. Het ‘tot mij heeft gewend’ moet je zien als een aanklacht inbrengen voor de rechtbank.

Handelingen 25:24. Festus zei: ‘Koning​ ​Agrippa, en u allen die hier aanwezig bent, dit is de man om wie de hele Joodse bevolking zich tot mij heeft gewend, zowel hier als in ​Jeruzalem, terwijl ze luidkeels te kennen gaven dat hij niet langer het recht had om te leven.

Romeinen 8:27 en 34.

Romeinen 11:2.

Hebreeën 7:25.

Getuigen

Volgens de “Outline of Biblical Usage” komt dit woord in drie betekenissen voor. In juridische, geschiedkundige en ethische zin. Hier alleen in die gevallen dat het  in juridische zin voorkomt.

2 Korintiërs 13:1.

Oordelen, beoordelen en veroordelen.

Meer dan 200 keer komen woorden in het Grieks voor, die je met oordelen, beoordelen en veroordelen kunt vertalen. Hier staan ze.

  Grieks woord Soort woord Strong Opmerkingen:
1. κρίνω krinō Werkwoord G2919 SB2603 Oordelen of veroordelen
Komt 131 keer voor in 98 verzen.
KJV: judge (88x), determine (7x), condemn (5x), go to law (2x), call in question (2x), esteem (2x), miscellaneous (8x).
2. κρίμα krima Zelfstandig naamwoord
onzijdig
G2917
SB2601
Oordeel
Komt 28 keer voor in 28 verzen. KJV: judgment (13x), damnation (7x), condemnation (5x), be condemned (1x), go to law (with G2192) (1x), avenge (with G2919) (1x).
3.κρίσις krisis Zelfstandig naamwoord vrouwelijk G2920 SB2604 Het oordelen, het veroordelen. Komt 48 keer voor in 47 verzen. KJV: judgment (41x), damnation (3x), accusation (2x), condemnation (2x).
4.κριτήριον kritērion Zelfstandig naamwoord
onzijdig
G2922 SB2605 Middel tot beoordelen, crite-rium, rechtszaak, rechtbank.
Komt drie keer voor.
KJV: to judge (1x), judgment (1x), judgment seat (1x).
5.κριτής kritēs Zelfstandig naamwoord
mannelijk
G2923 SB2606 Rechter
Komt 17 keer voor in 15 verzen. KJV: judge (15x), Judge (2x).
6.κριτικός kritikos Bijvoeglijk naamwoord G2924
SB2607
Oordeelkundige.
KJV: discerner (1x). Hebr 4:12.
7.κατάκριμα katakrima Zelfstandig naamwoord
onzijdig
G2631
SB2336
Veroordeling.
Komt drie keer voor. KJV: condemnation (3x). Rom 5:16
8.κατακρίνω katakrinō Werkwoord G2632 SB2337 Veroordelen.
Komt 22 keer voor in 19 verzen. KJV: condemn (17x), damn (2x)
9.κατάκρισις katakrisis Zelfstandig naamwoord
vrouwelijk
G2633 SB2338 Het veroordelen..
Twee keer.
KJV: condemnation (1x), condemn (1x).

Het gaat hier om woorden rond beoordelen, oordelen, rechtspreken en veroordelen. Beslissen en besluiten kan daar een onderdeel van zijn. Het scheiden van iets, waar en niet waar, kan hierbij ook aan de orde zijn.

Je komt deze woorden in allerlei zin tegen. In deze studie gaat het over het oordelen van God als rechter tijdens dit leven.

Het gaat in allerlei teksten over God als rechter op de dag van het oordeel, het laatste oordeel. Zie onderwerp 31.

En ook over dat je elkaar niet moet oordelen en veroordelen, zie onderwerp 21.

2. Criteria voor beoordeling

Koos je voor het licht of voor de duisternis?
Johannes 3:17-19. God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gestuurd om een oordeel over haar te vellen, maar om de wereld door hem te redden. Over wie in hem gelooft wordt geen oordeel uitgesproken, maar wie niet in hem gelooft is al veroordeeld, omdat hij niet wilde geloven in de naam van Gods enige Zoon. Dit is het oordeel: het licht kwam in de wereld en de mensen hielden meer van de duisternis dan van het licht, want hun daden waren slecht.

Heb je de woorden van Jezus serieus genomen?
Johannes 12:47-48. Als iemand mijn woorden hoort maar ze niet bewaart, zal ik niet over hem oordelen. Ik ben immers niet gekomen om over de wereld te oordelen, maar om de wereld te redden. Wie mij afwijst en mijn woorden niet aanneemt heeft al een rechter: alles wat ik gezegd heb zal op de laatste dag over hem oordelen.

Heb je Jezus vertrapt en de Geest veracht?
Hebreeën 10:26-31. Wanneer we willens en wetens blijven zondigen nadat we de waarheid hebben leren kennen, is er geen enkel offer voor de ​zonden​ meer mogelijk, en kunnen we niet anders dan huiverend wachten op het oordeel en op het vuur dat de tegenstanders gretig zal verslinden. Voor wie de wet van ​Mozes​ naast zich neerlegt is er geen pardon; wanneer er ten minste twee getuigen een verklaring tegen hem afleggen, moet hij sterven. Hoeveel zwaarder zal dan de straf niet zijn, denkt u, voor wie de ​Zoon van God​ vertrapt, het bloed van het ​verbond​ ontheiligt – terwijl hij erdoor ​geheiligd​ is – en de Geest van de ​genade​ veracht? We kennen immers degene die gezegd heeft: ‘Het is aan mij om te wreken, ik zal vergelden,’ en ook: ‘De ​Heer​ zal oordelen over zijn volk.’ Huiveringwekkend is het te vallen in de handen van de levende God!

Barmhartigheid
Jakobus 2:13. Onbarmhartig zal het oordeel zijn over wie geen barmhartigheid heeft bewezen; maar de barmhartigheid overwint het oordeel.

3. Het proces van beoordeling

Romeinen 14:22-23. Uw overtuiging is een aangelegenheid tussen u en God. Gelukkig is wie zich niet schuldig voelt over zijn overtuiging, maar wie twijfelt of hij alles mag eten, is op het moment dat hij alles eet al veroordeeld. Want het komt niet voort uit geloof, en alles wat niet uit geloof voortkomt is zondig.

1 Timoteüs 5:24. Van sommige mensen zijn de zonden overduidelijk nog voordat erover geoordeeld wordt; bij anderen komen ze pas bij het oordeel aan het licht.

Jakobus 3:1. Broeders en zusters, u moet niet allemaal leraar willen zijn. U weet dat ons leraren een strenger oordeel te wachten staat.

1 Petrus 4:17. Besef goed dat de tijd van het oordeel is aangebroken. Dat oordeel begint bij Gods eigen mensen. Als het bij ons begint, hoe zal het dan aflopen met hen die weigeren het evangelie van God te aanvaarden?

4. Wie doet de beoordeling?

Jezus.
Johannes 5:22-23. De Vader zelf velt over niemand een oordeel, maar hij heeft het oordeel geheel aan de Zoon toevertrouwd. Dan zal iedereen de Zoon eer betuigen zoals men de Vader eert. Wie de Zoon niet eert, eert ook de Vader niet die hem gezonden heeft.

God is rechter.
1 Petrus 2:23. Hij (Jezus) werd gehoond en hoonde zelf niet, hij leed en dreigde niet, hij liet het oordeel over aan hem die rechtvaardig oordeelt.

Romeinen 11:33. Hoe onuitputtelijk zijn Gods rijkdom, wijsheid en kennis, hoe ondoorgrondelijk zijn oordelen en hoe onbegrijpelijk zijn wegen. [i.p.v. oordelen zou je ook met besluiten kunnen vertalen of veroordelingen, omdat de rechter soms mild oordeelt]

5. Voorbeelden van gunstig oordeel

2 Tessalonicenzen 1:5. Ze zijn het bewijs dat God rechtvaardig oordeelt door u zijn koninkrijk, waarvoor u nu lijdt, waardig te achten.

6. Veroordelen

Griekse woorden met het woord kata ervoor gaan over veroordelen. Iets negatiefs. Zoals er staat dat ze Jezus ter dood veroordelen. Hieronder staan alle teksten van de regels 7, 8 en 9 van de tabel, behalve die twee teksten over de veroordeling van Jezus en twee teksten over de dag van het oordeel.

Jezus bij de overspelige vrouw
Johannes 8:10-11. Jezus​ richtte zich op en vroeg haar: ‘Waar zijn ze? Heeft niemand u veroordeeld?’ ‘Niemand, ​heer,’ zei ze. ‘Ik veroordeel u ook niet,’ zei ​Jezus. ‘Ga naar huis, en zondig vanaf nu niet meer.’ [voor deze vrouw was er genade. Dit lezen we ook in gelijkenissen dat er genade is, soms ongelijk verdeeld, je kunt er ook geen rechten aan verlenen]

Marcus 16:15-18. En hij zei tegen hen: ‘Trek heel de wereld rond en maak aan ieder schepsel het goede nieuws bekend. Wie gelooft en ​gedoopt​ is zal worden gered, maar wie niet gelooft zal worden veroordeeld. Degenen die tot geloof zijn gekomen, zullen herkenbaar zijn aan de volgende tekenen: in mijn naam zullen ze demonen uitdrijven, ze zullen spreken in onbekende talen, met hun handen zullen ze slangen oppakken en als ze een dodelijk gif drinken zal dat hun niet deren, en ze zullen zieken weer gezond maken door hun de handen op te leggen.’

Wat kunnen we van deze tekst leren?
Dat als je gelooft en die tekenen doet zoals demonen uitdrijven, spreken in tongen en zieken gezond maken, zul je worden gered, anders ben je veroordeelt.

Romeinen 2:1-3. Natuurlijk, u veroordeelt dit alles. Maar u bent evenmin te verontschuldigen. Het oordeel dat u over anderen velt, velt u over uzelf, want de dingen die u veroordeelt doet u zelf ook. [dit alles’ gaat over allerlei slecht gedrag] Wij weten dat God hen die dergelijke dingen doen terecht veroordeelt. Of denkt u soms dat u, die zelf doet wat u in anderen veroordeelt, de straf van God kunt ontlopen? [ Alleen bij het onderstreepte woord staat veroordeling, de andere woorden kun je ook met (be)oordelen vertalen]

Romeinen 5:16. Dit geschenk (Jezus) gaat het gevolg van de ​zonde​ van één mens verre te boven, want die ene ​overtreding​ heeft tot veroordeling geleid, maar de ​genade​ die na talloze overtredingen geschonken werd, heeft tot vrijspraak geleid.
Romeinen 5:18. Kortom, zoals de ​overtreding​ van één enkel mens ertoe heeft geleid dat allen werden veroordeeld, zo zal de ​rechtvaardigheid​ van één enkel mens ertoe leiden dat allen worden vrijgesproken en daardoor zullen leven.

Dit gaat over niet goed vieren van de maaltijd van de Heer
1 Korintiërs 11:28-34. Laat daarom iedereen zichzelf eerst toetsen voordat hij van het brood eet en uit de ​beker​ drinkt, want wie eet en drinkt maar niet beseft dat het om het lichaam van de ​Heer​ gaat, roept zijn veroordeling af over zichzelf. Daarom zijn er onder u veel zwakke en zieke mensen en zijn er al velen onder u gestorven. Als we onszelf zouden toetsen, zouden we niet worden veroordeeld. Maar nu velt de ​Heer​ zijn oordeel over ons en wijst hij ons terecht, opdat we niet samen met de wereld zullen worden veroordeeld. Daarom, broeders en zusters, wees gastvrij voor elkaar wanneer u samenkomt voor de maaltijd. Wie honger heeft kan beter thuis eten. Dan leiden uw samenkomsten tenminste niet tot uw veroordeling. [het lichaam van de Heer is de gemeente met de Heer als hoofd. Alleen bij het onderstreepte woord staat veroordeling, de andere woorden kun je ook met (be)oordelen vertalen]

Wat kunnen we van deze tekst leren?
Als de nieuwe mens nog niet in ons is doorgebroken zullen we zwak en ziek kunnen zijn. Is een uitkomst van een beoordeling in het geestelijke. De maaltijd van de Heer maakt dat scherp. Die maaltijd kan ook gezondheid geven.

2 Korintiërs 3:7-9. Wanneer wat de dood bracht en met letters in steen werd gegrift, al met zo veel luister verscheen dat het volk van Israël niet naar ​Mozes​ kon kijken door de stralende glans op zijn gezicht – een glans die verdween –, zal dan wat de Geest brengt niet nog groter luister hebben? Wanneer wat tot veroordeling leidt al met luister is bekleed, dan is wat tot vrijspraak leidt dat des te meer.

2 Korintiërs 7:3. Geef ons plaats in uw ​hart. Wij hebben niemand ​onrecht​ aangedaan, wij hebben niemand te gronde gericht, wij hebben niemand uitgebuit. Ik zeg dit niet om u te veroordelen, want ik heb al eerder gezegd dat wij zo hartelijk met u verbonden zijn, dat wij samen met u zouden willen sterven en leven. [HSV]

Hebreeën 11:7. Door zijn geloof bouwde ​Noach, toen hem te kennen was gegeven wat er zou gebeuren, nog voordat dit voor iemand zichtbaar was, gehoorzaam een ark om daarmee zijn huisgenoten te redden. Zo veroordeelde hij de wereld en verwierf hij de ​gerechtigheid​ die voortkomt uit het geloof.

2 Petrus 2:6. Ook Sodom en Gomorra heeft hij tot de vernietiging veroordeeld, hij heeft die steden in de as gelegd en ze daarmee ten voorbeeld gesteld aan alle zondaars van latere tijden.

7. Samenvatting

Er is geen veroordeling voor hen, die in Christus Jezus zijn, maar er is wel een oordeel. Een bepaling van wat jouw plek is of zal zijn.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.