Les 1: De Nieuwe mens

Een douche na een zware inspanning kan iemand de uitspraak ontlokken: “Hè, ik ben een ander mens geworden”.

Een ander mens worden is wat de Heere God ons als mensen aanbiedt. Zoiets als na een douche maar dan veel ingrijpender. Ons uiterlijk zal er enigszins anders uit komen te zien, maar ons innerlijk zal radicaal anders zijn.

Wij kennen natuurlijk wel mensen, die ook al in het verleden een nieuwe mens werden. In de kerk worden ze ‘heiligen’ genoemd. In het Jodendom wordt zo iemand wel een ‘tsaddiek’ genoemd, wat een rechtvaardige betekent.

Een belangrijk deel van de Bijbel is gevuld met hoe je een nieuwe mens kunt worden. Zo ook met deze leergang, die gaat over allerlei aspecten van het nieuwe mens worden. Deze les is het allereerste begin.

Hoe ziet deze les er uit?
Iedere les, zo ook deze, bestaat uit het lezen van de beschrijving, het uitvoeren van de opdracht en het toepassen van de werkvorm <<deze moet nog worden toegevoegd>>.

Dit komt in de les aan de orde:
1. Een omschrijving van hoe een nieuwe mens er uit ziet.
2. Een samenvatting van wat de Bijbel zegt over de nieuwe mens, een heilige en een rechtvaardige.
3. Antwoorden op vragen en problemen.
4. Ervaringen van het nieuwe mens zijn in de praktijk.
5. Liederen en boeken over de nieuwe mens.
6. Een opdracht voor verwerking van deze les en een werkvorm mocht je anderen kunnen helpen.


1. Hoe ziet een nieuwe mens er uit?
Het zou mooi zijn als u of jij, die dit leest, ook daadwerkelijk een nieuw mens gaat worden.

Een nieuw mens is geestelijk gezien een uiterst gezond mens. Als gevolg daarvan in het algemeen ook een mens met een gezonde ziel. En als gevolg daar weer van in het algemeen ook een lichamelijk  gezond mens.

Of anders benaderd: als je ziek bent of als je het moeilijk hebt, is een nieuwe mens worden een weg die je kan helpen om er weer bovenop te komen.

Een nieuw mens is vooral ook gezond voor de omgeving. Andere mensen ontvangen bemoediging, ontvangen genezing of bevrijding en krijgen weer  hoop.

Het is goed om te beseffen dat de mogelijkheid om een nieuwe mens te worden er is. Aan jou de keus om een nieuw mens te willen worden. Als je ervoor kiest een nieuwe mens te worden, dan moet je nog op weg gaan. Dat kan een hele weg zijn. Zoiets als een pelgrimsreis, een wandeling te voet naar Jeruzalem of Santiago de Compostella.

Een nieuw mens wordt je door “in Christus” te zijn zoals de Bijbel dat noemt. “Te leven met Jezus in je hart” zou je ook kunnen zeggen. Daar hoort ook bij dat, wat niet bij Jezus hoort, dat je dat ook aflegt, dat je wat niet bij Jezus hoort ‘kruisigt’. Dit gaat je innerlijk veranderen.

Je innerlijk veranderen is een proces. Als gevolg van dat proces zul je ook merken dat, wat je teweeg brengt in de wereld, verandert. Het is alsof Jezus is teruggekeerd, maar dan in jou. Wonderen en tekenen zul je zien. In  het begin zal dat nog beperkt zijn, maar tijdens het proces zal het steeds duidelijker worden.

Deze tekst vat het mooi samen:
2 Korintiërs 5:17. Daarom ook is iemand die één met Christus is, een nieuwe schepping. Het oude is voorbij, het nieuwe is gekomen.

2. Wat de Bijbel zegt over de nieuwe mens
In de Bijbel komt de uitdrukking ‘nieuwe mens’ driemaal voor. Er komen ook andere uitdrukkingen voor. Dit zijn ze: ‘een nieuwe schepping’ tweemaal, ‘van boven geboren’ tweemaal, ‘opnieuw geboren’ tweemaal, en ‘opnieuw geboren’ vanuit een ander Grieks woord tweemaal. Vervolgens ‘door de Geest geboren’ driemaal, ‘uit God geboren’ zevenmaal en ‘deel krijgen aan de goddelijke natuur’ eenmaal.

De hoofdlijn is dat God de basis legt en dat God van de mens verwacht dat hij of zij er verder op gaat bouwen. Een hoofdlijn, die we vaker in de Bijbel tegenkomen.
Efeziërs 4:24. … en dat u de nieuwe mens moet aantrekken, die naar Gods wil geschapen is in waarachtige rechtvaardigheid en heiligheid.
Kolossenzen 3:9-10. Bedrieg elkaar niet, nu u de oude mens en zijn leefwijze afgelegd hebt en de nieuwe mens hebt aangetrokken, die steeds vernieuwd wordt naar het beeld van zijn schepper en zo tot inzicht komt.

De verandering naar een nieuw mens vergelijkt de Bijbel met een geboorte. Zie het verslag van het gesprek van Jezus met Nikodemus in Johannes 3, waar deze teksten in voorkomen:
Johannes 3:3. Jezus zei: ‘Waarachtig, ik verzeker u: alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het koninkrijk van God zien.’
Johannes 3:7. Wees niet verbaasd dat ik zei dat jullie allemaal opnieuw geboren moeten worden. [je kunt in plaats van ‘opnieuw’ ook met ‘van boven’ vertalen. Daarmee is duidelijk waar dat opnieuw worden geboren vandaan komt]

Een geboorte gebeurt in een beperkte tijd en daarna ga je groeien. Zoals dat fysiek met een lichaam gebeurt, gaat het ook met je geestelijke groei. Eerst ben je een baby in het geloof, dan een kleuter en na verloop van tijd word je volwassen in het geloof. Ook daarna blijf je nog veranderen en doorgroeien.

In het Nieuwe Testament is er nog wel een verrassende vernieuwing gekomen. Er is veel meer plek en toegang voor de gelovigen uit de volken, zeker in vergelijking wat onder het Jodendom mogelijk was.

Een nieuwe mens kunnen nu zowel de Joodse mensen als de mensen uit de volken worden.
Efeziërs 2:15b. … om uit die twee (uit Israël en de volken) in zichzelf één nieuwe mens te scheppen.

Er komen ook andere uitdrukkingen in de Bijbel voor waarvan de betekenis overlapt met ‘de nieuwe mens’, bijvoorbeeld dat wij kinderen van God zijn. Die uitdrukking komt zo’n twintig keer voor. 

Romeinen 8: 14-16. Allen die door de Geest van God worden geleid, zijn kinderen van God. U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen te zijn, en om hem te kunnen aanroepen met ‘Abba, Vader’. De Geest zelf verzekert onze geest dat wij Gods kinderen zijn.

2 Korintiërs 6:17-18. Daarom zegt de Heer: Ga weg bij de ongelovigen, zonder je van hen af en raak niets aan dat onrein is. Dan zal ik jullie aannemen en jullie vader zijn, en jullie mijn zonen en dochters – zegt de almachtige Heer.’

De Bijbel gebruikt nog een heel ander woord namelijk een ‘rechtvaardige’. Dat is ook een soort nieuwe mens.
Jesaja 3:10. Gelukkig de rechtvaardige, het gaat hem goed, hij zal de vruchten plukken van zijn daden.
Habakuk 2:4. De rechtvaardige zal door zijn geloof leven.
Jacobus 5:16. Beken elkaar uw zonden en bid voor elkaar, dan zult u genezen. Want het gebed van een rechtvaardige is krachtig en mist zijn uitwerking niet.

Ook het woord ‘heilige’ komt voor als nieuwe mens. Een woord dat vooral in het Nieuwe Testament staat. Zo spreekt de apostel Paulus de leden van de gemeenten aan met ‘heiligen’ zoals de gemeente van Rome.
Romeinen 1:7. Aan allen in Rome, geliefden van God, geroepen om zijn heiligen te zijn. Genade zij u en vrede van God, onze Vader, en van de Heer Jezus Christus.
Romeinen 8:27. En Hij Die de harten doorzoekt, weet wat het denken van de Geest is, omdat Hij naar de wil van God voor de heiligen pleit. [HSV]

3. Antwoorden op vragen en problemen

Hieronder vier vragen, die mensen kunnen stellen bij dit onderwerp.

Vraag: volgens de psychologie, zoals die in Nederland wordt geleerd, is het niet mogelijk dat je innerlijk verandert. Je kunt alleen met je innerlijk leren omgaan.

Antwoord:  dat klopt. Men heeft gelijk voor zover het om mensen gaat, die niet leven met God. Je kunt namelijk alleen veranderen doordat Geest van God in je woont.

Vraag: in christelijke kerken en gemeenten komt het onderwerp ‘de nieuwe mens’ niet of nauwelijks aan de orde. Waarom niet? Denkt men dat het niet mogelijk is?

Antwoord: De scherpte van het evangelie is langzamerhand verdwenen. Er zijn menselijke dingen voor in de plaats gekomen. Het ´afleggen van het oude ik´ kun je in kerken waar levensheiliging belangrijk is, nog steeds tegenkomen.

Vraag: in kerken en gemeenten kennen we het begrip ‘wedergeboorte’? Is dat een synoniem voor een nieuw mens?

Antwoord: In de Bijbel is ‘wedergeboorte’ een synoniem voor een nieuw mens worden. Maar soms zegt men dat je bent wedergeboren als je alleen maar zegt dat je in Jezus gaat geloven. In de Gereformeerde Kerk word je zelfs al als wedergeboren gezien als je als baby wordt gedoopt. Men hanteert dan  wedergeboorte als een ‘label’. Het geeft niet weer zoals de Bijbel over de nieuwe mens schrijft.

4. Ervaringen van een nieuwe mens zijn in de praktijk
Werkt het wel echt? Omdat ik geloof wat er in de Bijbel staat, heb ik de proef op de som genomen. En inderdaad, het is mogelijk om een nieuw mens te worden. Ik heb een andere binnenkant gekregen. Het is wel een heel proces. De één zal het snel oppakken en de ander zal er jaren en jaren over doen, zoals ik. Trouwens, ik ben heus niet de enige met de ervaring dat het mogelijk is. Velen met mij in onze tijd. En verdere groei is zeker nog nodig. Denk ook aan vroeger tijden, aan de heiligen van de kerk bijvoorbeeld. Of nog meer: de martelaren.

Mocht je denken dat als je een nieuw mens wordt, je van alle problemen bent verlost, dan meld ik je bij deze dat dit niet zo is. Innerlijk ontvang je vrede en blijdschap. Dat is prachtig. Door jouw veranderingen zal de omgeving daar ook op gaan reageren. Er komt meer vrede met een aantal mensen. Er zullen ook mensen zijn, die het er moeilijk mee hebben.

Dat geldt ook voor organisaties waar je betrokken bij bent. De ene organisatie vind het prachtig. De andere organisatie zal je liever kwijt dan rijk zijn. Vraag de weg aan de Heer of je moet blijven of vertrekken.

Voor veel mensen in en buiten de kerk blijkt het geloof niet levensveranderend te zijn. Hoe kan dat? Dat kan heel goed. Er worden geen stappen gezet om een nieuwe mens te worden.

5. Liederen en boeken
Elly en Rikkert Zuiderveld hebben een lied ‘Alles is nieuw’ gemaakt. Daar komt de volgende zin in voor: “Zo is wie in Christus is, een nieuwe schepping het oude is, nu voorbij want Christus leeft in mij”.

Er zijn boeken over mensen, die door hun leven hebben laten zien dat ze nieuwe mensen zijn. Bekende voorbeelden zijn Franciscus van Assisi en Moeder Teresa.

Er zijn enkele boeken met het onderwerp ‘nieuwe mens’. Deze boeken spraken mij het meest aan. “Doe wat Jezus deed” met ondertitel “Het avontuur met God in het gewone leven” van Robby Dawkins. Het boek “In perspectief” van Klaas Goverts en Hans Groeneboer.

6. Opdracht
Om deze les met succes af te ronden en stel ik de volgende stappen voor.

Allereerst een toets of je al een nieuw mens bent. Beantwoord de volgende vragen:
– heb je vrede in je hart?
– heb je jezelf op een gezonde manier lief?
– vind je het gemakkelijk om anderen lief te hebben?
– gebeuren er regelmatig wonderen op je gebed?
– maak je regelmatig een bijzondere samenloop van omstandigheden mee?
– heb je wel eens confrontatie gehad met duistere machten en heb je toen de overwinning meegemaakt?

Als je op alle zes punten ‘ja’ hebt gezegd, dan ben je naar mijn idee een nieuw mens. Je kunt vast nog verder groeien naar volwassenheid. Dus ga alle verdere studies volgen.

Nog niet op alle punten ‘ja’ kunnen zeggen? Geen ramp. Het goede nieuws is, dat je een nieuwe mens kunt worden. Als je maar wilt. Ga aan de slag met deze studie en de volgende studies. Leer wat er over is geschreven, maar vooral breng het in de praktijk.

We willen weer opnieuw van Jezus leren. Hij gaf lessen voor een goed leven.